แพ้เครื่องประดับความกลุ้มใจสายแฟชั่นรู้จัก"นิกเกิล"ก่อนเรื้อรัง
ใส่เครื่องประดับแล้วคัน-เป็นตุ่มแดงคัน สวยแต่ทนไม่ไหวจนต้องถอดออก รู้จัก“ภูมิแพ้นิกเกิล”ภัยใกล้ตัวของสายแฟชั่นก่อนทิ้งร่องรอยบนผิวหนังแทนความสวย-หล่อ
รู้จักอาการแพ้นิกเกิล(Nickel Allergy)
“นิกเกิล” เป็นธาตุหรือโลหะชนิดหนึ่ง มีสีเงิน-ขาว โลหะนี้มักถูกนำมาผสมกับโลหะอื่นทั่วไปในการทำอุตสาหกรรมและของใช้ต่างๆ เป็นสารที่มีคุณสมบัติในการป้องกันการกัดกร่อน จึงเป็นส่วนผสมที่นิยมใช้ผสมอยู่ในวัตถุดิบในการผลิตโลหะเพื่อเพิ่มความแข็งแรงแล้วยังนิยมนำมาเคลือบชิ้นงานเพื่อให้เกิดความมันวาวบนพื้นผิววัตถุอีกด้วยซึ่งประชากรที่แพ้ “นิกเกิล" นับเป็นเปอร์เซ็นต์ที่สูงกว่าโลหะชนิดอื่นๆ
ผื่นแพ้สัมผัสที่เกิดจากนิกเกิล จะเกิดขึ้นเมื่อผิวหนังสัมผัสกับสารนิกเกิล แล้วไปกระตุ้นร่างกายให้เกิดกระบวนการในระบบภูมิคุ้มกันแบบ “Cell Mediated Immune Response” โดยมากจะเกิดอาการภายในเวลา 15-30 นาที ซึ่งสามารถแบ่งระยะแสดงอาการได้เป็น 3 ระยะคือ
- ระยะเฉียบพลัน จะมีอาการบวม แดง คัน มีตุ่มน้ำขึ้นจนกระทั่งแตกมีน้ำเหลืองไหลออกมานอกจากนี้การเกาอาจจะทำให้ลุกลามได้อีกด้วย
- ระยะกึ่งเฉียบพลัน ตุ่มอักเสบเริ่มลดลง ตุ่มน้ำจะเริ่มแห้งตกสะเก็ด อาการคันเริ่มน้อยลง
- ระยะเรื้อรัง ผิวหนังหนานูนขึ้นเป็นสีคล้ำ ผิวมีลักษณะขุยๆ ไม่เรียบ
ผู้ที่แพ้โลหะนิกเกิลควรปฏิบัติตัวอย่างไร
- หลีกเลี่ยงการสัมผัส เพราะการสัมผัสกับวัตถุที่มีโลหะนิกเกิลจะทำให้เกิดผื่นแดงคัน อาจมีขุย และตุ่มน้ำได้ โดยจะเกิดผื่นแพ้ได้ง่ายขึ้นเมื่ออากาศร้อน เหงื่อออกมาก และมีการเสียดสี
- เลือกใช้วัสดุที่ทำจากสเตนเลสสตีล (Stainless steel) โรเดียม ทอง เงิน พลาสติก หรือทองเหลือง แทนเครื่องประดับที่ทำจากโลหะนิกเกิล และไม่ควรใช้เครื่องประดับชุบ
- เลือกสวมเสื้อผ้าที่สามารถระบายอากาศได้ดี หลีกเลี่ยงการสวมเสื้อผ้าที่เปียกหรืออับชื้น ในกรณีที่ไม่แน่ใจว่าเครื่องประดับที่สวมทำจากนิกเกิลหรือไม่ เพื่อป้องการนิกเกิลละลายกับน้ำแล้วซึมผ่านผิวหนังทำให้เกิดการแพ้สัมผัสได้
- ระมัดระวังการเลือกเครื่องแต่งกาย หรือของใช้ ที่อาจพบโลหะนิกเกิลได้ เช่น กิ๊บติดผม ที่ดัดขนตา ตุ้มหู กรอบแว่น ยกทรงเสริมโครง ซิป ตะขอ หัวรองเท้า หัวเข็มขัด
- เงินเหรียญมักไม่ทำให้เกิดผื่นถ้าไม่มีเหงื่อออกมาก หรือถ้าไม่ถือนานเกิน 3 นาที แต่อาจทำให้เกิดผื่นได้หากใส่ไว้ในกระเป๋าเสื้อ กางเกง กระโปรงเป็นเวลานาน ดังนั้นจึงควรเก็บเหรียญเงินไว้ในถุงหรือกระเป๋าพลาสติกแทน
วิธีการรักษาและป้องกันภูมิแพ้สัมผัสจากนิกเกิล
