4 สัญญาณ “มะเร็งไทรอยด์” ก่อนลุกลามไปต่อมน้ำเหลือง-กระดูก
มะเร็งไทรอยด์ หนึ่งในภัยเงียบที่ไม่มีอาการในระยะแรก จึงทำให้เสี่ยงลุกลามไปยังอวัยวะอื่นได้ง่าย และพบมากในเพศหญิงมากกว่าเพศชายถึง20:1 เช็กสัญญาณเตือนรีบพบแพทย์
จากข้อมูลทะเบียนมะเร็งประเทศไทย เราพบผู้ป่วยมะเร็งต่อมไทรอยด์(Thyroid Cancer) รายใหม่ประมาณ 2,800 ราย ต่อปี โดยส่วนใหญ่จะพบมะเร็งต่อมไทรอยด์ในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย จัดอยู่ในอันดับ 7 ของมะเร็งทั้งหมด ซึ่งมะเร็งชนิดนี้อาจเกิดได้จากเซลล์ต่อมไทรอยด์มีการแบ่งตัวผิดปกติจนกลายเป็นเนื้อร้าย มักมาด้วยอาการคลำพบก้อนที่ลำคอ ตำแหน่งของต่อมไทรอยด์จะอยู่หน้าต่อกระดูกคอหอย ซึ่งโดยปกติจะแบนและคลำต่อมไทรอยด์ไม่ได้
ซึ่งมักจะไม่มีอาการผิดปกติในระยะแรกก้อนที่คอจึงเป็นสัญญาณเตือนที่เด่นชัดที่ไม่ควรนิ่งเฉยที่สุดโดยเฉพาะหากก้อนด้านหน้าลำคอเคลื่อนขึ้นลงตามการกลืนน้ำลายควรพบแพทย์ ซึ่งมะเร็งไทรอยด์นั้นพบได้ในเพศหญิงมากกว่าเพศชายแต่ในเพศชายที่มาด้วยก้อนเนื้องอกไทรอยด์จะพบโอกาสเป็นมะเร็งมากกว่า
โดยมะเร็งต่อมไทรอยด์มีตั้งแต่ชนิดที่ร้ายแรงที่สุดจนถึงร้ายแรงน้อยมาก แต่โดยทั่วๆ ไปมะเร็งของต่อมไทรอยด์เป็นมะเร็งที่รวมๆ แล้วนับว่าไม่ร้ายแรงคือ โตช้า อาการเกิดช้า และอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยต่ำ ปกติเราจะพบมะเร็งต่อมไทรอยด์ได้ประมาณ 10% ของก้อนที่ต่อมไทรอยด์
ก้อนที่ต่อมไทรอยด์เพียงก้อนเดียว อาจเป็นโรคต่างๆ
- เนื้องอกชนิดไม่ร้ายของต่อมไทรอยด์ (thyroid adenoma) พบได้ประมาณร้อยละ 20-30
- เนื้องอกชนิดไม่ร้ายของต่อมไทรอยด์ที่เป็นพิษร่วมด้วย
- มะเร็งของต่อมไทรอยด์ (thyroid carcinoma) พบได้ร้อยละ 10-15 ในระยะเริ่มต้นจะเป็นก้อนเดี่ยว ขนาดเล็ก และโตขึ้นเรื่อยๆ ก่อนที่จะมีการแพร่กระจายเป็นก้อนหลายก้อนในเนื้อต่อมไทรอยด์ หรือแพร่กระจายไปที่อื่น เช่น ที่ต่อมน้ำเหลืองหรือที่กระดูก ฯลฯ
- คอพอก หรือ คอหอยพอก (nodular goiter) ร้อยละ 50-60 ของก้อนเดี่ยวที่ต่อมไทรอยด์ มีความผิดปกติอยู่ในกลุ่มของคอหอยพอก
อาการบ่งชี้ที่มีโอกาสเป็นมะเร็งสูง
- ก้อนโตขึ้นอย่างรวดเร็ว
- มีปัญหาเสียงแหบ หายใจไม่สะดวก
- มีปัญหากลืนอาหารลำบาก, สำลัก
- คลำได้ก้อนอื่นโตที่ด้านข้างลำคอ
แยกให้ออก! ขี้ร้อนหรือเหงื่อออกผิดปกติเสี่ยง “ไทรอยด์เป็นพิษ” ควรพบแพทย์?
ปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งต่อมไทรอยด์
- อายุ จากการรายงานต่างๆ ทางการแพทย์มีความเห็นกันว่า อุบัติการณ์ของมะเร็งจะพบมากในสองช่วงอายุคือ อายุต่ำกว่า 20 ปี และสูงกว่า 60 ปี ในเพศหญิงจะพบมากขึ้นถ้าอายุมาก แต่เพศชายไม่สัมพันธ์กับอายุ
- เพศ โดยปกติพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย ในอัตราส่วน 2.45:1 ถ้าเป็นโรคอื่นๆ ของต่อมไทรอยด์ จะพบในเพศหญิงต่อเพศชายในอัตราส่วนสูงถึง 20:1 ดังนั้นในเพศชาย ถ้าพบก้อนของต่อมไทรอยด์ จะมีโอกาสเป็นมะเร็งค่อนข้างสูง โดยไม่มีความสัมพันธ์กับอายุแต่อย่างใด
- ขนาดก้อนที่คอ เชื่อว่ามีความสำคัญ ก้อนโตมีโอกาสที่จะเป็นมะเร็งมากกว่าก้อนเล็ก แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ การที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็งภายในเวลาสั้นๆ
- ประวัติในครอบครัว มีผู้เป็นมะเร็งชนิด Medullary
- ลักษณะของก้อน มักจะมีลักษณะแข็ง ขอบไม่เรียบ ผิวขรุขระ ติดแน่นกับอวัยวะใกล้เคียงและผิวหนัง
- อาการแสดงอื่นๆ เช่น เจ็บปวด ต่อมน้ำเหลืองที่คอโต เสียงแหบ กดทางเดินหายใจ กลืนลำบาก
- ประวัติการได้รับรังสี มีรายงานทางการแพทย์หลายรายงาน และเป็นที่ยอมรับกันว่าผู้ที่เคยได้รับรังสีบริเวณศีรษะและคอ จะทำให้มีอุบัติการณ์ของการเกิดมะเร็งของต่อมไทรอยด์
เมื่อพบความเสี่ยงอย่างที่จากมาแพทย์ส่งตรวจเลือดไทรอยด์ฮอร์โมนและตรวจ Ultrasound Thyroid ซึ่งแพทย์จะส่งตรวจ Ultrasound เพื่อดูลักษณะก้อนว่าเข้าได้กับก้อนเนื้องอกไทรอยด์จริงหรือไม่ มีจำนวนกี่ก้อน จาก Ultrasound สามารถวินิจฉัยมะเร็งไทรอยด์ได้ แต่การวินิจฉัยที่แน่นอนแพทย์จะทำการตรวจโดยใช้เข็มขนาดเล็ก เจาะเอาเนื้อจากต่อมไทรอยด์มาตรวจ (Fine Needle Aspiration) ซึ่งง่ายต่อการวินิจฉัยโรคได้ถูกต้องประมาณ 90 % ซึ่งหลังจากวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งไทรอยด์ควรได้รับการผ่าตัด เนื่องจากมะเร็งไทรอยด์ส่วนใหญ่เป็นมะเร็งที่เติบโตช้า การพยากรณ์โรคจะดี ถ้าได้รับการผ่าตัดตั้งแต่ระยะแรกมักจะหายจากโรคได้
รักษามะเร็งต่อมไทรอยด์
เมื่อผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ การรักษาที่สำคัญที่สุดคือ การรักษาด้วยการผ่าตัด โดยอาจพิจารณาให้การรักษาเพิ่มเติมด้วยรังสีไอโอดีนหลังผ่าตัดในบางกรณี สำหรับการรักษาด้วยรังสีรักษาและเคมีบำบัด ไม่มีที่ใช้ในการรักษามะเร็งไทรอยด์ชนิดที่พบบ่อย
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถและโรงพยาบาลพญาไท
ขอบคุณภาพจาก : gettyimages
เช็ก 10 อาการเตือน “ไทรอยด์” รู้ทันรักษาได้ ก่อนเสี่ยงหัวใจล้มเหลว
สัญญาณ “โรคไฮโปไทรอยด์”อ้วนง่ายลดไม่ได้ เกิดจากอะไร รักษาได้หรือไม่ ?