ในวัยที่ต้องการความมั่นคงในชีวิต เคยไหม? ที่อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกว่า “นี่เรากำลังทำอะไรอยู่” ทั้ง ๆ ที่งานก็ไม่ได้แย่ ชีวิตก็ไม่ได้มีปัญหาใหญ่โต เรื่องของความสัมพันธ์ก็ยังดำเนินไปตามปกติ แต่กลับรู้สึกเหมือนมีบางอย่างไม่เหมือนเดิม แต่ทำไมกลับมีความรู้สึกบางอย่างที่เปลี่ยนไป จากคนที่มีเป้าหมายชัดเจน กลับกลายเป็นเริ่มตั้งคำถามกับสิ่งที่ตัวเองเป็นอยู่ตลอดว่า “ที่เป็นอยู่ตอนนี้ มันดีแล้วจริง ๆ หรือเปล่า?”
แต่เรื่องของ Midlife Crisis ก็ใช่ว่าจะเกิดขึ้นกับวัยกลางคนทุกคนเสมอไป เพราะมัน “ไม่ใช่สิ่งที่เมื่อเข้าสู่วัยกลางคนแล้วต้องเจอทุกคน” และก็ไม่ได้หมายความว่าวัยกลางคนนั้นจะเป็นช่วงเวลาที่ชีวิตจะแย่ลง
Midlife Crisis คืออะไรกันแน่?
Midlife Crisis เป็นคำที่ใช้เรียกช่วงเวลาช่วงหนึ่งที่บางคนเกิดความรู้สึกสับสน ตั้งคำถาม คิดทบทวนกับชีวิตของตัวเองอย่างจริงจังในช่วงวัยที่ใช้ชีวิตมาแล้วประมาณหนึ่ง โดยอาจเกิดจากเหตุการณ์หรือผ่านเปลี่ยนแปลงบางอย่างมา ทั้งเรื่องของการงาน ความสัมพันธ์ ครอบครัว สุขภาพและความรู้สึกที่มีต่ออนาคตที่จะเกิดขึ้น
คำว่า “Midlife Crisis” ถูกนำมาใช้โดย Elliott Jaques นักจิตวิเคราะห์ ในช่วงทศวรรษ 1960 หลังจากการสังเกตเห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และวิถีชีวิตของผู้ป่วยวัยกลางคนบางส่วน อย่างไรก็ตาม Midlife Crisis นั้นไม่ได้หมายถึง “สิ่งที่ทุกคนต้องเจอเมื่ออายุเข้าเลข 3 , 4 หรือ 5” เพราะเหตุการณ์ที่เคยผ่านมาหรือประสบการณ์ที่มีอยู่ของแต่ละคนนั้นแตกต่างกันออกไป
ทำไม “วัยกลางคน” ถึงมักถูกมองว่าจะเป็น “Midlife Crisis”
ลองนึกภาพว่าชีวิตของคนวัยกลางคนที่ต้องจัดการเรื่องราวมากมายที่เข้ามาในชีวิต อีกทั้งยังมีเรื่องของอนาคตที่ต้องวางแผนไว้ล่วงหน้า จนบางทีอาจทำให้ตัวเองคิดวน หรือย้อนคิดเรื่องเดิมๆ และอาจทำให้มีคำพูดที่ถามตัวเองซ้ำๆ ว่า
- “เรายังอยากทำงานที่ทำในตอนนี้อยู่ไหม”
- “ที่ทำอยู่คือเราชอบจริง ๆ แล้วใช่ไหม”
- “ชีวิตในตอนนี้มันดีแล้วใช่หรือไม่”
สำหรับผู้หญิง การเปลี่ยนแปลงที่เข้ามามีปัจจัยเป็นอย่างมากต่อการสู้ช่วง "วิกฤตวัยกลางคน" คือการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงก่อนหมดประจำเดือน ที่จะส่งผลต่อสภาวะทางอารมณ์ และการแสดงออกทางอารมณ์ ในขณะที่บางคนก็ต้องรับบทเป็นคุณแม่ที่ต้องดูแลลูก และดูแลความสัมพันธ์ในครอบครัว รวมไปถึงการดูแลพ่อแม่ของตัวเองด้วย
ส่วนทางด้านผู้ชาย ต้องเผชิญกับความกดดันที่เกิดจากการคาดหวังในเรื่องของความสำเร็จ ความมั่นคงในการทำงาน รายได้ การดูแลครอบครัว จนอาจเกิดการประเมินตัวเองว่า “ณ จุดนี้ เราประสบความสำเร็จอย่างที่คาดหวังไว้แล้วหรือยัง”
Magnific/magnific
ทำไม “วัยกลางคน” ถึงมักถูกมองว่าจะเป็น “Midlife Crisis”
เช็กลิสต์ Midlife Crisis ต้องมีอาการแบบไหน ?
