รู้จัก "โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ" ซ่อนตัวเงียบแต่อันตรายถึงชีวิต

หัวใจเป็นอวัยวะสำคัญที่เราควรสังเกตเมื่อมีความผิดปกติเกิดขึ้น ซึ่งอาการอาจมาในรูปแบบอื่นๆ โดยที่เราแทบไม่รู้ตัว เช่นเดียวกับดาราสาว “โบ เบญจวรรณ” ที่มาประสบการณ์การป่วยด้วยโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ ในรายการ Rise & Shine ชีวิตดีเริ่มที่ตัวเรา โดยเผยว่าเมื่อตอนอายุ 18 ปี มีอาการวูบล้ม พอไปตรวจร่างกายพบว่าเป็นโลหิตจาง มีการมอร์นิเตอร์หัวใจ แล้วพบว่าหัวใจเต้นเร็วกว่ากิจกรรมที่ทำ

 

 

 

 

อัตราการเต้นของหัวใจสูงตลอดเวลา ตัวอย่างเช่น ตอนนั่งวาดรูปแต่อัตราการเต้นหัวใจเหมือนคนกำลังวิ่ง เป็นกับหลายกิจกรรมในชีวิตประจำวัน 

ด้าน นพ.ยศวีร์ อรรฆยากร อายุรแพทย์โรคหัวใจและสรีระไฟฟ้าหัวใจ โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ ได้มาให้ความรู้อย่างละเอียดและเข้าใจง่ายเกี่ยวกับโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะพร้อมแนะวิธีป้องกันให้ห่างไกลจากโรคนี้ ดังนี้

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่

1.หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ

2.หัวใจเต้นช้าผิดปกติ

ภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ

ยกตัวอย่างเช่น หัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial Fibrillation) หัวใจห้องบนจะเต้นด้วยความเร็วมากกว่า 300 ครั้งต่อนาที  ทำให้เกิดลิ่มเลือดได้ง่ายในบริเวณหัวใจห้องบน พอลิ่มเลือดถูกบีบลงมาที่หัวใจห้องล่าง หัวใจห้องล่างก็จะส่งไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกาย ผ่านหลอดเลือดแดง โดยเฉพาะไปที่สมอง อาจเกิดการอุดตันที่หลอดเลือดส่วนปลายของสมอง ทำให้เกิดอัมพฤกษ์ อัมพาตได้ง่าย

เคล็ดไม่ลับ "ออกกำลังกาย" ให้หัวใจแข็งแรง ลดความเสี่ยงเกิดโรค

หัวใจห้องล่างเต้นเร็วผิดปกติ มักเกิดจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนกำลัง สุ่มเสี่ยงทำให้เกิดหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะจากหัวใจห้องล่างรุนแรง ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตกะทันหันได้ 

หัวใจเต้นช้าผิดปกติ

เซลล์ของหัวใจมีภาวะเสื่อมเกิดขึ้น เนื่องจากในเซลล์ของหัวใจมีแบตเตอรี่ที่อยู่ในหัวใจห้องบนขวา เรียกว่า pacemaker cell หรือ SA node ถ้าผิดปกติจะปล่อยสัญญาณไฟฟ้าลงมาห้องล่างไม่ได้ จะเรียกภาวะนี้ว่า Sick sinus syndrome หรือ sinus node 

สาเหตุของหัวใจเต้นผิดจังหวะ

1.เกิดจากปัจจัยภายในหัวใจและหลอดเลือด เช่น ภาวะหัวใจกล้ามเนื้อขาดเลือด กล้ามเนื้อหัวใจหนาตัวผิดปกติ หัวใจพิการแต่กำเนิด โรคลิ้นหัวใจ ลิ้นหัวใจตีบ โรคความดันโลหิตสูง โรคที่เกิดจากกระแสไฟฟ้าหัวใจลัดวงจร

2.เกิดจากปัจจัยภายนอกหัวใจและหลอดเลือด 

• มีโรคประจำตัว 
• พักผ่อนน้อย 
• นอนดึก 
• นอนไม่พอ 
• เครียด 
• ยาบางชนิด ทำให้เกิดหัวใจเต้นเร็วหรือช้าผิดปกติ
• ยาเสพติด
• เครื่องดื่มชูกำลัง ชา กาแฟ น้ำอัดลม แอลกอฮอล์

กินแบบไหน ได้แบบนั้น "หัวใจ" จะแข็งแรงแค่ไหนดูที่นิสัยการกิน

อาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ

สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มหลักๆ คือ

1.ผู้ป่วยไม่มีอาการ ตรวจเจอตอนมาตรวจสุขภาพประจำปี พบว่าคลื่นไฟฟ้าหัวใจเต้นผิดจังหวะ 

