นาค บนผืนผ้า กับวิถีแห่งน้ำโขง

เผยแพร่ 27 พ.ค. 2559 ,12:12น.

งานบุญประเพณีที่สำคํญอย่างหนึ่ง ของชาวหลวงพระบาง สปป.ลาว คืองานแห่พระบาง พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่เมือง เป็นงานที่มีความสำคัญต่อคนหลวงพระบางอย่างแท้จริงทั้งในแง่ของวิถีชีวิต และความศรัทธา เป็นงานบุญที่มีมาตั้งแต่ยุคสร้างเมืองเดิมทีเคยเป็นพีธีทางการของราชสำนักลาว

ที่สำคัญไปกว่านั้นเป็นอีกหนึ่งงานบุญที่ชาวหลวงพระบางจะนำผืนผ้าแพรพรรณอันสวยงามที่พวกเขามีในครอบครองออกมาสวมใส่เพื่อบ่งบอกถึงความมั่งคั่งและสถานะทางสังคมที่พวกเขาเป็นอยู่

สำหรับผืนผ้าที่ชาวหลวงพระบางสวมใส่ โดยเฉพาะผืนผ้าที่ชาววังในราชสำนักใช้กัน และมีลวดลายของนาค อย่างที่มหัศจรรย์อาเซียนตามหาอยู่นั้น เป็นฝีมือการถักทอของชาวไทลื้อ ชาติพันธุ์หนึ่งในอาเซียนที่ได้รับการยอมรับนับถือว่ามีความเชี่ยวชาญ ชำนาญด้านการทอผ้าฝ้ายที่เป็นเอกลักษณ์

ส่วนลวดลายของนาคนั้นก็ถูกถอดมาจากความเชื่อของผู้คนแถบลุ่มน้ำโขง ที่เชื่อมโยงกับพระพุทธศาสนา โดยนาคเปรียบเสมือนตัวแทนของความดี นักวิชาการด้านสังคมศาสตร์อย่าง อาจารย์สุจิตต์ วงเทศ เคยวิเคราะห์เอาไว้ว่า ผู้คนในภูมิภาคอุษาคเนย์ยกย่องนับถือนาค หรือ งู ให้เป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์มาแต่ดึกดำบรรพ์ เพราะมีถิ่นฐานอยู่ใต้ดินใต้บาดาล เป็นต้นกำเนิดของความอุดมสมบูรณ์ รวมถึงลักษณะทางธรรมชาติของงู เช่น การเคลื่อนไหวตัวเป็นรูปคลื่น เป็นตัวแทนของน้ำ ขณะที่การลอกคราบเป็นเหมือนการเกิดใหม่ เกิดพลังใหม่ คนจึงนำงูไปเชื่อมโยงเป็นสัญลักษณ์ของพลังชีวิต