การเปิดตัวที่ประสบความสำเร็ตจอย่างยิ่งใหญ่ของแชตบอตอัจฉริยะ “ChatGPT” ดูเหมือนกำลังจะทำให้คำพูดที่ว่า “อาชีพนักข่าวกำลังจะตาย” เข้ามาใกล้ความจริงมากกว่าที่เคย
อย่างที่หลายคนน่าจะทราบกันดีแล้วว่า ChatGPT เป็นปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) โมเดลภาษาที่ถูกพัฒนามาเพื่อสนทนาโต้ตอบกับผู้ใช้ แทบจะสามารถพูดคุยและตอบคำถามเราได้แทบจะทุกเรื่อง เพราะมันสามารถเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ที่มีอยู่ในอินเทอร์เน็ต และนำมาเรียบเรียงได้อย่างรวดเร็ว
นั่นทำให้ “การเขียนข่าว” เป็นเหมือนเรื่องกล้วย ๆ สำหรับเจ้าแชตบอตอัจฉริยะตัวนี้ และกำลังคุกคามนักข่าวที่เป็นมนุษย์อย่างมาก
เรื่องนี้อาจจะยังไม่ชัดเจนนักในประเทศไทยซึ่งยังไม่ค่อยพบรายงานว่ามีสำนักข่าวใดบ้างที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการเขียนข่าว แต่ที่ต่างประเทศมีหลายสื่อแล้วที่ทดลองใช้ และพวกเขาพบว่า “นักข่าวน่าจะมีโอกาสถูกเอไอเข้ามาแทนที่จริง ๆ”
แมทเธียส ดัฟเนอร์ ซีอีโอของแอกเซลสปริงเกอร์ (Axel Springer) เครือข่ายสื่อเยอรมันที่มีสื่อดังภายใต้การดูแลหลายหัว เช่น Politico, Bild และ Die Welt กล่าวว่า ระบบอัตโนมัติและปัญญาประดิษฐ์กำลังทำให้งานด้านดารสนับสนุนการผลิตสื่อมีซ้ำซ้อน คือในเมื่อโปรแกรมทำได้ ก็อาจไม่จำเป็นต้องมีมนุษย์
“ปัญญาประดิษฐ์มีศักยภาพที่จะทำให้สื่อสารมวลชนอิสระดีขึ้นกว่าที่เคยเป็น หรืออาจเข้าแทนที่ได้ด้วยซ้ำ” ดัฟเนอร์กล่าว
เขาเสริมว่า เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ เช่น ChatGPT มีแนวโน้มว่าจะสามารถรวบรวมข้อมูลข่าวสารได้เก่งกว่านักข่าวที่เป็นมนุษย์ และคาดว่าจะส่งผลกระทบมากเป็นพิเศษต่อสื่อที่ยังเป็นสิ่งพิมพ์
ดัฟเนอร์กล่าวว่า “การทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงนี้มีความสำคัญต่อการดำรงอยู่ของสื่อสิ่งพิมพ์ในอนาคต เฉพาะผู้ที่สร้างเนื้อหาต้นฉบับ (ออริจินัล) ที่ดีที่สุดเท่านั้นที่จะอยู่รอด”
ความเห็นของดัฟเนอร์เกิดขึ้น หลังบริษัทมีแผนที่จะเปลี่ยน Bild และ Die Welt ไปสู่การเป็น “สื่อดิจิทัลล้วน” เพื่อลดต้นทุนแรงงานมนุษย์ และเพิ่มกำไรของบริษัท ทั้งนี้ แอกเซลสปริงเกอร์ไม่ได้ระบุจำนวนพนักงานที่จะถูกเลย์ออฟ แต่สัญญาว่าจะไม่มีการปลดนักข่าว นักเขียน หรือบรรณาธิการผู้เชี่ยวชาญ
ดัฟเนอร์กล่าวว่า สื่อต่าง ๆ ต้องพยายามมุ่งเน้นไปที่การทำข่าวเชิงสืบสวนสอบสวนและการวิเคราะห์ที่เป็นออริจินัล ในขณะที่การวิเคราะห์เชิงทำนาย “แรงจูงใจที่แท้จริง” ที่อยู่เบื้องหลังเหตุการณ์ต่าง ๆ ยังคงเป็นงานสำหรับนักข่าวที่เป็นมนุษย์
ทั้งนี้ แอกเซลสปริงเกอร์ไม่ใช่สื่อข่าวรายแรกที่เล่นกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการสร้างสรรค์เนื้อหา เมื่อเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา BuzzFeed ประกาศว่ามีแผนที่จะใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อปรับปรุงเนื้อหาข่าวของตนเอง
ขณะที่หนังสือพิมพ์ Daily Mirror และ Daily Express ในสหราชอาณาจักร ก็กำลังอยู่ระหว่างศึกษาการใช้ปัญญาประดิษฐ์ โดยตั้งคณะทำงานเพื่อดูศักยภาพและข้อจำกัดการเรียนรู้ของปัญญาประดิษฐ์ เช่น ChatGPT ว่ามีมากน้อยอย่างไร
อย่างไรก็ดี การใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่องานด้านสื่อสารมวลชนยังคงมีจุดขัดแย้งและข้อบกพร่องอยู่
มีรายงานว่าเว็บไซต์ข่าวด้านเทคนิคอย่าง CNET ได้ใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ในการเขียนบทความ จากนั้นให้บรรณาธิการที่เป็นมนุษย์ทำการตรวจสอบซ้ำก่อนเผยแพร่
พวกเขาพบว่า ปัญญาประดิษฐ์ยังมีข้อจำกัดบางประการ โดยเนื้อหามากกว่าครึ่งที่สร้างขึ้นด้วยเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ ต้องได้รับการแก้ไขก่อนที่จะเผยแพร่เนื่องจากมีข้อผิดพลาด
ในตัวอย่างหนึ่ง CNET ต้องแก้ไขครั้งใหญ่หลังบทความอธิบายเกี่ยวกับดอกเบี้ยทบต้นที่ปัญญาประดิษฐ์เป็นคนเขียนมีข้อผิดพลาดง่าย ๆ จำนวนหนึ่งอยู่
เรียบเรียงจาก The Guardian
ภาพจาก AFP