- หากจำเป็นต้องสัมผัสวัตถุที่มีโลหะนิกเกิล ควรใส่ถุงมือไวนิล (vinyl gloves) ก่อนการสัมผัส และไม่ควรใช้ถุงมือยางแทน เพราะโลหะนิกเกิลสามารถซึมผ่านถุงมือยางได้
- การเคลือบวัสดุด้วย ยาทาเล็บ โพลียูรีเทน แพลทินัม โรเดียม หรือการหุ้มวัสดุด้วยผ้า จะช่วยหลีกเลี่ยงการแพ้นิกเกิลได้ชั่วคราว ไม่ควรเคลือบด้วยพาลาเดียม เพราะอาจจะมีอาการแพ้ร่วมกับนิกเกิลได้
- การรักษาทางการแพทย์ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบว่าแพ้โลหะนิกเกิล เพื่อเลี่ยงอุปกรณ์ที่มีนิกเกิลผสมอยู่
- เมื่อมีอาการ ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางด้านผิวหนัง เพราะหากปล่อยไว้นานๆ อาจเกิดอาการรุนแรงมากขึ้นได้
สารพัด "โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์" ควรป้องกันและสังเกตอาการ
อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงสำหรับผู้ที่แพ้นิกเกิล
- อาหารทะเล เช่น หอย กุ้ง
- พืชผักบางชนิด เช่น ถั่วแดง ถั่วดำ ถั่วลันเตา ถั่วเขียว หอม ถั่วฝักยาว ผักกาดหอม ผักขม ถั่วงอก ถั่วเหลือง และโปรตีนจากถั่วเหลือง
- ผลไม้บางชนิด เช่น สับปะรด อินทผาลัม ผลมะเดื่อ ลูกพรุน และผลราสเบอร์รี
- ขนมและเครื่องดื่ม เช่น เครื่องดื่มช็อกโกแลต นมช็อกโกแลต และโกโก้
- อาหารอื่นๆ เช่น ข้าวโอ๊ด ข้าวซ้อมมือ เมล็ดทานตะวัน งา น้ำมันรำข้าว อัลมอนด์ ถั่วอื่นๆ ผงฟูปริมาณมากๆ น้ำมันเมล็ดฝ้าย ชะเอม และวิตามินบางชนิดที่มีนิกเกิล
- อาหารกระป๋อง เพราะกระป๋องบรรจุอาหารมักมีนิกเกิลเป็นส่วนประกอบ
และรู้หรือไม่ "แพ้ทองคำ" ก็เกิดขึ้นได้เช่นกัน เพราะในความเป็นจริงแล้วถ้าเป็นทองคำแท้ 100% หรือ 99.5% ขึ้นไป การเกิดอาการแพ้จะถือว่ามีน้อยมาก แต่ด้วยความที่เครื่องประดับจะต้องมีการทำลวดลายและมีการดัดให้เป็นรูปทรงต่าง ๆ จึงจำเป็นต้องมีการผสมโลหะ ดังนั้นเครื่องประดับทองจึงเป็นทองคำจริงเพียงแค่ 95-96% และส่วนผสมที่เหลือจะเป็นโลหะประเภทอื่น จึงก่อให้เกิดอาการแพ้ได้ง่าย แน่นอนอาจจะมีผสมกับนิกเกิลที่จะให้ความแวววาวต่อเครื่องประดับได้ดี ทั้งนี้ถ้าส่วนผสมเป็นทองแดงแท้หรือเงินแท้ปัญหาอาจจะน้อยลง ทางที่ดีที่สุดคือการพบแพทย์เพื่อตรวจให้ชัดเจน ซึ่งผู้ที่เป็นภูมิแพ้สามารถเข้าตรวจสอบจากแผ่นพลาสเตอร์ทดสอบโดยเฉพาะของแพทย์ผิวหนัง จะเป็นตัวช่วยสำคัญทำให้คุณรู้ว่าไม่ควรเข้าใกล้เครื่องประดับประเภทใดบ้าง
ข้อมูลสุขภาพจาก : โรงพยาบาลพญาไท
เป็น "แผล" ดูแลรักษาไม่ดี เสี่ยงติดเชื้อ สัญญาณร้ายไม่ควรละเลย
ภูมิแพ้ โรคยอดฮิตคนไทย รู้เท่าทันหลีกเลี่ยงตัวกระตุ้นอาการ