เจ้าแม่กวนอิม องค์เทพที่คนไทยเชื้อสายจีนให้ความเคารพบูชา
สำหรับใครที่เป็นสายทำบุญ นับถือพระผู้เป็นเจ้าในศาสนาพุทธ น่าจะต้องรู้จักกับเทพองค์หนึ่งที่คนเถ้าคนแก่นิยมนับถืออย่าง ‘เจ้าแม่กวนอิม’ ซึ่งเป็นองค์เทพที่เด่นในเรื่องความเมตตา ความรัก และมอบความอุ่นใจให้กับเหล่าผู้นับถือมาอย่างช้านาน
แต่หลายคนอาจจะยังไม่ทราบว่าพระแม่กวนอิม หรือพระโพธิสัตว์กวนอิมนั้นมีประวัติความเป็นมาอย่างไร เป็นเพียงองค์เทพในตำรานิทานจากนิยายจีนชื่อดังเรื่องไซอิ๋วอย่างเดียวหรือไม่ บทความนี้ PPTV จะพามาทำความรู้จักกับประวัติเจ้าแม่กวนอิม เรื่องเล่าตามความเชื่อต่าง ๆ พร้อมทั้งแนะนำบทสวดและวิธีบูชา สำหรับใครที่สนใจสักการะองค์ท่านด้วย
เจ้าแม่กวนอิม มีที่มาและความเป็นมาอย่างไร
เจ้าแม่กวนอิม มีที่มามาจากลัทธิขงจื๊อ เต๋า และการที่ศาสนาพุทธนิกายมหายานเริ่มได้รับการนับถือในประเทศจีนอย่างแพร่หลาย ซึ่งรวมไปถึงประเทศในแถบเอเชียตะวันออก โดยมีหลักฐานการพบรูปปั้นที่เชื่อว่าเป็นรูปเจ้าแม่กวนอิมในลักษณะท่าทาง หรือปางต่าง ๆ
แต่เนื่องจากศาสนาพุทธในแต่ละประเทศก็มีความแตกต่างกันทางวัฒนธรรม ดังนั้นจึงได้มีรูปแบบการบูชาเจ้าแม่กวนอิมแบ่งเป็น 2 ประเทศ ได้แก่ เจ้าแม่กวนอิมประเทศจีน และเจ้าแม่กวนอิมประเทศอินเดีย
เจ้าแม่กวนอิมประเทศจีน
การสักการบูชาเจ้าแม่กวนอิมในประเทศจีนนั้น นอกจากจะเป็นความเชื่อของศาสนาพุทธนิกายมหายานแล้ว ยังได้รับอิทธิพลมาจากอินเดียด้วยเช่นกัน ซึ่งในช่วงยุคสมัยราชวงศ์ฮั่น และซ่ง ก็มีการสร้างรูปปั้นเจ้าแม่กวนอิมแบบไม่มีเพศ แต่ต่อมาในช่วงราชวงศ์หยวน ก็ได้มีการพบหลักฐานการสร้างรูปปั้นเจ้าแม่กวนอิมเป็นเพศหญิง เพื่อเป็นสัญลักษณ์สื่อถึงความเมตตา ความอ่อนโยนที่เทพมีให้มนุษย์ในรูปแบบเดียวกับที่มารดามีให้บุตร
เจ้าแม่กวนอิมประเทศอินเดีย
สำหรับเจ้าแม่กวนอิมประเทศอินเดียนั้น จะเป็นการนับถือเจ้าแม่กวนอิมตามหลักศาสนาพุทธ นิกายตันตระ ซึ่งนอกจากการสวดบูชาแล้ว ยังมีความเชื่อที่เกี่ยวกับพิธีกรรมและเวทมนตร์คาถาอีกด้วย โดยรูปของเจ้าแม่กวนอิมประเทศอินเดียนั้นจะไม่มีเพศ ดังนั้นสำหรับคำถามที่ว่า เจ้าแม่กวนอิมเป็นผู้ชายหรือผู้หญิง ก็จะขึ้นอยู่กับนิกายและความเชื่อของประเทศนั้น ๆ แต่ถ้าในศาสนาพุทธบ้านเรา ก็จะคุ้นเคยกับภาพเจ้าแม่กวนอิมที่เป็นสตรีมากกว่า เพราะเราได้รับอิทธิพลมาจากประเทศจีนที่เป็นนิกายมหายานมากกว่านั่นเอง
