มีเรื่องตลกอย่างหนึ่งเกี่ยวกับฟุตบอลโลก เราอาจจำวันที่บราซิลแพ้เยอรมนี 7-1 ได้ เราอาจจำวันที่เมสซี่ชูถ้วยแชมป์โลกได้ และเราอาจจำวันที่ซีดานโขกหัวมาเตรัซซี่ได้ แต่ถ้าพูดถึงเพลงฟุตบอลโลก หลายคนอาจนึกถึงไม่เหมือนกัน
บางคนโตมากับ Gloryland
บางคนจำ The Cup Of Life ได้
แต่ในขณะเดียวกัน แค่ได้ยินเสียง
"Tsamina mina eh eh… Waka Waka eh eh…"
หลายคนก็รู้ทันทีว่า "นี่คือฟุตบอลโลก 2010" ทั้งที่จริง ๆ แล้ว เพลงฟุตบอลโลกควรจะเป็นแค่ส่วนประกอบเล็ก ๆ ของการแข่งขัน
แต่สำหรับฟุตบอลโลก 2010 เพลงกลับกลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำพอ ๆ กับเกมในสนาม และนั่นทำให้เกิดคำถามที่น่าสนใจ
ว่าทำไมหลังจาก Waka Waka และ Wavin' Flag โลกถึงไม่เคยมีเพลงฟุตบอลโลกที่ยิ่งใหญ่แบบนั้นอีกเลย? ไปวิเคราะห์พร้อมกัน
ถ้าย้อนกลับไปในปี 2010 ฟุตบอลโลกที่แอฟริกาใต้ มันคือเทศกาลระดับโลกอย่างแท้จริง เป็นฟุตบอลโลกครั้งแรกในทวีปแอฟริกา เป็นครั้งแรกที่หลายคนได้สัมผัสวัฒนธรรมของอีกซีกโลกอย่างใกล้ชิด และเพลงก็กลายเป็นสะพานที่เชื่อมทุกอย่างเข้าด้วยกัน
Waka Waka ของ Shakira ดังกระฉ่อนไปทั่วโลก เพราะเป็นเพลงป๊อปที่ดีมากเพลงหนึ่ง
มีท่อนฮุกที่จำง่าย มีจังหวะที่เต้นตามได้
และสำคัญที่สุดคือมันสื่อถึงการรวมผู้คนจากหลากหลายวัฒนธรรมเข้าไว้ด้วยกัน ขณะที่ Wavin' Flag ของ K'naan ก็เล่าเรื่องความหวัง การต่อสู้ และการเป็นตัวแทนของแอฟริกาได้อย่างทรงพลัง
ซึ่งเพลงทั้งสองเพลงไม่ได้ขายฟุตบอลอย่างเดียว แต่มันขาย "ความรู้สึกของฟุตบอลโลก" ทำให้คนดูรู้สึกอินตามไปด้วย
แต่หลังจากนั้น ทุกอย่างเริ่มเปลี่ยนไป
ฟุตบอลโลก 2014 มี We Are One
ฟุตบอลโลก 2018 มี Live It Up
ฟุตบอลโลก 2022 มี Hayya Hayya
แม้หลายเพลงจะมียอดวิวมหาศาล
แต่แทบไม่มีเพลงไหนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมร่วมแบบที่ Waka Waka เคยทำได้
หลายคนอาจเคยได้ยินเพลงเหล่านั้น แต่ไม่สามารถร้องตามได้ และบางคนอาจจำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าเพลงประจำฟุตบอลโลกครั้งล่าสุดคือเพลงอะไร..
หากเรามาวิเคราะห์กันแบบจริงจัง ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะวิธีที่โลกฟังเพลงเปลี่ยนไป
ในปี 2010 ผู้คนยังฟังเพลงชุดเดียวกัน ดูทีวีช่องเดียวกัน เสพสื่อคล้าย ๆ กัน โลกทั้งโลกกำลังรับสารเดียวกันในเวลาเดียวกัน
แต่ปัจจุบัน อัลกอริทึมทำให้แต่ละคนอยู่ในโลกของตัวเองมากขึ้น เราไม่ได้ฟังเพลงเดียวกันอีกแล้ว ไม่ได้ดูโฆษณาชุดเดียวกันอีกแล้ว และไม่ได้มี "วัฒนธรรมร่วม" มากเท่ากับในอดีต
เพลงฟุตบอลโลกจึงต้องแข่งขันกับทุกอย่างบนอินเทอร์เน็ต ตั้งแต่ TikTok ไปจนถึง Spotify Playlist ส่วนตัวของแต่ละคน
บางที Waka Waka อาจไม่ได้เป็นแค่เพลงฟุตบอลโลกที่ดีที่สุด แต่มันอาจเป็นเพลงฟุตบอลโลกเพลงสุดท้ายที่เกิดขึ้นในยุคที่คนทั้งโลกยังฟังเพลงเดียวกัน
ยุคที่เรายังแชร์ความทรงจำชุดเดียวกัน และยุคที่ฟุตบอลโลกยังรู้สึกเหมือนเป็นงานเทศกาลของคนทั้งโลกจริง ๆ