จากกรณี กรมอุตุนิยมวิทยา ประกาศจับตา 4 ปรากฏการณ์ ที่ส่งผลกระทบต่อลักษณะอากาศของประเทศไทย เดือนเมษายน-มิถุนายน 2567 โดยหนึ่งในนั้นคือ ปรากฏการณ์ Indian Ocean Diploes วันนี้ทีมข่าวพีพีทีวีจึงจะพามาทความรู้จักกับปรากฎการณ์ดังกล่าวว่ามีผลกระทบกับสภาพอากาศประเทศไทยอย่างไรบ้าง
โดย Indian Ocean Diploes หรือ IOD เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในมหาสมุทรอินเดียเขตร้อน มีลักษณะคล้ายกับปรากฏการณ์เอลนีโญ / ลานีญา
IOD เกิดขึ้นเนื่องจาก การเย็นตัวลงอย่างผิดปกติของอุณหภูมิผิวน้ำ ทะเลทางตอนใต้ด้านตะวันออกของมหาสมุทรอินเดียเขตศูนย์สูตร และการอุ่นขึ้นอย่างผิดปกติของอุณหภูมิน้ำทะเลด้านตะวันตกของมหาสมุทรอินเดียเขตศูนย์สูตร และมวลน้ำอุ่นทางตะวันออกของมหาสมุทรอินเดียจะไหลไปทางตะวันตก
ทั้งนี้ที่ผ่านมา IOD ยังไม่เป็นที่รู้จัก จนกระทั่ง พ.ศ. 2542 กลุ่มนักวิจัยได้ทำการศึกษาเป็นครั้งแรก พบว่าอุณหภูมิน้ำทะเลได้ลดลงในมหาสมุทรอินเดีย (นอกเขต Java ) และสูงขึ้นบริเวณตอนกลางถึงด้านตะวันตกของมหาสมุทรอินเดีย และลมตะวันออกที่พัดปกคลุมบริเวณดังกล่าวจะมีกำลังแรง โดยปกติ IOD จะมีการพัฒนาในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายนไปสูงสุดเดือนตุลาคมและสิ้นสุดเดือนธันวาคม
ผลกระทบที่เกิดขึ้นคือจะทำให้เกิดความแห้งแล้งบริเวณอินโดนีเซีย และตะวันออกของออสเตรเลีย ในทางกลับกันจะทำให้เกิดฝนตกหนัก อุทกภัยด้านตะวันออกของอัฟริกา เช่น เคนย่า และจะมีผลกระทบมากกับมรสุมฤดูร้อน จะทำให้เกิดฝนตกหนักทางตอนเหนือของประเทศอินเดียจนถึงแถบอินโดจีน และตอนใต้ของจีน
ในขณะที่เอเชียตะวันออกจะมีอากาศร้อนสุด ตั้งแต่ด้านตะวันตกของประเทศญี่ปุ่นจนถึง okinawa ประเทศญี่ปุ่น นอกจากนั้นผลของการศึกษายังพบว่ามีอากาศร้อนจนเกือบร้อนที่สุดในประเทศที่อยู่ในทะเล Medierrancan
ในช่วงที่เป็น Positive Dipole อุณหภูมิผิวน้ำทะเลจะลดต่ำลงทางตะวันออกเฉียงใต้ของมหาสมุทรอินเดีย จากทางชายฝั่งทางเหนือของออสเตรเลีย ชายฝั่งด้านตะวันออกของญี่ปุ่นตลอดจนอินโดนีเซีย ขณะเดียวกัน อุณหภูมิผิวน้ำทะเลสูงขึ้นทางตะวันตกของมหาสมุทรอินเดียบริเวณศูนย์สูตร ชายฝั่งด้านตะวันออกของทวีปแอฟริกา ทางเหนือของมาดากาสกา ทางเหนือขอบๆของโซมาเลีย นอกจากนี้จะเกิดการยกตัวของเมฆเนื่องจากการพาความร้อนขึ้นทางเหนือของแอฟริกา อินเดียและชายฝั่งด้านตะวันออกของแอฟริกา
ในทางตรงข้าม Nezative Dipole ผลกระทบจะกลับกันกับ Positive Dipole นั้นคือการยกตัวของเมฆเนื่องจากการพาความร้อนจะเกิดขึ้นชัดเจนบริเวณออสเตรเลีย อินโดนีเซียและญี่ปุ่น
ทั้งนี้ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์พบว่า ระบบความผันแปรในชีกโลกใต้ (Southem Oscillation) จะเชื่อมโยงกับการเปลี่ยนแปลงในมหาสมุทรแปซิฟิกในช่วงระหว่างการเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งอุณหภูมิผิวน้ำทะเลบริเวณประเทศอาเชียนตอนปลายของมหาสมุทรแปซิฟิกด้านตะวันออกไปขังตอนใต้ของชายฝั่งอเมริกาใต้ ทำให้ตอนกลางและตะวันออกของมหาสมุทรแปชิฟิกอุณหภูมิผิวน้ำทะเลจะอุ่นและมีฝนมาก ขณะที่ทางตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิกจะแห้งและเย็น และในระหว่างเกิดปรากฏการลานีญาจะตรงกันข้ามนั่นคือ ด้านตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิกจะอุ่นขึ้นกว่าปกติ ความผันแปรของระบบอากาศและปรากฏการณ์เอลนีโญและลานีญาจะเชื่อมโยงกันกับในมหาสมุทรอินเดีย ปรากฏการณ์เอลนีโญจะส่งผลให้บริเวณมหาสมุทรอินเดียเกิดความแห้งแล้งในขณะที่ปรากฏการณ์ลานีญาทำให้เกิดฝนมาก
อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ของ Indian Occan Dipole and ENSO ขังคงขัดแย้งกันอยู่ แต่มีนักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า ปรากฏการณ์ Indian Occan Dipole ขึ้นอยู่กับ ENSO และเป็นผลมาจากกลไกร่วมระหว่างบรรยากาศและมหาสมุทร ที่เกิดขึ้นในบริเวณมหาสมุทรอินเดียเขตศูนย์สูตร มีเพียง 35 % เท่านั้น ที่ปรากฏการณ์ IOD ปรากฎร่วมกับ ENSO
วิเคราะห์บอล แชมเปี้ยนส์ ลีก! บาเยิร์น พบ เรอัล มาดริด 30 เม.ย.67
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
