ปราสาทตาเมือนธม ตั้งอยู่ที่ บ้านหนองคันนา ตำบลตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวอันเก่าแก่ที่ถูกสร้างโดย พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 กษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร มีอายุราวปลายพุทธศตวรรษที่ 16 ที่ทั้งในอดีตเคยเป็นเขตชุมชนหรือเส้นทางการเดินทาง โดยปราสาทตาเมือนธมนั้นนับเป็นปราสาทขนาดใหญ่ที่สุดในอุทยานประวัติศาสตร์กลุ่มปราสาทตาเมือน และอยู่บนเนินเขาสร้างคร่อมโขดหินธรรมชาติที่ศักดิ์สิทธิ์ในรูปของสยัมภูศิวลึงค์ ทั้งยังเป็นที่สำหรับประกอบพิธีกรรมอีกด้วย
ปราสาทตาเมือนธม มีการก่อสร้างด้วยหินทรายและศิลาแลง 3 องค์ ตัวปราสาทนั้นประกอบด้วย ปราสาทประธานขนาดใหญ่ แผนผังรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม และภายในห้องกลางปราสาทประดิษฐานศิวลึงค์ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แทนพระศิวะ (พระอิศวร) เทพเจ้าสูงสุดในศาสนาฮินดู ลัทธิไศวนิกาย
ลักษณะของศิวลึงค์นี้พบว่ามีการตกแต่งจากแท่งหินทรายธรรมชาติที่มีรูปร่างคล้ายศิวลึงค์ที่ตั้งอยู่บริเวณนี้มาแต่เดิม ในภายหลังจึงสร้างปราสาทครอบ และสันนิษฐานว่า น่าจะเป็นศิวลึงค์ที่เกิดขึ้นเอง เรียกว่า “สวายัมภูลึงค์” ซึ่งเป็นศิวลึงค์ที่สำคัญที่สุดของลัทธิไศวนิกาย
ส่วนตัวปราสาทมีซุ้มประตู 4 ทิศ แบ่งออกเป็น ประตูมุขด้านทิศใต้ต่อเข้ากับมุขหน้าหรือมณฑลยื่นออกมา แบ่งเป็น 3 คูหา หลังคาทำด้วยหินทราย ปราสาทประธานมีการสลักลวดลายที่บริเวณฐาน โดยสลักเป็นรูปเทวรูปยืน นอกจากนี้ยังพบทับหลังหินทรายสลักภาพเทวดานั่งชันเข่าอยู่ภายในซุ้มบนแท่นเหนือหน้ากาลที่คายท่อนพวงมาลัย
ด้วยลักษณะรูปแบบทางสถาปัตยกรรม ศิลาจารึก ประติมากรรมรูปเคารพ และลวดลายบนทับหลังที่พบที่ปราสาทแห่งนี้ กล่าวได้ว่า ปราสาทตาเมือนธมนั้น ถือเป็นเทวสถานในศาสนาฮินดู ลัทธิไศวนิกาย สร้างขึ้นราวปลายพุทธศตวรรษที่ 16 ศิลปะขอมแบบบาปวน
ทั้งนี้ กรมศิลปากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงดำเนินการอนุรักษ์และดูแลปราสาทแห่งนี้ โดยโบราณวัตถุบางส่วน ถูกจัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของภูมิภาค
สำหรับการเดินทางมายังปราสาทตาเมือนธม หากตรงมาจาก จังหวัดสุรินทร์ สามารถใช้ถนนทางหลวงหมายเลข 214 ผ่านอำเภอปราสาท แล้วแยกไปบนถนนทางหลวงหมายเลข 2121 ไปทางอำเภอบ้านกรวดจากนั้นตรงไปอีกประมาณ 25 กิโลเมตร จะเจอกับทางแยกเข้าบ้านตาเมียง เข้าไปอีกประมาณ 12 กิโลเมตร ก็จะถึง ปราสาทตาเมือนธม สามารถเข้าชมได้ช่วงเวลา 08.00 น. - 17.00 น. ไม่เสียค่าเข้าชม
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากกลุ่มปราสาทนี้ตั้งอยู่ในเขตชายแดนประเทศไทย-กัมพูชา ทำให้การเข้าถึงตัวปราสาทเข้าได้เฉพาะฝั่งไทยเท่านั้น ส่วนฝั่งกัมพูชาอาจเข้าถึงได้ยากเพราะทางหลวงเก่าถูกป่าไม้กลืนกินหมดแล้ว ในช่วงกรณีพิพาทพรมแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การถือครองปราสาทพระวิหาร การปะทะริมชายแดนขยายไปถึงตาเมือน ทำให้ต้องหยุดเข้าชมวิหารชั่วคราว
หลังจากนั้นมีแรงกดดันมากขึ้น ทำให้นักท่องเที่ยวไม่สามารถเดินทางไปไกลกว่าทางเข้าหลักทางใต้เพียงไม่กี่เมตร โดยมีตำรวจตระเวนชายแดนประจำการหลายจุด ก่อนที่ต่อมานับตั้งแต่ 2553 ทางเข้าปราสาทฝั่งกัมพูชาเริ่มง่ายขึ้นเพราะมีการพัฒนาถนน เมื่อถึงยอดเขา นักท่องเที่ยวสามารถชมทิวทัศน์ของทิวเขาพนมดงรักพร้อมกับต้นไม้ใหญ่และดอกไม้ป่าได้อย่างสวยงาม
ที่มา: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย / กรมศิลปากร
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
