"ตัวกล้วยตาก" คืออะไร? หลังไทยค้นพบ 2 สายพันธุ์ใหม่ในประเทศ!

คืนวันที่ 22 กันยายนที่ผ่านมา เฟซบุ๊กเพจทางการของหน่วยปฏิบัติการวิจัยซิสเทมาติกส์ของสัตว์ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (Animal Systematics Research Unit, CU) เผยแพร่รายละเอียดการค้นพบ “ตัวกล้วยตาก” สายพันธุ์ใหม่ของโลกทั้งหมด 2 ชนิดในประเทศไทย ประกอบด้วย

• Valiguna semicerina (Mitchueachart & Panha, 2024) "ตัวกล้วยตากหลังเกลี้ยง" พบได้ที่ภาคตะวันออกของประเทศไทย และยังพบได้ในประเทศกัมพูชาและเมียนมาร์

 

ZooKeys

• Valiguna crispa (Mitchueachart & Panha, 2024) "ตัวกล้วยตากถ้ำขมิ้น" พบได้แค่ที่ถ้ำขมิ้น จ.สุราษฎร์ธานี

ตัวกล้วยตาก 2 ชนิดใหม่นี้ ค้นพบโดยคณะนักวิจัย นำโดยนางสาวบวรลักษณ์ มิตรเชื้อชาติ นิสิตระดับปริญญาเอกภายใต้การดูแลของ ศ.ดร.สมศักดิ์ ปัญหา หน่วยปฏิบัติการซิสเทแมติกส์ของสัตว์ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยอาศัยข้อมูลอวัยวะภายในและแผนภูมิต้นไม้เชิงวิวัฒนาการจากข้อมูลดีเอ็นเอในการแยกชนิด

โดยคณะนักวิจัย ได้ศึกษาตัวกล้วยตากในสกุล Valiguna ทั้งหมดในประเทศไทย ซึ่งหลังการค้นพบทำให้ ตัวกล้วยตาก ที่พบในประเทศไทยมีทั้งหมด 3 ชนิด ชนิดที่ถูกค้นพบก่อนหน้านี้คือ Valiguna Siamensis (Martens, 1867) หรือตัวกล้วยตากสยาม มีการกระจายทั่วประเทศไทย รวมถึงในประเทศเมียนมาร์และลาว

สงครามอิสราเอล-ฮิซบอลเลาะห์ เข้าสู่โหมด “ชำระแค้น”

Animal Systematics Research Unit, CU

งานวิจัยนี้ได้เพิ่มพูนความรู้เกี่ยวกับทากเปลือยบกในวงศ์ Veronicellidae โดยชี้ให้เห็นว่ายังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับความหลากหลายทางสัณฐานวิทยาและพันธุกรรมของทากเปลือยบกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อให้ได้รายชื่อชนิดที่ครอบคลุมใช้เป็นแนวทางในการอนุรักษ์และจัดการทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพต่อไปได้ในอนาคต

สำหรับ “ตัวกล้วยตาก” หรือทากเปลือยบก (land slug) เป็นสัตว์ที่อยู่ในกลุ่มหอยฝาเดียว แต่ร่างกายมีการลดรูปเปลือกไปจนหมด ไม่หลงเหลือเปลือกให้เห็นอีกเลย

สัตว์กลุ่มนี้มีชื่อเรียกที่แตกต่างในหลายภาคของประเทศไทย เช่น คนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเรียกว่า “แมงลิ้นหมา” หรือ “ตัวลิ้นหมา” คนในภาคเหนือเรียกว่า “ขี้ตืกฟ้า” คนในภาคใต้เรียกว่า “ทากฟ้า” และคนในภาคกลางเรียกว่า “ตัวกล้วยตาก” หรือ “ทากดิน”

โดย “ตัวกล้วยตาก” มักพบอาศัยตามกองใบไม้ผุพัง ใต้ขอนไม้ หรือบริเวณที่มีวัตถุปิดคลุมหน้าดิน ทั้งในแหล่งธรรมชาติและแหล่งที่ถูกรบกวนโดยมนุษย์

ที่มา: Animal Systematics Research Unit, CU