เจ้าแม่กวนอิม กับประวัติและตำนานเรื่องเล่าขาน
สำหรับประวัติเจ้าแม่กวนอิม ก็ได้มีเรื่องเล่าที่กล่าวขานกันมาเป็นตำนานอยู่ 2 แบบ คือ เจ้าหญิงเมี่ยวซ่าน และเรื่องเล่าเจ้าแม่กวนอิมพันมือ
เรื่องเล่าเจ้าแม่กวนอิม (เจ้าหญิงเมี่ยวซ่าน)
ประวัติเจ้าแม่กวนอิมจากตำนานเรื่องเล่าเจ้าหญิงเมี่ยวซ่าน บุตรีของพระราชาเมี่ยวจงและพระนางโปยาเทวี ไม่ประสงค์ที่จะอภิเษกสมรส จึงต้องไปบวชเป็นภิกษุณีในวัดตามคำสั่งของพระบิดา แต่ในการบวชครั้งนั้น เจ้าหญิงเมี่ยวซ่านก็ได้ตั้งใจบำเพ็ญกุศลจนบรรลุญาณขั้นสูง และเมื่อเจ้าหญิงเมี่ยวซ่านถูกประหารจากน้ำมือของผู้เป็นบิดาที่ได้สั่งให้แม่ทัพเข้าไปทำลายวัด ก็กลับมาจุติใหม่ในรูปแบบองค์เทพพระแม่กวนอิม ซึ่งเป็นผลมาจากการเจริญญาณขั้นสูง
เรื่องเล่าเจ้าแม่กวนอิมพันมือ
ตำนานเรื่องเล่าเจ้าแม่กวนอิมพันมือ เป็นเรื่องเล่าที่มีความเกี่ยวข้องกับเจ้าหญิงเมี่ยวซ่านเช่นกัน โดยจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับเจ้าหญิงเมี่ยวซ่านที่ได้จุติเป็นพระโพธิสัตว์กวนอิมแล้ว ได้ไปรักษาพระบิดาที่ประชวรด้วยการเสียสละพระหัตถ์ (มือ) และพระเนตร (ดวงตา) มาทำยา ซึ่งเจ้าหญิงเมี่ยวซ่าน หรือเจ้าแม่กวนอิมในขณะนั้นก็ได้เสียสละอวัยวะทั้งสองนี้เพื่อบิดา
แต่เมื่อทำการบำเพ็ญทานไปเรียบร้อยแล้ว พระเนตรก็ได้ปรากฏกลับมาอีกครั้ง พร้อมทั้งพระหัตถ์ที่งอกมาถึง 1,000 พระกร และได้มีรูปปั้นที่แสดงถึงพระโพธิสัตว์กวนอิมที่มีรูปพระหัตถ์หลายกรด้วยเช่นกัน
ทำความรู้จัก ‘พระพิฆเนศ’ เทพพราหมณ์-ฮินดู ที่ชาวไทยนิยมสักการบูชา และขอพรให้ชีวิตประสบความสำเร็จ
การบูชาและเตรียมของสักการะเจ้าแม่กวนอิม
สำหรับใครที่สนใจอยากบูชา สักการะเจ้าแม่กวนอิมนั้นสามารถทำได้ง่าย ๆ ที่ไหนก็ได้ แต่หากต้องการบูชาอย่างเต็มรูปแบบ ก็จะมีสิ่งที่ต้องเตรียมและบทแผ่เมตตาขอพรดังต่อไปนี้
