จากกรณีที่เกิดอุบัติเหตุไฟไหม้รถบัสทัศนศึกษา นักเรียนโรงเรียนวัดเขาพระยาสังฆาราม จ.อุทัยธานี บริเวณถนนวิภาวดีรังสิต ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตหลายราย เมื่อวันที่ 1 ตุลาคมที่ผ่านมา ทำให้ความรู้พื้นฐานและการประเมินเบื้องต้นในการคัดเลือกรถโดยสารไม่ประจำทางกลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง
โดย ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน (ศวปถ.) ได้จัดทำคู่มือเบื้องต้น เกี่ยวกับการคัดเลือกรถโดยสารไม่ประจำทาง ที่ได้มาตรฐานความปลอดภัย มาให้พิจารณากันอีกครั้ง
ปัจจัยเลือกใช้รถโดยสารไม่ประจำทาง
ด้านความปลอดภัย
- มีใบอนุญาตประกอบการขนส่ง สามารถตรวจดูได้ มีติดไว้กับรถ
- มีสมุดประจำรถ ประวัติผู้ประจำรถ และรายงานอุบัติเหตุ
- มีเข็มขัดนิรภัยทุกที่นั่ง สภาพดี ใช้งานได้
- ถังดับเพลิงใช้งานได้ เห็นชัดเจน มีคำอธิบายการใช้งาน
- มีรที่กรีดกระจกวางชัดเจน มีคำอธิบายการใช้งาน
- มีเครื่องหมาย “ห้ามสูบบุหรี่” มองเห็นชัดเจนภายในตัวรถ
- มีระบบเบรก (ABS) ชะลอความเร็วรถ
- มีความสูงไม่เกิน 3.80 เมตร (1 ชั้น) และ 4.00 เมตร (2 ชั้น)
- มีข้อมูลคนขับ (ชื่อ-นามสกุล หมายเลขใบขับขี่ เบอร์ติดต่อ) และหมายเลขทะเบียนติดไว้ชัดเจนภายในตัวรถ
- มีข้อมูลติดต่อหน่วยงานเพื่อแจ้งเหตุด่วนเหตุร้ายชัดเจน
- มีประตูฉุกเฉินใช้งานได้ ติดป้ายชัดเจน
- มีรายงานตรวจสภาพรถอย่างน้อย 6 เดือนก่อนวันเดินทาง
- มีระบบ GPS บอกพิกัดผ่านดาวเทียม
- เดินทางไกลกว่า 400 กม. ต้องมีคนขับอย่างน้อย 2 คน ห้ามขับติดต่อนานเกิน 4 ชม.
- รถสูง 3.6 เมตรขึ้นไป ต้องทรงตัวที่ลาดชันได้ไม่ต่ำกว่า 30 องศา
- รถใหม่มีอายุไม่เกิน 5 ปี
- มีป้ายแนะนำให้คาดเข็มขัดนิรภัยภายในรถ
- มีวิดิทัศน์แนะนำการใช้อุปกรณ์ความลปอภัย
ส่องมาตรฐาน “รถบัสโรงเรียนสหรัฐฯ” ปลอดภัยกว่ารถทั่วไป 70 เท่า
ด้านการให้บริการ
- มีพนักงานดูแลผู้โดยสารประจำรถ
- ทำความสะอาดอย่างน้อยทุก 6 ชม.
- มีตู้ยา - ยาสามัญประจำรถ
- มีประกันอุบัติเหตุความเสียหายต่อชีวิต-ร่างกาย และทรัพย์สิน วงเงินไม่ต่ำกว่า 300,000 บาท ในแต่ละครั้ง
ด้านพนักงานขับรถ
- มีใบขับขี่รถถูกประเภท (บังคับ)
- ไม่ดื่มเหล้า สูบบุหรี่ เสพสารเสพติด (บังคับ)
ด้านความสะดวกสบาย
- เบาะนั่งสบาย สะอาด ไม่ชำรุด
- ที่นั่งไม่ชิดไป มีช่องว่างระหว่างแถว
- ที่นั่งปรับเอนได้ 135 องศา
- ผ้าห่มสะอาด สภาพดี
คำแนะนำเลือกใช้รถโดยสารไม่ประจำทาง
- ควรเลือกผู้ให้บริการที่เป็นบริษัทนิติบุคคล
- เผื่อเวลาเดินทางเพียงพอ
- ควรเก็บอุปกรณ์ที่เป็นของหนักไว้ในช่องเก็บสัมภาระใต้ท้องรถ
- มีเข็มขัดนิรภัยทุกที่นั่งและใช้การได้
- มีเบาะที่นั่งที่ยึดติดกับที่ ไม่เป็นแบบสไลด์ หรือถอดเข้าออกเพื่อเพิ่มปริมาณที่นั่ง
- มีอุปกรณ์นิรภัยติดตั้งบนรถ เช่น ค้อนทุบกระจก ถังดับเพลิง
- สังเกตกิริยาอาการคนขับก่อนเดินทาง ถ้าผิดปกติควรเปลี่ยนคนขับ
ทั้งนี้ ผู้โดยสารไม่ควรลุกนั่งโดยไม่จำเป็น ไม่ชักชวนคนชับคุยให้เสียสมาธิ หากเห็นว่าคนขับมีการขับขี่ที่อันตราย ต้องเตือนทันทีและรายงาน 1584 หากเกิดอุบัติเหตุ ผู้เสียหายสามารถเรียกร้องการชดเชยกับพนักงานขับรถ เจ้าของบริษัทรถโดยสารคันที่เกิดเหตุ และบริษัทประกันภัย ทั้งค่ารักษาพยาบาล ค่าปลงศพในกรณีที่เสียชีวิต ความเสียหายของทรัพย์สินที่นำติดตัวไปในการเดินทาง การขาดโอกาสหรือสูญเสียโอกาสในการทำงาน ขาดผู้อุปการะและการที่ผู้โดยสารเดินทางไม่ถึงจุดหมายปลายทาง ตลอดจนความสูญเสียทางด้านจิตใจ