"เหงื่อออกมือ" สัญญาณเตือนความผิดปกติ ไม่ใช่แค่เสี่ยง "โรคหัวใจ"

เมื่ออากาศรอบตัวมีอุณหภูมิสูงกว่า 32 °C ร่างกายจะระบายความร้อนด้วยวิธีการนำความร้อน การพาความร้อน และการแผ่รังสีไม่ได้ดี ต้องอาศัยการระเหยของเหงื่อ

แต่ "เหงื่อ" อาจกลายเป็นสัญญาณเตือนของความผิดปกติที่เกิดขึ้นภายในร่างกายได้ ในภาวะที่เหงื่อออกมากแบบไม่สัมพันธ์กับอากาศร้อน หรือไม่ได้มีการออกกำลังกาย เกิดได้จากระบบประสาทที่ทำหน้าที่ควบคุมเกี่ยวกับเหงื่อ มักเกิดขึ้นบริเวณรักแร้ ฝ่าเท้าและฝ่ามือ หรืออาจมีภาวะเหงื่อออกในจุดที่กล่าวมาพร้อม ๆ กัน

ซึ่งหากบางรายมีอาการอื่น ๆ เช่น มีไข้ เบื่ออาหาร หรือผอมลงโดยไม่รู้สาเหตุร่วมด้วย และเกิดขึ้นติดต่อกันนาน 6 เดือน อาจเป็นสัญญาณบอกได้ว่ากำลังมีความผิดปกติบางอย่างเกิดขึ้น 

สาเหตุของเหงื่อออกมากผิดปกติ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ

1. กลุ่มที่มีสาเหตุจากภาวะความผิดปกติในร่างกาย
ผู้ที่มีเหงื่อออกมือมากกว่าปกติในกลุ่มนี้ มักมีสาเหตุมาจากผลข้างเคียงของโรคอื่นๆ โดยเฉพาะโรคไทรอยด์เป็นพิษ ซึ่งทำให้ร่างการมีการเผาผลาญสูง ผู้ที่มีภาวะอ้วนหรือเป็นโรคอ้วน หญิงวัยใกล้หมดประจำเดือน การรับประทานยาบางชนิด
2. กลุ่มที่ไม่ทราบสาเหตุ
อาการของภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติกลุ่มไม่ทราบสาเหตุ มักมีเพียงอาการเดียว คือ มีเหงื่อออกมากผิดปกติ เฉพาะจุด ที่พบบ่อย คือ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และรักแร้ เกิดจากการทำงานมากขึ้นของต่อมเหงื่อและการทำงานผิดปกติของประสาทอัตโนมัติ (Autonomic nervous system) ที่ควบคุมต่อมเหงื่อตามจุดนั้น ๆ
ส่วนใหญ่มักพบในกลุ่มคนอายุน้อย แม้จะเป็นอาการเหงื่อออกมากผิดปกติที่ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่ก็พบว่ามีความสัมพันธ์กับพันธุกรรม โดยมีญาติสายตรง หรือพ่อแม่ที่มีภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติได้เช่นกัน

อาการเหงื่อออกผิดปกติอาจจะเป็นหนึ่งในอาการแสดงของโรคเหล่านี้

1. โรคเบาหวาน
จะพบอาการเหงื่อออกมาก เหนื่อยหอบ คล้ายจะเป็นลม โดยเหงื่อจะออกมากบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า

2. ต่อมไทรอยด์เป็นพิษ
จะพบอาการเหงื่อซึมทั่วตัวและบริเวณฝ่ามือ และอาจมีอาการมือสั่น ผมร่วง หรือกระหายน้ำบ่อย ร่วมด้วย

3. โรคเครียด
จะพบอาการเหงื่อออกมากบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และหน้าผาก และอาจมีอาการใจสั่น มือสั่น ร่วมด้วย

4. โรคหัวใจ
จะพบอาการเหงื่อออกมากบริเวณมือ ร่วมกับอาการใจสั่น เหนื่อยหอบ เนื่องจากร่างกายต้องใช้พลังงานมากในการสูบฉีดโลหิต ความร้อนในร่างกายจึงเพิ่มสูงขึ้น

วิธีสังเกตว่าเป็นโรคภาวะเหงื่อออกมือมากผิดปกติหรือไม่?
 
