สัญญาณ “มะเร็งกระดูก” คนอายุน้อยก็เสี่ยง! เจอเร็วรีบรักษาโอกาสหายขาดมากกว่า

มะเร็งกระดูก (Bone cancer หรือ Malignant bone tumor) เป็นโรคที่พบบ่อยในช่วงอายุประมาณ 10-20 ปีแต่อาจพบในช่วงอายุอื่นๆได้บ้างทั้งในเด็กเล็กจนถึงในผู้สูงอายุ ซึ่งพบได้เพียงประมาณ 6% ของโรคมะเร็งในเด็กทั้งหมด จากสถิติของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ปัจจุบันพบผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่ประมาณ 30,000 รายต่อปี  

โรคมะเร็งกระดูก สามารถพบได้ทั้งที่บริเวณกระดูกสันหลัง บริเวณเชิงกราน และแขน-ขาโดยมะเร็งกระดูกนั้น แบ่งได้เป็น 2 ชนิดหลักๆ 

• เกิดจากเซลล์กระดูกเอง หรือ ชนิดปฐมภูมิ มะเร็งชนิดนี้ มีสาเหตุเกิดจากเซลล์ในร่างกายที่เปลี่ยนแปลงแบ่งตัวมากผิดปกติจนกลายเป็นเนื้องอกมะเร็ง พบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่
• มะเร็งที่ลามมาจากส่วนอื่น หรือ ชนิดทุติยภูมิ  มักพบในผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวเป็นมะเร็งอยู่ก่อนแล้ว เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งไทรอยด์ มะเร็งไต มะเร็งเม็ดเลือด (multiple myeloma) แล้วลามมาที่กระดูก

สาเหตุการเกิดโรคมะเร็งกระดูก

ยังไม่ทราบแน่ชัด สำหรับปัจจัยเสริมที่เพิ่มความเสี่ยงทำให้เกิดมะเร็งกระดูก อาทิ ได้รับอันตรายจากการล้ม ได้รับสารกัมมันตภาพรังสีในปริมาณมากๆ เป็นต้น  ซึ่ง มะเร็งกระดูกอาจเกิดขึ้นที่กระดูกบริเวณใดก็ได้ แต่ส่วนมากมักพบที่กระดูกสันหลัง ซึ่งอาจส่งผลให้กระดูกสันหลังหัก ร่วมกับมีเนื้องอกมะเร็งมากดทับไขสันหลังหรือเส้นประสาท ผู้ป่วยอาจคลำได้ก้อน ร่วมกับมีอาการปวดหลังร้าวลงแขน-ขา บางครั้งอาจมีอาการชา แขนขาอ่อนแรง กรณีมารับการรักษาช้า อาจส่งผลให้มีปัญหาด้านการควบคุมปัสสาวะ-อุจจาระได้

ตำแหน่งที่พบรองลงมาคือ มะเร็งกระดูกเชิงกรานและแขนขา ผู้ป่วยมักมาด้วยอาการปวด อาจปวดตอนกลางคืน หรือปวดเมื่อเคลื่อนไหว เวลาเปลี่ยนท่า ยืน-เดิน บางครั้งสามารถคลำได้ก้อน ถ้าปล่อยทิ้งไว้อาจส่งผลให้กระดูกหักได้ ซึ่งกรณีกระดูกหักไปแล้วผลการรักษามักจะไม่ค่อยดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งมะเร็งกระดูกชนิดที่มีต้นกำเนิดจากเซลล์กระดูกเอง (Primary Bone Cancer)

อาการใดที่สงสัยภาวะมะเร็งกระดูก

• คลำได้ก้อน
• มีโรคประจำตัวเป็นมะเร็ง เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด แล้วมีอาการปวดกระดูกโดยที่รักษาเบื้องต้นแล้วไม่ดีขึ้น หรือปวดเรื้อรัง
• ปวดกระดูกมากผิดปกติ แขนขาชา-อ่อนแรง
• น้ำหนักลด อ่อนเพลีย โดยไม่ทราบสาเหตุ
• ตรวจพบโดยบังเอิญ

