รู้จัก "NK cell" เซลล์เพชฌฆาต ที่คอยทำลายเซลล์มะเร็ง

ในภาวะปกติมนุษย์จะมี NK cell อยู่ประมาณ 5-15 % ของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ (Lymphocyte)  พบมากใน ไขกระดูก ตับ มดลูก ม้าม ปอด รวมไปถึง ต่อมไทมัส (Thymus gland) และเนื้อเยื่อน้ำเหลือง (Lymphatic  tissue) เช่นเดียวกับเม็ดเลือดขาวชนิดอื่น NK cell ถูกสร้างจาก สเต็มเซลล์ (Stem cell) ในไขกระดูก มีความแตกต่างจากเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด T lymphocyte (T-cells) และ B lymphocyte (B-cells) ตรงที่ภายในเซลล์จะมีแกรนูลขนาดใหญ่ (Large granular lymphocyte) 

ความสามารถพิเศษของ NK cell
NK cell สามารถค้นหาและทำลายเซลล์แปลกปลอมได้โดยไม่ต้องรอการกระตุ้นโดยแอนติเจน (Antigen) เหมือนเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดอื่น ทำให้สามารถเข้าทำลายสิ่งแปลกปลอมอย่างเชื้อไวรัส หรือเซลล์ที่มีความผิดปกติ อย่างเซลล์มะเร็งได้ทันที ทั้งยังสามารถสร้างสารไซโตไคน์ (Cytokines) เพื่อเหนี่ยวนำเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดอื่น ๆ ในระบบภูมิคุ้มกันทำการตอบสนองต่อสิ่งแปลกปลอม

การทำงานของ NK Cell
การที่ NK cell จะทำลายเซลล์เป้าหมาย (Target cell) ได้นั้น ต้องมีการจับระหว่าง NK cell และเซลล์เป้าหมายก่อน โดยอาศัยตัวรับสัญญาน (receptor) ที่อยู่บนผิวของ NK cell ได้แก่ ตัวรับที่ทำให้เกิดกระบวนการทำลายเซลล์เป้าหมาย (Activating receptor) และ ตัวรับที่ยับยั้งการทำงาน (Inhibitory receptor) หากเซลล์ใดส่งสัญญานตรงกับตัวรับชนิดเข้าทำลาย (Activating receptor) NK cell จะเข้าทำลายเซลล์นั้น แต่ในบางครั้งเซลล์ปกติของร่างกายก็มีตัวส่งสัญญานที่ใกล้เคียงกับเซลล์ผิดปกติ จึงต้องอาศัยโปรตีน MHC class I บนพื้นผิวเซลล์ปกติ เข้าจับกับตัวยับยั้งสัญญาน (Inhibitory receptor) ทำให้ NK cell ไม่เข้าทำลายเซลล์ดีของร่างกาย เป็นกลไกที่ NK cell ใช้จำแนกเซลล์ปกติ ออกจากเซลล์ผิดปกติ

ความสำคัญของ NK cell
บทบาทของ NK cell มีความสำคัญในการต้านเซลล์มะเร็ง กระบวนการทำลายของ NK cell (cytolytic activity) มีความสัมพันธ์กับอุบัติการณ์การเกิดโรคมะเร็ง หากกระบวนการนี้ลดลง จะทำให้ความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ NK cell ยังมีบทบาทในการยับยั้งการแพร่กระจายของมะเร็ง (metastasis) ยกตัวอย่างเช่น การทำงานของตัวรับสัญญานชนิดเข้าทำลาย (Activating receptor) ที่ชื่อว่า NKp30 และ NKG2D ในต่อมน้ำเหลืองที่มีการแพร่กระจายของมะเร็ง ยิ่งมีการทำงานมากเท่าไหร่ ระดับการแพร่กระจายก็จะยิ่งลดลงมากเท่านั้น

ดังนั้นการดูแลสุขภาพให้ NK cell ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้ร่างกายแข็งแรง พร้อมต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม เชื้อไวรัส และเซลล์ที่ผิดปกติอย่างเซลล์มะเร็ง ซึ่งเริ่มต้นได้ด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตของตัวเอง หันมาดูแลสุขภาพให้ครบทุกมิติ งดสูบบุหรี่ เพิ่มการออกกำลังกาย รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และดูแลสภาพจิตใจไม่ให้เครียด เพียงเท่านี้ NK cell ของเราก็จะแข็งแรง ควบคู่กับระบบภูมิคุ้มกันอื่น ๆ ของร่างกายที่แข็งแรงไปพร้อมกัน

BDMS Wellness Clinic มุ่งมั่นพัฒนาและวิจัยเรื่องสุขภาพ เพื่อมอบเป็นของขวัญสุขภาพแก่คนไทยทุกคน เพราะสุขภาพที่ดี คือของขวัญที่ดีที่สุด Live longer, Healthier and Happier
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ บีดีเอ็มเอส เวลเนส คลินิก (BDMS Wellness Clinic)  ไลน์ : @bdmswellnessclinic or  https://lin.ee/rdIDv1A เว็บไซต์ : www.bdmswellness.com