นอกจากเหงื่อจะออกมือมากผิดปกติจนมือเปียกแล้ว บริเวณขาหนีบ รักแร้ และเท้า ก็จะมีเหงื่อออกจนเปียกบนบริเวณดังกล่าว โดยที่อยู่ในแวดล้อมอุณหภูมิไม่สูงมาก และขณะเหงื่อออกก็ไม่ได้ออกกำลังกาย ควรสังเกตอาการดังนี้

- มีเหงื่อออกมือมากผิดปกติ ทั้ง 2 ข้าง
- มีเหงื่อออกมือมากผิดปกติ มาแล้วอย่างน้อย 1 ครั้ง ต่อสัปดาห์
- มีประวัติบุคคลในครอบครัวเป็นภาวะเหงื่อออกมือมากผิดปกติ
- ในเวลานอนหลับจะไม่มีเหงื่อออกที่บริเวณมือ

ภาวะเหงื่อออกมือมากผิดปกติ แม้จะไม่เป็นอันตรายร้ายแรงแต่อย่างใด แต่ถ้าเป็นภาวะเหงื่อออกมือมากผิดปกติ ที่เกิดจากโรคไทรอยด์เป็นพิษ หรือโรคหัวใจ แล้วปล่อยให้อาการที่เกิดขึ้นโดยไม่ไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษา ในลักษณะนี้เป็นอันตรายอย่างแน่นอน อีกทั้งภาวะเหงื่อออกมือผิดปกติจากระบบประสาทอัตโนมัติที่ทำงานผิดปกติ ก็อาจส่งผลให้เกิดอาการผิวหนังอักเสบ หรือมีกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ได้

เหงื่อออกกรณี "การออกกำลังกาย"

เวลาที่ออกกำลังกายแล้วมีเหงื่อออก เป็นเพราะร่างกายมีการเผาผลาญพลังงาน จึงมีความร้อนเกิดขึ้น และเพื่อไม่ให้ร่างกายเกิดภาวะตัวร้อนเกินไป (Hyperthermia) ซึ่งพบบ่อยคือภาวะของโรคลมแดด (Heat stroke) ร่างกายจึงต้องมีระบบระบายความร้อน (Cooling system) ที่ดี จึงสร้างเหงื่อขึ้นเพื่อระบายความร้อนและปรับสมดุลอุณหภูมิของร่างกาย เพื่อช่วยป้องกันระบบในร่างกายล้มเหลว

เหงื่อออกกรณี "อาการตื่นเต้น"

อาการประหม่าหรือว่าตื่นเต้นมาก ๆ เวลาที่ต้องออกไปทำอะไรใหม่ ๆ ในสถานที่ที่ไม่คุ้นเคย ก็มักจะทำให้เกิดอาการตื่นเต้นได้ และเมื่อเวลาตื่นเต้นก็จะมีอาการทางร่างกาย เช่น หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ มือเย็น เท้าเย็น หรือเหงื่อแตก ทั้ง ๆ ที่อยู่ในห้องแอร์ โดยอาการทางร่างกายเหล่านี้จะเกิดขึ้นตอนที่เราตื่นเต้น 

ทำไมเวลาตื่นเต้นถึงมือเท้าเย็นหรือเหงื่อออก 

อาการตื่นเต้นสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน เมื่อรู้สึกกังวล กลัว หรืออยู่ในสถานการณ์ที่ไม่เคยทำมาก่อน ซึ่งอาการตื่นเต้นที่แสดงออกมา เช่น หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก มือเท้าเย็น เป็นเพราะปฏิกิริยาตอบสนองผ่านระบบประสามอัตโนมัติของร่างกาย สั่งให้ร่างกายเตรียมตัวเอาตัวรอด เวลาที่เรารู้สึกถึงอันตรายหรือถูกคุกคาม ซึ่งระบบประสาทอัตโนมัตินี้จะเกิดขึ้นเองเมื่อถูกกระตุ้นจากสิ่งเร้าต่าง ๆ เพื่อรักษาสมดุลให้กับร่างกาย เช่น เมื่อเรามีปัญหาด้านอารมณ์ มีความกังวลใจหรือความเครียด ระบบประสาทอัตโนมัติจะส่งสัญญาณให้หัวใจเต้นเร็ว เมื่อหัวใจเต้นเร็วเลือดในร่างกายของเราจะวิ่งไหลไปที่ศูนย์รวมหัวใจเพื่อเร่งทำการสูบฉีด ทำให้เลือดไหลเวียนที่บริเวณปลายมือปลายเท้าซึ่งเป็นตำแหน่งที่ไกลจากหัวใจได้น้อยลง 
เมื่อเลือดไหลเวียนที่บริเวณมือและเท้าลดลงก็จะทำให้มือและเท้าของเราเย็นขึ้นกว่าปกติได้ 
ส่วนเหงื่อที่ถูกขับออกมา เวลาที่เรารู้สึกเครียดหรือรู้สึกตื่นเต้นนั้น เป็นเพราะว่าต่อมเหงื่อที่อยู่ใต้ผิวหนังบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และหน้าผาก เชื่อมต่อกับระบบประสาทอัตโนมัติ เมื่อเราเกิดความรู้สึกเครียดหรือตื่นเต้นมาก ๆ ต่อมเหงื่อใต้ผิวหนังจะถูกกระตุ้นจึงทำให้เหงื่อออกมาได้แม้ว่าจะไม่ได้รู้สึกร้อน

ขอบคุณข้อมูลจาก โรงพยาบาลเปาโลโชคชัย 4, โรงพยาบาลเพชรเวช, โรงพยาบาลสมิติเวช และรายการปริศนาร่างกาย