9 อาการเตือน “ผู้หญิง” อย่านิ่งนอนใจ เสี่ยงเป็น “ช็อกโกแลตซีสต์”
ปวดประจำเดือนมากทุกเดือน สาวๆ อย่านิ่งนอนใจ เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนโรคช็อกโกแลตซีสต์ ไม่ร้ายแรงแต่พัฒนาเป็นโรคอื่นได้
ปวดจนสุดทน ประจำเดือนมาทีไรก็มีอาการปวดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ยิ่งถ้าเป็นสาวโสด ยังไม่แต่งงาน โอกาสที่ปวดประจำเดือนหรือปวดบริเวณท้องน้อยมีมากกว่าผู้หญิงที่มีลูกแล้วหรือเคยผ่านการคลอดบุตรมาแล้ว บางคนปวดมาก บางคนปวดน้อย เพราะมีเส้นประสาทใกล้เคียง ซึ่งความปวดนี้หลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนโรคที่ไม่รักษาอาจพัฒนาเป็นโรคอื่น ๆ ของผู้หญิงได้
ช็อกโกแลตซีสต์เกิดจาก?
ช็อกโกแลตซีสต์ (Chocolate Cyst) หรือ ทางการแพทย์เชื่อว่าเกิดจากการที่เลือดประจำเดือนไหลย้อนกลับ คือ แทนที่เลือดจะไหลออกมาทางช่องคลอดตามปกติ แต่กลับมีประจำเดือนส่วนหนึ่งไหลย้อนไปทางหลอดมดลูกเข้าไปในช่องท้องแล้วไปฝังตัวที่รังไข่จนทำให้เกิดเป็นถุงน้ำ หรือถุงที่มีเลือดคั่ง และไปเจริญเติบโตในอวัยวะต่างๆ เช่น อุ้งเชิงกราน ท่อรังไข่ ลำไส้ช่องคลอด มดลูก กระเพาะปัสสาวะ ผู้หญิงทุกคนมีโอกาสเป็น เมื่อแพทย์ส่องกล้องตรวจภายในดูแล้ว พบจุด ๆ ที่ผนังโพรงมดลูก มีสีน้ำตาล เป็นจุด ๆ เรียกกันง่ายๆ ว่า “ช็อกโกแลตซีสต์”
โรคนี้จะแสดงอาการหรือส่งผลต่อร่างกายมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ถึงแม้จะไม่ใช่โรคร้ายที่อันตรายถึงชีวิต แต่ก็สร้างความทรมานให้สาวๆ ที่เป็นโรคนี้ได้ไม่น้อย
สารพัดปัญหาเรื่องสุขภาพ กับอาการที่คอยกวนใจคุณผู้หญิง!
อาการที่เสี่ยงเป็นช็อกโกแลตซีสต์
- ปวดท้องมากผิดปกติเวลามีประจำเดือน และปวดมากขึ้นๆ ทุกเดือน โดยอาจจะปวดทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ตั้งแต่สะดือไปถึงอุ้งเชิงกรานและตั้งแต่บั้นเอวไปถึงก้นกบ รวมถึงการปวดท้องน้อยเวลามีเพศสัมพันธ์
- ประจำเดือนมามากผิดปกติ หรือนานกว่า 7 วัน และการมีเลือดออกทางช่องคลอดอย่างผิดปกติ
- ประจำเดือนมาถี่ หรือระยะห่างระหว่างที่เป็นประจำเดือนแต่ละรอบสั้นกว่าปกติ คือมีมากกว่าเดือนละ 2 ครั้ง
- ปัสสาวะบ่อยขึ้นกว่าปกติ อาจเป็นเพราะก้อนซีสต์มีขนาดใหญ่ และไปเบียดกระเพาะปัสสาวะจนทำให้เกิดการทำงานที่ผิดปก
- ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด ปัสสาวะเป็นเลือดในช่วงมีประจำเดือน
- ถ้าเป็นคนผอมแต่มีพุง ให้ตั้งข้อสงสัยว่าอาจมีถุงน้ำขนาดใหญ่เกิดขึ้นภายในท้อง
- ปวดไมเกรนบ่อยๆ โดยเฉพาะช่วงก่อน และระหว่างมีประจำเดือน
- บางรายอาจไม่มีอาการใดๆ แสดงออกมาเลย แต่คลำพบก้อนแข็งบริเวณท้องน้อยซึ่งอาจจะอยู่ตรงกลางหรือด้านข้างเนื่องจากถุงน้ำโตขึ้นจนมีขนาดใหญ่และอยู่ในระยะที่เป็นอันตราย
- บางรายตรวจพบว่าโรคนี้เป็นสาเหตุของการมีบุตรยากเนื่องจากท่อนำไข่ตีบตัน ทำให้ไข่ไม่สามารถเดินทางได้สะดวก ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งผลพวงที่มีสาเหตุมาจากช็อกโกแลตซีสต์ เพราะเมื่อเยื่อบุนี้ไปเกาะอยู่บนรังไข่ ทำให้รังไข่มีพื้นในการผลิตไข่ และสร้างฮอร์โมนน้อยลง เพราะถูกแทนที่ด้วยช็อกโกแลตซีสต์ไข่ที่ผลิตได้ก็ด้อยคุณภาพ และยังทำให้ท่อรังไข่คดงอ ไข่กับอสุจิที่ผสมกันแล้วจึงผ่านมาฝังตัวได้อย่างไม่สมบูรณ์
ปวดในช่องท้อง สัญญาณเตือน 9 โรคอันตราย อย่านิ่งนอนใจจนโรคลุกลาม
การรักษา
การผ่าตัดในปัจจุบันนิยมใช้การผ่าตัดผ่านกล้องแผลเล็ก บางคนชั่วโมงเดียวก็ขับรถกลับบ้านได้ แต่บางกรณีอาจจะขอให้พักที่โรงพยาบาลสัก 1 คืน เพื่อดูอาการอื่นที่อาจแทรกซ้อน แต่น้อยมากที่ต้องให้พักค้างดูอาการ เพราะปัจจุบันการผ่าตัดรักษาโรคนี้สามารถใช้การผ่าตัดผ่านกล้องได้ทั้งหมด
ท้องอืด แน่นท้อง คลำพบก้อน “มะเร็งรังไข่” ภัยร้ายของผู้หญิง
ข้อดีของการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเล็ก คือ
- มีแผลไม่เกิน 1 เซนติเมตร
- เจ็บปวดน้อยมากระหว่างและหลังการผ่าตัด
- นอนโรงพยาบาลสั้น
- ฟื้นตัวไปทำงานได้เร็ว
หากพบช็อกโกแลตซีสต์ อย่ากลัวหรือตกใจ เพราะไม่ใช่โรคร้ายแรง แม้จะยังไม่มีวิธีป้องกันโรคนี้ แต่การมาตรวจภายในทุกปีช่วยให้รู้และรักษาได้ทันท่วงที
ขอบคุณข้อมูลสุขภาพจาก โรงพยาบาลกรุงเทพ, โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน