ปัจจุบันคงปฏิเสธไม่ได้ว่า “ดิจิทัล” เป็นสิ่งที่สำคัญกับทุกกลุ่มวัย ในสถานการณ์ที่ผู้สูงวัยมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง การเรียนรู้และความสามารถในการใช้เทคโนโลยีจึงเป็นสิ่งที่ควรตระหนักเป็นอันดับต้นๆ สำหรับคนกลุ่มนี้
เพราะโลกดิจิทัลมีส่วนช่วยในการเสริมสร้างและเปลี่ยนแปลงประสบการณ์ของผู้สูงวัย ไม่ว่าจะเป็นทางด้านสังคม เศรษฐกิจ รายได้ อาชีพ สวัสดิการ และสุขภาพ
นอกจากนี้การร่วมสร้างความสุขและโอกาสบนโลกดิจิทัล ยังทำให้ผู้สูงวัยเป็นหนึ่งในแรงผลักดันที่มีคุณค่าและแข็งแกร่งในการพัฒนาสังคมไทย เชี่อว่าหากเราสามารถที่จะทำให้ผู้สูงวัยที่จะมีมากขึ้นถึง 20 ล้านคนในอนาคต มีความสามารถที่จะสร้าง productivity ให้กับสังคม จะเป็นประโยชน์ให้กับประเทศอย่างมาก
เพื่อสร้างแรงบันดาลใจสู่การสร้างสังคมสูงวัยบนโลกดิจิทัล คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านความรอบรู้ทางดิจิทัลและการรู้เท่าทันสื่อ (DIRU) ได้จัดงาน “Inspired Research Talk” ในหัวข้อ “ยังโอลด์ (Young-Old)…โอกาสบนโลกดิจิทัล”
ใช้ “Active Aging” เปลี่ยนมุมมอง สร้างแรงบัลใจให้ผู้สูงวัย
สำหรับการสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้สูงวัยในสังคมดิจิทัลนั้น รศ.ดร.พนม คลี่ฉายา หัวหน้าหน่วยปฏิบัติการวิจัยฯ DIRU คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ และหัวหน้าโครงการวิจัยเรื่อง “การพัฒนาความรอบรู้ทางเทคโนโลยีเพื่อความมั่นคงทางรายได้ สุขภาพ และการใช้ชีวิตในสังคมผู้สูงอายุบนฐานวิถีชีวิตใหม่” ว่า “พฤฒิพลัง” หรือ “Active Aging” เป็นสิ่งที่จะเปลี่ยนมุมมองต่อผู้สูงวัยใหม่ โดยเฉพาะในอนาคตที่ผู้สูงวัยต้องท้าทายกับการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเทคโนโลยี
“การเปลี่ยนมุมคิดผู้สูงวัยกับเทคโนโลยีสู่ Active Aging หรือผู้สูงอายุที่ยังมีพลังและกระปรี้กระเปร่า ช่วยให้ผู้สูงอายุเห็นโอกาสของตัวเองที่จะใช้เทคโนโลยีสร้างความมั่นคงให้กับตัวเองในโลกดิจิทัล และช่วยให้ผู้เกี่ยวข้องสามารถสร้างสังคมสูงวัยได้อย่างยั่งยืน”
“อายุ” ไม่ใช่ข้อจำกัดต่อโอกาสบนโลกดิจิทัล
ขณะเดียวกัน เกรียงไกร ช่วยดำรงสกุล วิศวกรโยธาและยูทูบเบอร์ล้านวิว ช่อง “คุยกับลุงช่าง” กล่าวด้วยว่า วันนี้เราทุกคนหลีกหนีคลื่นของเทคโนโลยีหรือโซเชียลมีเดียที่ถาโถมไม่ได้ มีทางเลือกแค่ 2 ทาง คือปล่อยให้ตัวเองถูกซัดจมไป หรือจะหยิบกระดานโต้คลื่นของคุณขึ้นมาแล้วเซิร์ฟไปกับมัน ท่องไปกับเทคโนโลยี สนุกกับมัน ใช้ประโยชน์แบบยังโอลด์