การวินิจฉัยสามารถเป็นอะไรได้บ้าง? นอกจากมะเร็งกระดูก

• ภาวะติดเชื้อในกระดูก ซึ่งเกิดได้ในกระดูก
• เนื้องอกในไขสันหลัง
• กระดูกสันหลังที่คอหรือเอวเสื่อมตามวัย 
• กระดูกสันหลังหักจากภาวะกระดูกพรุน
• เนื้องอกชนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน
• และอื่นๆ เช่น เนื้องอกถุงน้ำ, เนื้องอกเส้นประสา,เนื้องอกเส้นเลือด

หากมีอาการไม่สบายปวดตามกระดูกร่วมกับอาการอื่นๆให้รีบพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัยถึงสาเหตุและวางแผนการรักษาต่อไป

โรคมะเร็งกระดูกที่เกิดจากเซลล์ของกระดูกเอง ค่อนข้างรุนแรง ผู้ป่วยมีอัตราการตายสูงมาก ถ้าผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษา อาจเสียชีวิตประมาณไม่เกินระยะเวลา 2 ปี สำหรับโรคมะเร็งกระดูกชนิดทุติยภูมิ เช่น ผู้ป่วยโรคมะเร็งเต้านมพบว่ามีการกระจายไปที่กระดูกอย่างเดียว ผู้ป่วยอาจจะสามารถมีชีวิตอยู่ไปอีกนาน ในทางตรงกันข้ามถ้าผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดกระจายมาที่กระดูก อาจเสียชีวิตได้ภายใน 6 เดือน ทั้งนี้ความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็งที่แพร่กระจายมาด้วย

ปวดท้ายทอยเรื้อรัง สัญญาณ “กระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม” ใครบ้างที่เสี่ยง ?

การรักษาโรคมะเร็งกระดูก ขึ้นอยู่กับชนิดและระยะของโรค 

• กรณีมะเร็งกระดูกที่มีต้นกำเนิดจากเซลล์กระดูกเอง (Primary malignant bone tumor) ถ้าพบได้ไว ไม่พบการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง มีโอกาสผ่าตัดรักษาให้หายขาดได้ โดยทีมแพทย์จะพิจารณาให้ยาเคมีบำบัด และรังสีรักษาตามความเหมาะสมในแต่ละราย ร่วมกับเทคนิคการผ่าตัดแบบนำเนื้องอกมะเร็งออกทั้งก้อน โดยไม่มีเซลล์มะเร็งปนเปื้อน อย่างไรก็ตามถ้ารักษาผ่าตัดผิดวิธี โอกาสมะเร็งงอกซ้ำจะสูงมาก รวมถึงโอกาสการผ่าตัดแก้ไขก็แทบจะไม่มี เนื่องจากเกิดการปนเปื้อนของเซลล์มะเร็งในบริเวณที่เคยผ่าตัด
• กรณีมะเร็งจากอวัยวะอื่นๆ แล้วลามมาที่กระดูก (Bone metastasis) เป้าหมายการรักษาคือ เพิ่มคุณภาพชีวิต ลดปวด ลดภาวะแทรกซ้อน ให้ผู้ป่วยดูแลตนเองได้ใกล้เคียงชีวิตปกติให้มากที่สุดเท่าที่สามารถจะทำได้

อย่างไรก็ตามการรักษามะเร็งกระดูก จำเป็นต้องรักษาโดยทีมแพทย์เฉพาะทาง วินิจฉัยและวางแผนการรักษาร่วมกันเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในคนไข้แต่ละราย

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท,โรงพยาบาลเปาโล และ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

ความเชื่อผิด ๆ การกินยา เสี่ยงบั่นทอนสุขภาพ แนะวิธีกินยาถูกวิธี

ทำไมอาหารแปรรูปถึงเสี่ยง “มะเร็งกระเพาะอาหาร” โรคที่พบมากในคนเอเชีย