2.ผู้ป่วยมีอาการแบบชัดเจน เช่น มีอาการใจสั่นผิดปกติ วูบ หน้ามืด เวียนศีรษะ อ่อนเพลีย ไม่มีแรง ซึ่งสุ่มเสี่ยงต่อการเสียชีวิตกะทันหันได้ 

การรักษาหัวใจเต้นผิดจังหวะ

1.ให้ยาต้านหัวใจเต้นผิดจังหวะ เพื่อปรับจังหวะหัวใจในกลุ่มที่มีอาการน้อย 

2.ช็อกไฟฟ้าหัวใจ ในกรณีที่หัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง โดยเฉพาะหัวใจห้องล่าง

3.การจี้ไฟฟ้าหัวใจ 

เป็นการใส่สายสวนบริเวณขาหนีบด้านขวา แล้วนำสายสวนแต่ละเส้นไปจับสัญญาณไฟฟ้าในแต่ละห้อง พอตรวจจับสัญญาณ แล้วจะมีการกระตุ้นเพื่อให้เกิดอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะออกมา หาจุดกำเนิด จากนั้นจะใช้สายสวนอีกเส้นเพื่อเปลี่ยนจากกระแสสัญญาณไฟฟ้าภายนอก เปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนที่ปลายสายด้านในหัวใจ ทำการจี้จุดกำเนิดสัญญาณไฟฟ้านั้นๆ เพื่อตัดวงจรไฟฟ้าหัวใจที่ผิดปกติไป

*ในกรณีหัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิดสามารถรักษาให้หายขาดได้ 90-95%

หวาน มัน เค็มมากไป "หัวใจอ่อนแอ" รสชาติถูกใจแต่ทำลายสุขภาพ

4.การใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ 

ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการหัวใจเต้นช้าผิดปกติ เนื่องจากมีความเสื่อมของแบตเตอรีที่อยู่ข้างในหัวใจ ผู้ป่วยอาจมีอาการวูบ หน้ามืด เป็นลม หมดสติ จึงต้องมีการใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจชนิด 2 ห้อง วิธีการคือใส่สายเข้าไป 2 สาย ในหัวใจห้องบนขวาและห้องล่างขวา 

5.การใส่เครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ (AICD)

สำหรับผู้มีอาการหัวใจห้องล่างเต้นเร็วผิดจังหวะรุนแรง สุ่มเสี่ยงต่อการเสียชีวิตกะทันหัน หมอจะทำการฝังเครื่องกระตุกหัวใจ ลักษณะคล้ายๆ เครื่องกระตุ้นหัวใจ ใส่ไปบริเวณหน้าอกด้านซ้ายแล้วสายจะลงไปยังบริเวณหัวใจห้องล่างขวา 

การดูแลตนเองหัวใจให้ห่างไกลโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ

• ในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคประจำตัวอยู่แล้วให้มาตรวจติดตามการรักษากับแพทย์เป็นประจำ 
• หมั่นตรวจสุขภาพประจำปี ทุกปี
• หลีกเลี่ยงอาหาร ยา เครื่องดื่มที่มีฤทธิ์กระตุ้นหัวใจปริมาณมาก
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ แอลกอฮอล์ปริมาณมาก
• พักผ่อนให้เพียงพอ 
• หลีกเลี่ยงความเครียด
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ 30-45 นาทีต่อวัน 3-5 วันต่อสัปดาห์ 

สุดยอดอาหารบำรุง "หลอดเลือดหัวใจ" กินเมื่อไหร่ แข็งแรงเมื่อนั้น

ในกรณีที่ได้ยินเสี่ยงฟู่ในหัวใจ อาจเกิดจากภาวะลิ้นหัวใจผิดปกติ เช่น ลิ้นหัวใจรั่ว ผนังกล้ามเนื้อหัวใจรั่ว แนะนำให้ไปตรวจสุขภาพกับแพทย์เฉพาะทาง โดยคุณหมออาจะทำการเอคโคหัวใจ (Echocardiogram) หรืออัลตราซาวด์หัวใจ เพื่อตรวจดูโครงสร้างของหัวใจว่ามีภาวะลิ้นหัวใจรั่ว ผนังกล้ามเนื้อหัวใจรั่วหรือเปล่า 

ในกรณีที่มีอาการใจสั่นผิดปกติ หรือมีอาการวูบ หน้ามืด เวียนศีรษะ อ่อนเพลีย ไม่มีแรง เป็นประจำหรือเป็นบ่อยๆ หรือนานๆ เป็นที หมอแนะนำให้ไปตรวจสุขภาพหัวใจที่โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ ซึ่งจะมีโปรแกรมตรวจเพื่อค้นหาภาวะผิดปกติของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