สวค.จับมือ สธ.นำโมเดลวิศวกรรมพัฒนาการดูแลใน รพ. พร้อมรับมือ“ฝีดาษวานร”

สำนักงานวิจัยและพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ (สวค.) ภายใต้สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP) ร่วมกับ กระทรวงสาธารณสุข จัดสัมมนาทางวิชาการเรื่อง “การประยุกต์ศาสตร์ทางวิศวกรรม ในการจัดการทรัพยากรสุขภาพของโรงพยาบาล” หลังพบปัญหาขาดแคลนทั้งอุปกรณ์ และบุคลากรการแพทย์ในช่วงการระบาดของโควิด-19 ระบาดที่ผ่านมา

นายแพทย์โสภณ เมฆธน ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า จากการระบาดของโควิด-19 หน่วยบริการด้านสาธารณสุข ได้มีการนำระบบเข้ามาบริหารจัดการทรัพยากรด้านสาธารณสุขในบางพื้นที่  

 

นายแพทย์โสภณ เมฆธน ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงสาธารณสุข

เช่น ระบบการฉีดวัคซีนที่จังหวัดนครราชสีมา, ระบบการแลกเปลี่ยนข้อมูลของโรงพยาบาลในพื้นที่  อาทิ การหาเตียงว่าง หาเครื่องเอกซเรย์ปอด

“ช่วงแรกที่ขาดแคลนชุดพีพีอี  เราก็ได้สมาคมอุตสาหกรรมสิ่งทอเข้ามาช่วยเหลือ แล้วก็มีเรื่องระบบดิจิตอล แต่หากเกิดสถานการณ์แบบเดิม และมีการระดมกำลัง ถ้าใช้ระบบสาธารณสุขแบบเดิมๆ  ก็จะเหน็ดเหนื่อยกันมาก จึงมองว่าถ้านำศาสตร์ด้านวิศวกรรมอุตสาหกรรม ที่ใช้ในการวางแผนทรัพยากร เข้ามาช่วย น่าจะเป็นทิศทางที่ดี” นายแพทย์โสภณ กล่าว  

นายแพทย์โสภณ กล่าวอีกว่า จากโมเดลการบริหารจัดการโดยใช้หลักวิศวกรรมที่ผ่านการถอดบทเรียนมาจากประสบการณ์ในช่วงโควิด-19 ระบาดที่ผ่านมา เชื่อว่า หากเกิดการระบาดของโรคอุบัติใหม่ อย่างโรคฝีดาษวานร ที่กำลังวิตกกันในขณะนี้ ระบบสาธารณสุของประเทศไทยสามารถที่จะรับมือได้

ดร.กฤษดา แสวงดี  หัวหน้าทีมนักวิจัย และ อุปนายกสภาการพยาบาล  กล่าวเพิ่มเติมว่า จุดเด่นที่ทำให้ระบบสาธารณสุขของไทยประสบความสำเร็จ  คือ สังคมมีการตื่นตัวและมีความเข้าใจสถานการณ์การระบาดของโควิด-19 ถึงตอนนี้ ประชาชนเริ่มเข้าใจแล้วว่า การรักษาโรคไม่จำเป็นต้องมาโรงพยาบาล

ในภาวะวิกฤติ ทั้งประชาชนและบุคลากรทางการแพทย์  ต่างให้ความสนใจการใช้สื่อออนไลน์  และจากบทเรียนของบุคลากรทางการแพทย์ มีความตั้งใจที่จะพัฒนาสกิล (skill) ในการรักษา ทำให้สามารถทำงานรักษาคนไข้ได้อย่างรวดเร็ว

“นอกจากนี้ยังพบว่าการบรรจุสิทธิ์บุคลากรด้านการแพทย์และสาธารณสุขกว่า 30,000  ตำแหน่งเป็นข้าราชการ ทำให้เกิดขวัญและแรงจูงใจในการทำงานหนัก ไม่เช่นนั้นเราอาจประสบกับปัญหาบุคลากรลาออก ทำให้ไม่ต้องเผชิญปัญหาขาดแคลน อย่างไรก็ตามจุดอ่อนที่พบตอนนี้ คือ ที่ผ่านมาใช้วิธีการขยายงานที่เพิ่มขึ้น ทำให้บุคลากรเหนื่อยล้า เราจึงคาดหวังว่า ศาสตร์ด้านวิศวกรรม ที่จะใช้ในการวางแผนทรัพยากร และการออกแบบกระบวนการทำงานใหม่ น่าจะเป็นทางเลือกที่สำคัญ” ดร.กฤษดา กล่าว

ดร.กฤษดา แสวงดี  หัวหน้าทีมนักวิจัย และ อุปนายกสภาการพยาบาล 

สำหรับตัวอย่าง การใช้ศาสตร์ทางวิศวกรรม ที่นำมาใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากรสุขภาพ ได้แก่ 1.การคาดการณ์ผู้ป่วยโควิด-19 เพื่อเตรียมทรัพยากรให้เพียงพอต่อการรับมือ  2.การสร้างแบบจำลองเพื่อดูแลการให้บริการฉีดวัคซีน 3.แนวทางการรับมือ การระดมทรัพยากร หรือที่เรียกว่า  surge capacity ด้วยการขยายหน่วยย่อย icu พร้อมทรัพยากรและกระบวนการทำงานที่จำเป็น และ 4. การจัดตารางเวรเจ้าหน้าที่ด้วยโมเดลคณิตศาสตร์  เป็นต้น

ทั้งนี้ ดร.นพ.ฑิณกร โนรี สำนักงานวิจัยและพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ กล่าวด้วยว่า ภายหลังจากการสัมมนาครั้งนี้ จะได้มีการนำเอาแนวคิดและวิธีการของศาสตร์ทางด้านวิศวกรรม มาประยุกต์เพื่อใช้ในโรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุข เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการใช้ทรัพยากรต่อไป