สัญญาณ “มะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา” ภัยเงียบยังไม่พบสาเหตุชัดเจน
มะเร็งไขกระดูกอิโลมา ดูจากชื่อหลายคนอาจมองเป็นโรคไกลตัวมาก แต่รู้หรือไม่โรคดังกล่าวไม่ได้มีสาเหตุชัดเจนและไม่มีอาการที่เห็นชัดแสดงออกมาในระยะแรก เช็กสัญญาณเตือน เพราะที่คุณหรือคนในครอบครัว ปวดกระดูกบ่อยๆ อาจไม่ใช่เรื่องธรรมดา
โรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา(Multiple Myeloma) หรือ โรคเอ็มเอ็ม ที่หลายคนอาจจะคุ้นหูมากนัก แต่รู้หรือไม่เป็นโรคมะเร็งทางโลหิตวิทยาที่พบได้ประมาณ 15% ของมะเร็งทางโลหิตวิทยาทั้งหมด อุบัติการณ์การเกิดโรค 4 ต่อ 100,000 คนต่อปีพบในผู้ป่วยสูงอายุช่วง 60 – 75 ปี
โรคเอ็มเอ็มเกิดจากการที่มีความผิดปกติของการแบ่งตัวเม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งในไขกระดูกที่เรียกว่า พลาสมาเซลล์ (Plasma Cell)
ซึ่งในภาวะปกติพลาสมาเซลล์มีหน้าที่สร้างโปรตีนที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกันของร่างกายที่เรียกว่า อิมมูโนโกลบูลิน (Immunoglobulin)แต่เมื่อพลาสมาเซลล์มีความผิดปกติและกลายเป็นมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมาจะทำให้มีความผิดปกติในการสร้างอิมมูโนโกลบูลิน และทำให้โปรตีนบางชนิดเพิ่มขึ้นในร่างกายที่เรียกว่า เอ็มโปรตีน (Monoclonal Protein; M – Protein) เอ็มโปรตีนที่สูงในร่างกายจะทำให้การทำงานของอวัยวะที่เกี่ยวข้องผิดปกติ นำไปสู่อาการที่พบบ่อยของโรค ได้แก่
- ภาวะโลหิตจาง
- ภาวะไตเสื่อม
- กระดูกพรุนหรือกระดูกหัก
- ภาวะแคลเซียมในเลือดสูง
- อาการปวดหลังหรือขาอ่อนแรง จากก้อนเนื้องอกพลาสมาเซลล์ที่เรียกว่า พลาสมาไซโตมา (Plasmacytoma) มักพบบ่อยที่กระดูกสันหลังหรือกระดูกซี่โครง บางครั้งมีการกดเบียดไขสันหลัง
สาเหตุของโรคมะเร็งไขกระดูก
- ยังไม่พบสาเหตุแน่นอนในการเกิดโรค
- ผู้ป่วยที่พบโปรตีนผิดปกติในเลือดมาก่อนโดยไม่มีอาการ มีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา โดยเฉลี่ยประมาณ 1% ต่อปี
อาการของผู้ป่วยโรคมะเร็งไขกระดูก
- ซีด อ่อนเพลีย
- เลือดออกผิดปกติ
- ปวดกระดูก
- กระดูกหักโดยไม่มีสาเหตุที่เหมาะสม
- อาการของแคลเซียมในเลือดสูง ได้แก่ ซึม สับสน ท้องผูก ปัสสาวะบ่อย ฯลฯ
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
ภาวะแทรกซ้อนมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา
- ภาวะกระดูกพรุนหรือกระดูกผุ
- ไตวายเฉียบพลัน
- ร่างกายติดเชื้อได้ง่าย
ระยะโรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา
ระยะของโรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา (Revised International Staging System; R-ISS) มีทั้งหมด 3 ระยะขึ้นกับระดับของโปรตีนไข่ขาวในเลือด (Albumin) ระดับ Beta2 microglobulin ระดับ LDH ในเลือด และผลโครโมโซมในไขกระดูกโดยการตรวจแบบ Fluorescence in situ Hybridization (FISH)
4 กลุ่มอาหารป้องกันกระดูกพรุน ภัยเงียบที่ผู้หญิงเสี่ยงกว่าหลายเท่า
รักษามะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมา
แม้ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาใดที่ทำให้โรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมาหายขาดได้ แต่ถือเป็นโรคที่รักษาได้ และมีความเจริญก้าวหน้าในการรักษาอย่างก้าวกระโดด และพบว่าผู้ป่วยมีชีวิตยืนยาวขึ้นในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ด้วยการใช้ยาสมัยใหม่ (Novel Agent Therapy) ทำให้การรักษาได้ผลดีทั้งด้านการตอบสนองดีขึ้น ผลข้างเคียงน้อยลง และทำให้อายุยืนยาวกว่าการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดแบบดั้งเดิม ในผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่า 65 ปีและแข็งแรง ควรได้รับการรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดจากตนเองซึ่งจะทำหลังจากผู้ป่วยได้รับยาเคมีบำบัดและพบว่าโรคตอบสนองอยู่ในเกณฑ์ที่น่าพอใจ โดยการรักษาวิธีดังกล่าวจะช่วยทำให้โรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมาอยู่ในระยะสงบได้ยาวนานขึ้นและช่วยทำให้อายุยืนยาวขึ้น เมื่อโรคอยู่ในระยะสงบแล้วยังมีการใช้ยาแบบต่อเนื่องเพื่อควบคุมโรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมาให้อยู่ในระยะสงบด้วยวิธีรักษาดังกล่าวยิ่งทำให้ผู้ป่วยโรคมะเร็งไขกระดูกมัยอิโลมามีอายุยืนยาวขึ้น
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ
สัญญาณ “มะเร็งกระดูก” คนอายุน้อยก็เสี่ยง! เจอเร็วรีบรักษาโอกาสหายขาดมากกว่า