ผู้ประกันตนต้องรู้! เทียบเงื่อนไขเลือกตั้ง “บอร์ดประกันสังคม” 1 คน 1 เสียง คืออะไร?

เผยแพร่ 23 ม.ค. 2569 ,12:14น.

บอร์ดประกันสังคมเป็นกลไกสำคัญของผู้ประกันตน เปิดเทียบระบบเก่าและระบบใหม่ เพิ่มความเป็นธรรม โปร่งใส และเปิดโอกาสทุกกลุ่มมีส่วนร่วม จริงหรือไม่?

คณะกรรมการประกันสังคม หรือ “บอร์ดประกันสังคม” ตามที่กำหนดอยู่ในพระราชบัญญัติ ประกันสังคม พ.ศ. 2533 มีหน้าที่หลักๆ ในการกำหนดนโยบาย ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการออกกฎหมาย เพื่อพัฒนาสิทธิประโยชน์ให้แก่ผู้ประกันตน กำหนดทิศทาง และกำกับดูแลการบริหารกองทุนประกันสังคม เพื่อความโปร่งใส มีประสิทธิภาพ และยั่งยืน ให้คำปรึกษาและคำแนะนำแก่คณะกะกรรมการอื่นๆ รวมถึงสำนักงานประกันสังคม

จัดเป็นกลไกสำคัญที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนมีส่วนร่วมกำหนดทิศทางการบริหารกองทุนประกันสังคม ซึ่งมีมูลค่ามหาศาลและส่งผลต่อสิทธิประโยชน์ของผู้ประกันตนโดยตรง ปัจจุบันมีการเสนอปรับปรุงหลักเกณฑ์การเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนจาก ระบบแบบเก่า ไปสู่ ระบบแบบใหม่ ซึ่งเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึงการจัดสัดส่วนและการเลือกออกเสียงสำหรับผู้ประกันตน

เทียบบอร์ดประกันสังคม แบบเก่าและแบบใหม่

ความแตกต่างด้านวิธีการลงคะแนน

ระบบแบบเก่า
- ผู้ประกันตน 1 คน สามารถลงคะแนนเลือกผู้สมัครได้ 7 คน
ระบบแบบใหม่
- ปรับมาใช้ระบบ “1 คน 1 เสียง” ผู้ประกันตนเลือกผู้สมัครได้เพียง 1 คนเท่านั้น

วิธีนับคะแนนและจัดสรรที่นั่ง

ระบบแบบเก่า
- ใช้วิธีนับคะแนนรวม และคัดเลือกผู้สมัครที่ได้คะแนนสูงสุด 7 คน เข้ามาเป็นกรรมการฝ่ายผู้ประกันตน
ระบบแบบใหม่
- คะแนนจากการเลือก 1 คน จะถูกนำไปใช้ในการ แบ่งโควตาตามมาตรา

การกระจายของคะแนนเสียง

ระบบแบบเก่า
- มีมุมมองว่าเอื้อให้กลุ่มที่มีฐานเสียงขนาดใหญ่ สามารถรวมคะแนนและได้เปรียบในการครองที่นั่งในบอร์ด
ระบบแบบใหม่
- คะแนนเสียง กระจายตัวมากขึ้น เปิดโอกาสให้กลุ่มผู้ประกันตนเฉพาะทางหรือกลุ่มขนาดเล็กมีโอกาสได้ตัวแทนเข้าสู่บอร์ดมากขึ้น

การแบ่งตัวแทนตามมาตราผู้ประกันตน

ระบบแบบเก่า
- ผู้ประกันตนทุกมาตราร่วมกันเลือกตัวแทนชุดเดียว
ระบบแบบใหม่
- แยกการจัดสรรตัวแทนตามสัดส่วนของผู้ประกันตนใน มาตรา 33 มาตรา 39 และมาตรา 40

เงื่อนไขการส่งเงินสมทบและคุณสมบัติผู้สมัคร

ระบบแบบเก่า
- ส่งเงินสมทบติดต่อกัน ไม่น้อยกว่า 36 เดือน นับถึงวันสมัคร
ระบบแบบใหม่
- กำหนดให้ผู้สมัครต้องมีประวัติการส่งเงินสมทบ ไม่น้อยกว่า 48 เดือน ภายในระยะเวลา 60 เดือน ก่อนการประกาศเลือกตั้ง

จากข้อมูลพบว่า ในระบบใหม่ยังมีการเพิ่มเงื่อนไขด้านคุณสมบัติ โดยกำหนดให้ผู้สมัครต้องมี "ความเป็นกลางทางการเมือง" และไม่ว่าระบบเลือกตั้งจะเป็นแบบเก่าหรือแบบใหม่ กรรมการที่มาจากการเลือกตั้งยังคงมีวาระดำรงตำแหน่ง 2 ปีเท่ากัน ความแตกต่างจึงอยู่ที่วิธีได้มาของกรรมการ ไม่ใช่ระยะเวลาในการดำรงตำแหน่ง

ทั้งนี้ในระเบียบใหม่ได้มีกำหนดให้มี "ผู้สังเกตการณ์ในการเลือกตั้ง" ทำหน้าที่สังเกตการณ์ในการเลือกตั้งต้องเป็นบุคคลธรรมดา หรือนิติบุคคล หรือกลุ่มบุคคลที่รวมตัวกันจากภาคเอกชน หรือเป็นองค์กรชุมชน หรือสถาบันการศึกษา ให้ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้สังเกตการณ์ในการเลือกตั้ง ปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริต มีความเป็นกลางและช่วยแจ้งเหตุเบาะแสเพื่อป้องกันการต่อต้านการทุจริตในการเลือกตั้ง

คอนเทนต์สำหรับคุณ By Blue Dot

เนื้อหาคัดสรรคุณภาพ

ช่องทางการทำประชาพิจารณ์ เกณฑ์เลือกบอร์ดประกันสังคม

สำนักงานประกันสังคม ดำเนินการเปิดรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ต่อร่างระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ. .... เพื่อความรอบคอบและสอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาล ถึงวันที่ 14 กุมภาพันธ์ นี้ ผ่านช่องทาง