แม้ว่าเช็คลิสต์นี้จะไม่ได้การันตีว่า “ถ้ามีอาการตามนี้กำลังจะเป็น Midlife Crisis” แต่การเช็กสัญญาณก่อนอาจจะเป็นเรื่องที่ดีไม่น้อย
- การเปลี่ยนแปลงที่อาจเกี่ยวข้องกับ Midlife Crisis
- รู้สึกว่าสิ่งที่เคยทำหรือทำอยู่กลับไม่ตอบโจทย์เหมือนเดิม
- เริ่มตั้งคำถามกับงานหรือเส้นทางอาชีพ
- รู้สึกว่าชีวิตในชีวิตเดิมเร็วขึ้น
- มีความกังวลเกี่ยวกับเรื่องของอายุและสุขภาพ
- นึกถึงสิ่งที่เคยอยากทำแต่ยังไม่ได้ทำ
- เริ่มทบทวนความสัมพันธ์กับคนรอบตัว
- รู้สึกไม่แน่ใจในอนาคตที่จะเดินต่อไป
- รู้สึกวิตกกังวลกับสิ่งต่าง ๆ มากขึ้นกว่าปกติ
- อารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย ขึ้น ๆ ลง ๆ
- ปัญหาเรื่องการนอน
แต่อย่างไรก็ตามเช็กลิสต์นี้ไม่ได้แปลว่าคุณจะเป็น Midlife Crisis เสมอไป เพราะอาการดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นกับช่วงอายุอื่น ๆ ได้เหมือนกัน รวมไปถึงอาจมีปัจจัยอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องอีกด้วย
วัยกลางคนก็ใช่ว่าจะ “วิกฤต” เสมอไป
บางครั้ง Midlife Crisis อาจไม่ได้หมายถึงช่วงเวลาที่ชีวิตกำลัง “พัง” แต่คือสัญญาณที่บอกให้เราได้คิดทบทวนตัวเอง เป็นอีกช่วงหนึ่งของชีวิตที่ทำให้หลายคนหยุดมองตัวเองหลังจากเจอการเปลี่ยนแปลงของชีวิตในหลายๆ ด้าน มากขึ้นทำให้ตั้งคำถามกับชีวิตว่า "ความต้องการของเรายังตรงกันอยู่หรือไม่" แม้ว่าจะเป็นคำถามที่ไม่ได้มีคำตอบตายตัว แต่บางครั้งการตั้งคำถามเหล่านี้ก็ไม่ได้เป็นเรื่องที่แย่ กลับกันอาจเป็นจุดที่ทำให้ใครหลายๆ คนได้ทำความเข้าใจตัวเองและเลือกใช้ชีวิตให้เหมาะกับตัวเองมากขึ้น
ดังนั้น หากวันหนึ่งคุณรู้สึกว่า “นี่เรากำลังทำอะไรอยู่?” ก็อาจจะยังไม่ต้องรีบหาคำตอบในทันที แค่ลองหยุดฟังตัวเองให้มากขึ้น และค่อย ๆ ทบทวนความคิดนั้น เพราะบางทีมันอาจจะไม่ใช่ “วิกฤต” แต่เป็นอีกหนึ่งช่วงเวลาในการทำความเข้าใจและทบทวนกับตัวเองมากขึ้นนั่นเอง