รองศาสตราจารย์ ปณิธาน วัฒนายากร ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและการต่างประเทศ มองว่าในภาพรวมของสงครามตะวันออกกลางไม่ได้ลุกลามบานปลายรวดเร็ว หรือรุนแรง ที่จะใช้กำลังทหารจำนวนมากหลายแสนนาย แต่สงครามบานปลาย ในระดับภูมิภาคตั้งแต่มีการโจมตีชาติอาหรับในอ่าวเปอร์เซียกว่า 10 ชาติ และโต้ตอบกันไปมาอยู่ทุกวัน
แต่สัญญาณตรงนั้นไม่ได้ชัดเจนว่าทั้งหมดจะบานปลาย เพราะผู้นำอิหร่านได้ออกมาขอโทษ แต่กลับคำภายหลัง ซึ่งเป็นสัญญาณที่ผสมกัน
เห็นได้ชัดว่ามีความพยายามที่จะไม่ให้บานปลายมากไปกว่านี้ แต่ขณะเดียวกัน ก็ไม่มีทางเลือกที่จะต้องต่อสู้ หรือไม่มีทางเลือกต้องลงมือโจมตีฐานทัพอิหร่านและพันธมิตร
ขณะเดียวกัน ยังต้องจับทางสัญญาณทางการเมืองให้ได้ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญ สัญญาณแรกที่แสดงออกชัดเจนเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา คือการล้มระบอบ ซึ่งเป็นเรื่องยากจึงต้องเจรจากันไปมา แสดงว่าอาจรอให้แต่งตั้งผู้นำรุ่นใหม่เข้ามาแทน ซึ่งอิหร่านกำลังจัดการภายใน เอาคนที่คิดว่าเป็นไส้ศึกออกไป
แต่การจัดระบบแบบนี้ ก็ทำให้เกิดความแปรปรวน เรื่องการขนส่งขึ้นราคาการขนส่งน้ำมัน การขนส่งสินค้า พลังงาน ราคาทองคำ รวมถึงการคมนาคมขนส่ง ที่เพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว
รองศาสตราจารย์ ปณิธาน มองว่า ภายในหนึ่งเดือนนี้อาจส่งผลกระทบทั้งหมด และจะกระทบมากขึ้นในเรื่องการสำรองน้ำมัน อาจยกเว้นเพียงไม่กี่ประเทศ เช่น จีน ญี่ปุ่น ซึ่งได้สำรองและสั่งซื้อน้ำมันไว้ล่วงหน้าแล้วถึง 6 เดือน แต่หลายประเทศรวมทั้งประเทศไทย ขณะนี้ มีน้ำมันสำรองได้ไม่ถึงหนึ่งเดือน รวมถึงไทยยังได้รับผลกระทบจากการนำเข้าปุ๋ยเคมีด้วย ซึ่งความแปรปรวนเหล่านี้จะทำให้เกิดความกดดันให้ทุกฝ่ายหันหน้าเข้าหากัน
หากสงครามยืดเยื้อออกไปอีก มองว่าสหรัฐฯ และอิสราเอล อาจใช้ขีปนาวุธในการโจมตีรุนแรงขึ้น ซึ่งอิหร่านไม่มีอาวุธแบบนี้แต่จะโต้ตอบด้วยวิธีการอื่น ที่สำคัญคือโดรนที่บินต่ำทำให้ดักจับได้ยากซึ่งสามารถโต้ตอบสหรัฐฯ ได้
เพราะสหรัฐฯ มีความแปรปรวนเรื่องการดักจับโดรนประเภทนี้ รวมถึงโดรนที่มีราคาถูกที่สามารถดำน้ำและโจมตีเรือน้ำมันได้ ซึ่งจะบานปลายและยกระดับในบางรูปแบบที่ไม่เท่าเทียมกัน ทำให้สหรัฐฯ ได้เปรียบอิหร่านในเชิงการรบ แต่ก็มีความผกผัน เช่น การอนุมัติของฝ่ายรัฐสภา ซึ่งในระยะยาวจะเกิดผลกระทบกับสหรัฐฯ ที่ตัดสินใจเปิดสภา
ส่วนบทบาทของซาอุดีอาระเบียและตุรกีจะทำให้สงครามคลี่คลายลงหรือทวีความรุนแรงขึ้น รองศาสตราจารย์ ปณิธาน บอกว่าประเทศเหล่านี้เป็นกุญแจสำคัญว่าจะทำให้สถานการณ์บานปลายหรือไม่ หากซาอุดิอาระเบียตัดสินใจร่วมรบด้วยก็อาจรุนแรงขึ้น ซึ่งแนวโน้มอาจไม่เข้าร่วม และซาอุฯ ได้ประกาศหลักการว่าอาจต้องป้องกันตนเองทำให้อิหร่านออกมาขอโทษ
ส่วนมาตรการของรัฐบาลไทยขณะนี่เพียงพอหรือไม่ หรือควรเตรียมมาตรการรับมือความเสี่ยงด้านความปลอดภัยหรือไม่ รองศาสตราจารย์ ปณิธาน กล่าวว่า ช่วงแรกอาจยังไม่เพียงพอ เพราะคนตื่นตระหนกกันเยอะ แต่ตอนนี้เริ่มควบคุมสถานการณ์ได้แล้ว และรัฐบาลก็เข้าสู่กลไกในการบริหารความมั่นคงอื่น ๆ ได้เร็ว
แต่หากเริ่มทำในเดือนกุมภาพันธ์อาจพร้อมกว่านี้ เพราะทำตอนนี้เป็นการวิ่งตามสถานการณ์แต่ยังไม่ไปข้างหน้า แต่ก็เข้าใจว่าอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านรัฐบาล ยังไม่สามารถตั้งรัฐมนตรีได้ มาตรการต่าง ๆ จึงเป็นไปตามกรอบเดิม
ส่วนบทบาททางการทูตของไทยในเวทีระหว่างประเทศควรยืนจุดไหน รองศาสตราจารย์ ปณิธาน กล่าวว่า เรายืนจุดเดิมมานานกว่า 100 ปี แล้วและคงยืนจุดเดิมต่อไป แต่การทูตไม่ได้เปิดพื้นที่ใหม่ทางการเมือง เป็นจุดยืนกลาง ๆ จุดยืนกับสหประชาชาติ และเป็นจุดยืนกับอาเซียน
ซึ่งเราไม่สามารถออกจากจุดยืนนี้ได้ เพราะต้องถือกฎหมายระหว่างประเทศภาคีและว่าตามเสียงส่วนใหญ่ของสหประชาชาติ ซึ่งเราทำอะไรมากเกินกว่านี้ไม่ได้ และที่สำคัญเราไม่สามารถล้มกระดานหรือเปลี่ยนกติกาเพื่อเดินออกจากเวทีเหล่านี้ได้ เพราะฉะนั้นสิ่งที่เราทำเป็นสิ่งที่ถูกต้องแล้ว นั่นคือแถลงการณ์ย้ำจุดยืนที่ถูกต้องทางกฎหมายระหว่างประเทศ
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