ข้อจำกัดทางอายุนั้น เป็นเรื่องที่มนุษย์สมมติขึ้นและไม่มีอยู่จริง ตัวเองเป็นอีกคนที่เริ่มต้นจากจุดที่ไม่มีความรู้อะไรเลยเกี่ยวกับยูทูป (Youtube) ไม่ว่าจะเป็นการถ่ายวีดิโอ การจัดแสง เสียง ฯลฯ จนมาสู่จุดที่เริ่มมีรายได้ เพราะอยากทำ เห็นคนอื่นทำแล้วอยากทำบ้าง ไม่ได้มองด้านรายได้จากยูทูปเป็นหลัก ส่วนการที่มาเป็น content creator เพราะมองว่าสิ่งที่ตามมาคือโอกาสที่มีมูลค่ามหาศาล
เช่นเดียวกับ มะลิ สีดี แม่ค้าผ้าไหมคนงามถิ่นอีสาน เพจ “ผ้าไหม ป้ามะลิ บุรีรัมย์” บอกเล่าประสบการณ์การขายผ้าไหมสินค้าโอท็อปของชุมชนทางออนไลน์ จนมีรายได้หลักแสนบาทต่อวันด้วยว่า ตัวเองก็เป็นคนหนึ่งที่เริ่มต้นเรียนรู้เทคโนโลยีและโซเชียลมีเดียใหม่ทั้งหมดในวัยสูงอายุ เพราะตัวเองเป็นคนที่อยากรู้อยากเห็น ชอบศึกษา ก็เลยสนใจอยากขายสินค้าออนไลน์แบบคนอื่น ๆ
นับว่าเป็นภูมิใจที่ตัวเองขายสินค้าออนไลน์ได้ เพราะเราไม่เคยรู้ ไม่คุ้นเคยกับโลกดิจิทัลหรือเทคโนโลยีมาก่อน ช่วยให้เราสามารถอยู่รอดมาได้ในช่วงโควิด-19 ที่ส่งผลกระทบต่อการค้าที่ผ่านมาได้ เพราะไม่จำเป็นต้องเปิดร้านหรือไปออกบูท ก็มีคนทักมา ขายได้ตลอด ซึ่งตัวเองขายได้ดีมากกว่าเดิมมาก
3 พื้นที่ความสุขกำลังใจสูงวัยสู่สังคมดิจิทัล
นอกจากการเปลี่ยนมุมมองและวิธีคิดจะช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้สูงอายุในสังคมดิจิทัล ยังมีเรื่อง 3 พื้นที่ความสุขของผู้สูงวัย ได้แก่ สุขกาย สุขใจ และสุขสังคม ที่จะขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไปไม่ได้
โดย ชลิพา ดุลยากร (นะโม) ติ๊กต็อกเกอร์ต่างรุ่นวัย “Rungrangdiary” (รุงรังไดอารี) ได้มาแชร์เรื่องราวน่ารักๆ ระหว่างคุณย่าวัย 87 ปี และหลานๆ ว่า ในมุมมองของนะโม ผู้สูงวัยมักจะมีกำแพงอยู่ว่าฉันแก่แล้ว ฉันอาจจะทำไม่ได้ ชิงปฏิเสธไปก่อน แต่กับคุณย่าของนะโมไม่ว่าจะชวนท่านทำกิจกรรมอะไร คุณย่าก็จะเปิดใจลองเสมอ เรื่องเทคโนโลยีและโซเชียลมีเดียก็เหมือนกัน ทำให้คุณย่ามีความใกล้ชิดกับหลาน ๆ และครอบครัวมากขึ้น ทำให้แต่ละวันผ่านไปอย่างรวดเร็วและมีค่า ทั้งยังสนุกและมีความสุขที่ได้เรียนรู้ ถือเป็นกำลังใจในช่วงปั้นปลายชีวิตที่ดี
ด้าน ณัฐพงศ์ ผาทอง (เบ้นซ์) นักแสดงวัยรุ่นสายรักครอบครัว บอกเล่าเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและครอบครัว ที่มีอุปสรรคคือระยะห่าง โดยมีเทคโนโลยีและโซเชียลมีเดียเป็นสื่อกลางเชื่อมถึงกันด้วยว่า ข้อดีของเทคโนโลยีและโลกดิจิทัล นอกจากใช้เป็นตัวกลางในการสื่อสารในครอบครัวแล้ว ยังทำให้เราได้ใช้เวลาร่วมกัน เช่น เวลาที่ผมสอนท่านให้ใช้แอปพลิเคชันหรือฟังก์ชันบางอย่างของโทรศัพท์ ก็ทำให้เราได้ใกล้ชิดกันมากขึ้นด้วย
งานอดิเรก เปลี่ยนวันธรรมดาให้พิเศษ ด้วยกิจกรรมสร้างสุข "ผู้สูงอายุ"