ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งโพสต์เตือนภัย หลังสั่งซื้อสมาร์ตโฟนผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ แต่กลับพบความผิดปกติหลายจุด โดยเฉพาะเมื่อดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน ระบบกลับบังคับให้สแกนบัตรประจำตัวประชาชนทุกครั้ง ก่อนนำเครื่องเข้าตรวจสอบและพบว่าเป็นของปลอม ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีชี้ มีลักษณะไม่ได้ทำปลอมขึ้นมาเพื่อขายเพียงอย่างเดียว แต่ระบบภายในอาจถูกตั้งค่าเพื่อใช้ในการหลอกลวงและขโมยข้อมูลผู้ใช้งาน
คุณแอน ผู้เสียหาย เล่าว่า ปกติซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ดังกล่าวเป็นประจำ ครั้งนี้ต้องการซื้อโทรศัพท์เครื่องใหม่ให้คุณแม่ จึงเลือกร้านค้าที่ประกาศลดราคาโทรศัพท์จากปกติ 7,900 บาท เหลือประมาณ 4,700 บาท โดยขณะสั่งซื้อไม่ได้สังเกตว่าร้านมีเครื่องหมายรับรองจากแพลตฟอร์มหรือไม่ เนื่องจากมีความเชื่อมั่นในการซื้อสินค้าผ่านช่องทางนี้ ประกอบกับรีวิวจากลูกค้ารายอื่นดูน่าเชื่อถือ
หลังได้รับพัสดุและเปิดเครื่องใช้งาน คุณแอนเริ่มพบความผิดปกติ โดยขณะกำลังเชื่อมต่อ Wi-Fi โทรศัพท์กลับแสดงข้อความเกี่ยวกับการจ่ายหรือโอนเงินแบบไร้สัมผัส ทั้งที่ยังไม่ได้ตั้งค่าใช้งานใด ๆ นอกจากนี้ เมื่อพยายามดาวน์โหลดแอปพลิเคชันต่าง ๆ ระบบยังร้องขอให้สแกนบัตรประจำตัวประชาชน ทำให้เกิดความสงสัยและไม่กล้าใช้งานต่อ
คุณแอนจึงพาคุณแม่ไปที่ธนาคารเพื่อให้เจ้าหน้าที่ช่วยติดตั้งแอปพลิเคชัน Mobile Banking แต่เจ้าหน้าที่สังเกตเห็นความผิดปกติของโทรศัพท์ จึงไม่ติดตั้งแอปพลิเคชันให้ พร้อมแนะนำให้นำเครื่องไปตรวจสอบที่ศูนย์บริการ เมื่อพนักงานศูนย์บริการตรวจสอบ พร้อมนำโทรศัพท์เครื่องใหม่รุ่นและยี่ห้อเดียวกันมาเปรียบเทียบ พบความแตกต่างหลายจุด ก่อนยืนยันว่าโทรศัพท์ที่คุณแอนซื้อมาไม่ใช่ของแท้ หลังทราบผล คุณแอนจึงนำเรื่องราวมาโพสต์เตือนเป็นอุทาหรณ์ และพบว่ามีผู้ใช้งานหลายรายเข้ามาแสดงความคิดเห็นว่า เคยสั่งสินค้าจากร้านเดียวกันและพบเหตุการณ์ในลักษณะคล้ายกัน
คุณแอนมองว่า ตัวเองยังโชคดีที่สังเกตเห็นความผิดปกติ และได้รับคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ธนาคารและศูนย์บริการก่อนนำโทรศัพท์ไปใช้งานจริง เพราะหากดาวน์โหลดและใช้งานแอปพลิเคชันธนาคาร อาจเสี่ยงต่อข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลทางการเงิน โดยเฉพาะหากผู้ใช้งานเป็นผู้สูงอายุหรือผู้ที่ไม่เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี อาจตกเป็นเหยื่อได้ง่าย
ล่าสุดคุณแอน ได้ติดต่อเจ้าหน้าที่ของแพลตฟอร์มดังกล่าวเพื่อดำเนินการตามขั้นตอนแล้ว พร้อมเรียกร้องให้มีการตรวจสอบร้านค้าและสินค้าก่อนเปิดจำหน่ายอย่างเข้มงวด รวมถึงตั้งคำถามถึงมาตรการคุ้มครองผู้บริโภค ขณะที่ร้านค้าดังกล่าวถูกปิดไปแล้ว