สิ่งที่ต้องเตรียมในการบูชาเจ้าแม่กวนอิม
- ธูป 9 ดอก
- เทียน 2 เล่ม
- ผลไม้ 2 ชนิด (ยกเว้น ระกำ, ละมุด, มะม่วง, มังคุด และพุทรา)
- แจกัน 2 ใบ ใส่ดอกบัว หรือกิ่งหลิว
- น้ำชา 1 หรือ 3 ถ้วย
- ขนมไหว้พระจันทร์ ขนมเปี๊ยะ (ถ้ามี)
นำโมไต๋ชื้อ ไต๋ปุย กิวโคว่ กิวหลั่ง กวงไต๋เล่งก้ำ กวงสี่อิมผู่สัก (กราบ) สวด 3 ครั้ง
นำโมฮุก นำโมหวบ นำโมเจ็ง นำโมกิวโคว่ กิวหลั่ง กวงสี่อิมผู่สัก ทั่งจี้โต
โอม เกียล้อฮวดโต เกียล้อฮวดโต เกียออฮวดโต ล้อเกียฮวดโต ล้อเกียฮวดโต
ซาผ่อออ เทียงล้อซิ้ง ตี่ล้อซิ้ง นั้งลี่หลั่ง หลั่งลี่ซิ้ง เจ็กเฉียก ใจเอียงห่วยอุ่ยติ้ง
นำโมม่อออปวกเยี่ยปอล้อบิ๊ก
ความหมายของบทสวดเจ้าแม่กวนอิม : ข้าพเจ้าขอนอบน้อมกราบนมัสการต่อเจ้าแม่กวนอิม ผู้มีความเมตตากรุณาต่อมวลมนุษย์และผู้ทุกขโรคภัยจากความยากลำบากโดยไม่มีข้อจำกัด ไม่มีชั้นวรรณะ ขอพระองค์โปรดทรงเมตตาให้ข้าพเจ้าพ้นจากเคราะห์ โรคภัยทั้งปวง ให้ข้าพเจ้ามีปัญญาหลักแหลมจนถึงฝั่งแห่งแดนพระอริยะด้วยเทอญ
นับถือเจ้าแม่กวนอิม มีข้อห้ามอะไรไหม?
นอกจากการสักการบูชาแล้ว ในเหล่าผู้คนที่นับถือบูชาเจ้าแม่กวนอิม ก็มีข้อห้ามที่พึงปฏิบัติอยู่ด้วยเช่นกัน ดังนี้
- ไม่ทานเนื้อสัตว์ใหญ่ โดยเฉพาะเนื้อวัว อาจงดช่วงกินเจ หรืองดทานตลอดชีวิต
- ละเว้นการฆ่าสัตว์
- ไม่ถวายอาหารที่มีส่วนประกอบเป็นเนื้อสัตว์
เจ้าแม่กวนอิม ที่พึ่งทางใจของชาวพุทธศาสนิกชน
เจ้าแม่กวนอิม หนึ่งในองค์เทพศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวพุทธไทยเชื้อสายจีนหลายคนนับถือเป็นที่พึ่งทางใจ ด้วยรูปลักษณ์ที่ดูเป็นมิตร มีความเมตตา และเป็นองค์เทพที่พร้อมมอบความรักให้เหล่ามวลมนุษย์ ซึ่งก็มีที่มาจากศาสนาพุทธนิกายมหายาน และตันตระ จากประเทศจีนและประเทศอินเดีย ทำให้เจ้าแม่กวนอิมมีลักษณะและเพศแตกต่างกันไปตามความเชื่อของแต่ละประเทศ
ติดตามข่าวสารน่าสนใจ เรื่องเล่าจากทั่วทุกมุมโลก และข่าวสารด้านกีฬาที่ PPTV HD 36 ทั้งทางสมาร์ตทีวี และแอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟน ดาวน์โหลดได้แล้ววันนี้ ทั้งระบบ iOS และ Android