กำหนดการศึกษาดูงานต่างประเทศของศาลรัฐธรรมนูญ เป็นโครงการอบรมหลักสูตร “หลักนิติธรรมเพื่อประชาธิปไตย” หรือ นธป. จัดโดย ศาลรัฐธรรมนูญ จัดมาแล้ว 4 รุ่น แต่ละรุ่น นอกจากเจ้าหน้าที่ศาล ยังเปิดให้ ภาครัฐ และเอกชน ส่งตัวแทนเข้าเป็นนักศึกษาได้
การจัด “หลักสูตรพิเศษ” ในลักษณะนี้ แพร่หลาย ในหน่วยงานองค์กรอิสระ และ ศาล ที่มีอำนาจชี้ขาด คดีความต่าง ๆ นายวิลาศ จันทร์พิทักษ์ อดีตประธานคณะกรรมาธิการการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ สภาผู้แทนราษฎร แสดงความกังวลว่า นี่คือช่องว่างให้ เอกชน เข้ามาสานสัมพันธ์กับหน่วยงาน โดยมีผลประโยชน์ซ่อนเร้น
การสร้างเครือข่าย รูปแบบแรก ตัวแทนเอกชน เพียง 1 ราย จะตระเวนเข้าเรียนหลักสูตรพิเศษต่างๆ เช่น กกต. ศาลรัฐธรรมนูญ หรือ ป.ป.ช. เพื่อเข้าไปสร้างความสัมพันธ์ เพื่อประโยชน์ทางธุรกิจ
รูปแบบที่สอง เป็นการจับกลุ่มสร้างเครือข่ายจากหลักสูตรแรก และยกกลุ่มไปสมัครเรียนหลักสูตรอื่นๆ เพื่อสร้าง คอนเน็กชั่นเพิ่มมากขึ้น
และรูปแบบสุดท้าย คือ การส่งบุคคลในครอบครัว เช่น พ่อ แม่ ลูก ลงสมัครเรียนหลักสูตรพิเศษขององค์กรอิสระ ทุกรุ่น เพื่อคงความสัมพันธ์กับเครือข่ายที่มีอยู่เดิม และสร้างเครือข่ายใหม่
การเปิดให้เอกชน หรือผู้ไม่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมอบรมหลักสูตร ในลักษณะนี้ จึงถูกตั้งข้อสังเกตว่า เป็นไปตามที่นายกรัฐมนตรี ได้กำชับให้การคัดสรรบุคลากรเข้าร่วมอบรมต้องเหมาะสม และตรงตามวัตถุประสงค์ของหลักสูตรหรือไม่
นี่จึงเป็นเรื่องท้าทาย มติคณะรัฐมนตรี วันที่ 3 มีนาคม 2558 และจุดยืนของรัฐบาล ที่ต้องการลดภาระค่าใช่จ่ายการศึกษาดูงานต่างประเทศ ตลอดจนความไม่คุ้มค่าของโครงการ อีกทั้งบางหลักสูตรอาจเอื้อให้เกิดการสร้างคอนเน็กชั่น โดยมีหลักสูตรขององค์กรอิสระเป็นตัวเชื่อม
สัมพันธ์ วงศ์จันทร์ ถ่ายภาน
นิกร เลิศพิสิฐฐากูร พีพีทีวี รายงาน