ทีมข่าวนำโทรศัพท์ของคุณแอนไปให้ นายที่รัก บุญปรีชา ผู้เชี่ยวชาญด้านไอที หรือที่รู้จักกันในชื่อ “หลาม จิ๊กโก๋ไอที” ตรวจสอบ เบื้องต้นพบความผิดปกติหลายจุด
นายที่รักระบุว่า สมาร์ตโฟนที่วางจำหน่ายอย่างถูกต้องในประเทศไทยจะต้องมีข้อมูลและเครื่องหมายที่เกี่ยวข้องกับการรับรองมาตรฐานตามที่กำหนด แต่โทรศัพท์เครื่องดังกล่าวไม่พบรายละเอียดที่ควรมีบริเวณด้านหลังตัวเครื่อง จึงเป็นหนึ่งในจุดสังเกตสำคัญว่าอาจเป็นสินค้าที่ไม่ได้ผ่านการรับรองอย่างถูกต้อง
นอกจากนี้ สาย USB ยังมีความแตกต่าง โดยบริเวณหัวขั้วต่อพบรอยพับของโลหะและรอยเชื่อม ขณะที่ของแท้มีลักษณะงานเรียบร้อยและประณีตกว่า ส่วนกล้องด้านหลัง แม้ฝาหลังและกรอบกล้องจะเลียนแบบของจริงได้ใกล้เคียง แต่รายละเอียดงานไม่ประณีต โดยเฉพาะตำแหน่งเลนส์กล้องตัวล่างสุดกับแผงกล้องที่เหลื่อมและไม่ตรงกัน คล้ายกับการนำชิ้นส่วนจากโมเดลอื่นมาประกอบและใช้ฝาครอบทับ
เมื่อตรวจสอบระบบภายใน พบจุดผิดปกติสำคัญคือ เมื่อพยายามดาวน์โหลดแอปพลิเคชันผ่าน Play Store ตัวเครื่องกลับร้องขอให้สแกนบัตรประจำตัวประชาชน ซึ่งผู้เชี่ยวชาญระบุว่า โดยปกติ Google Play Store ไม่มีขั้นตอนให้ผู้ใช้งานในประเทศไทยสแกนบัตรประชาชนในลักษณะดังกล่าว จึงตั้งข้อสังเกตว่าระบบภายในเครื่องอาจถูกดัดแปลงมาเพื่อหลอกให้ผู้ใช้งานส่งข้อมูลส่วนตัว
ผู้เชี่ยวชาญยังระบุว่า การที่เครื่องดังกล่าวไม่สามารถติดตั้งแอปพลิเคชันธนาคารได้ กลับถือเป็นสิ่งที่ช่วยลดความเสี่ยง เนื่องจากแอปพลิเคชันทางการเงินมีระบบตรวจสอบความปลอดภัยของอุปกรณ์ และอาจปฏิเสธการทำงานบนเครื่องที่ระบบถูกดัดแปลงหรือไม่ผ่านมาตรฐานความปลอดภัย หากอุปกรณ์ถูกติดตั้งซอฟต์แวร์อันตรายหรือเปิดช่องให้บุคคลอื่นควบคุมเครื่องจากระยะไกล อาจมีความเสี่ยงต่อการดักจับข้อมูลการพิมพ์ รหัสผ่าน รวมถึงข้อมูลทางการเงิน เช่น หมายเลขบัตรเครดิต วันหมดอายุ และรหัส CVV ซึ่งอาจนำไปสู่ความเสียหายทางการเงินได้
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า หากผู้บริโภคสงสัยว่าโทรศัพท์ที่ซื้อมาเป็นของแท้หรือไม่ ควรนำเครื่องไปตรวจสอบกับศูนย์บริการ ช่างผู้เชี่ยวชาญ หรือร้านค้าที่น่าเชื่อถือ พร้อมเตือนให้ระมัดระวังสินค้าที่มีราคาถูกผิดปกติ โดยเฉพาะสมาร์ตโฟนรุ่นราคาสูงที่ถูกนำมาประกาศขายในราคาลดลงมากกว่าปกติ
ทั้งนี้ ผู้บริโภคควรเลือกซื้อจากร้านค้าทางการหรือ Official Store ตรวจสอบสถานะและประวัติร้านค้า รวมถึงเงื่อนไขการรับประกันและบริการหลังการขายให้ชัดเจน เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการได้รับสินค้าปลอมหรืออุปกรณ์ที่อาจถูกดัดแปลงเพื่อขโมยข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลทางการเงิน