จากกรณีปัญหาวิกฤตมลพิษข้ามพรมแดนที่ส่งผลให้เกิดสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำหลายสายในประเทศไทยนั้น ล่าสุดกลุ่มเครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง นำโดย นายสืบสกุล กิจนุกร อาจารย์มหาวิยาลัยแม่ฟ้าหลวง และนายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ ร่วมแถลงข่าวเชิญชวนประชาชนร่วมแสดงเจตนารมณ์ “ปกป้องแม่น้ำจากสารพิษข้ามพรมแดน” ในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2569 บริเวณด่านพรมแดนไทย-เมียนมา อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
โดยนายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ กล่าวว่า ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกก สาย รวก และโขง เกิดขึ้นมาเกือบ 2 ปีแล้ว แต่การดำเนินงานของรัฐบาลยังไม่สามารถแก้ไขหรือลดผลกระทบได้อย่างชัดเจน ทั้งการจัดการภายในประเทศและการแก้ไขปัญหาจากแหล่งกำเนิดมลพิษข้ามพรมแดน โดยเฉพาะสถานการณ์ในปี 2569 มีความรุนแรงมากขึ้น โดยเฉพาะปัญหาคุณภาพน้ำดิบในแม่น้ำสายที่กระทบต่อการผลิตน้ำประปาในอำเภอแม่สาย สะท้อนว่าปัญหาสารปนเปื้อนได้ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของประชาชนโดยตรง
เครือข่ายจึงกำหนดจัดกิจกรรมรวมพลังประชาชนในวันที่ 22 พฤศจิกายน เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลไทยดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง พร้อมผลักดันให้รัฐบาลเมียนมาและจีน ร่วมแก้ปัญหานี้อย่างจริงจัง
ด้านนายสมเกียรติ เขื่อนเชียงสา นายกสมาคมแม่น้ำเพื่อชีวิต ระบุว่าสถานการณ์สารพิษปนเปื้อนกำลังนำไปสู่วิกฤตสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ วิกฤตสิ่งแวดล้อม วิกฤตเศรษฐกิจชุมชน และความเสี่ยงด้านสุขภาพของประชาชนด้านสิ่งแวดล้อม
นายสมเกียรติแสดงความกังวลต่อปัญหาสุขภาพของประชาชนในชุมชนริมแม่น้ำกก โดยเฉพาะกลุ่มที่สัมผัสน้ำโดยตรง โดยเรียกร้องให้หน่วยงานสาธารณสุขเปิดเผยข้อมูลการตรวจสุขภาพ และการเฝ้าระวังผลกระทบอย่างต่อเนื่อง
สำหรับกำหนดการกิจกรรมปกป้องแม่น้ำจากสารพิษข้ามพรมแดน ในวันที่ 22 พฤศจิกายน จะมีการนัดรวมพลในเวลา 13.00 น. บริเวณถ้ำผาจม อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพื่อให้ข้อมูลสถานการณ์สารปนเปื้อนแก่คณะกรรมาธิการด้านทรัพยากรน้ำของสภาผู้แทนราษฎร และร่วมกิจกรรมเวทีเสวนา การปราศรัยถึงปัญหาผลกระทบที่เกิดขึ้น
จากนั้นเวลาประมาณ 16.00 น. ผู้เข้าร่วมกิจกรรมจะเคลื่อนขบวนจากถ้ำผาจม ผ่านชุมชนและตลาดสายลมจอย ไปยังบริเวณด่านพรมแดนแม่สาย-ท่าขี้เหล็กแห่งที่ 1 และจะมีการมอบหนังสือร้องเรียนต่อรองนายกรัฐมนตรี พร้อมหารือร่วมกับตัวแทนภาคประชาชน