มะเร็งเม็ดเลือดขาว(ลูคีเมีย)สาเหตุไขกระดูกล้มเหลวการเสียชีวิตเฉียบพลัน
มะเร็งทางโลหิตวิทยาที่หลายคนน่าจะรู้จักและพอได้ยินชื่อมาบ้างคือโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือ ลูคีเมีย ที่หากไม่ได้รับการรักษาอาจเสียชีวิตในเวลาอันรวดเร็วเนื่องจากภาวะไขกระดูกล้มเหลว
โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือ ที่รู้จักกันทั่วไปว่าโรคลูคีเมีย (Leukemia) เป็นโรคมะเร็งทางโลหิตวิทยาแบ่งออกเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ คือชนิดเฉียบพลันและชนิดเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในไขกระดูก ซึ่งภาวะที่เม็ดเลือดขาวกลายเป็นมะเร็งมีการสร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวอย่างมากมาย จนร่างกายของเราไม่สามารถควบคุมมันได้ จนรบกวนการทำงานของไขกระดูกในภาวะปกติ ทั้งในส่วนของเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด จนเกิดอาการแสดงที่เด่นชัด มะเร็งเม็ดเลือดขาวที่รู้จักกันมักเป็น
มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน เนื่องจากมีการดำเนินโรคที่รวดเร็วและรุนแรงถึงแก่ชีวิต พบได้ทุกเพศทุกวัย และยิ่งพบมากขึ้นในผู้สูงอายุและเด็ก
สาเหตุของมะเร็งเม็ดเลือดขาว
แน่นอนขึ้นชื่อว่ามะเร็งจึงยังไม่รู้สาเหตุที่แน่ชัดของการเกิดโรค แต่คาดว่าปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้มีผลต่อการเกิดโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว เช่น
- การได้รับรังสีขนาดสูงไม่ว่าด้วยวิธีใด ได้รับยาเคมีบำบัดจากการรักษาโรคมะเร็งชนิดอื่นๆ เนื่องด้วยยาเคมีบำบัดบางชนิดอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว ได้รับสารเคมีจากแหล่งอื่น เช่น สารเคมีในกลุ่มพวกเบนซีนจากอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและยาฆ่าแมลงบางชนิด น้ำยาย้อมผม
- โรคทางพันธุกรรม เช่น โรคดาวน์ซินโดรม
- ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปเสี่ยงต่ออุบัติการณ์เกิดมะเร็งได้ทุกชนิดรวมถึงมะเร็งเม็ดเลือดขาว โดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นโรคไขกระดูกเสื่อมและทำงานผิดปกติแรกเริ่ม
อาการมะเร็งเม็ดเลือดขาว คือ อาการที่บ่งชี้การทำงานของไขกระดูกบกพร่อง ปกติไขกระดูกมีเซลล์ต้นกำเนิดของเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด เมื่อมะเร็งเม็ดเลือดขาวเพิ่มจำนวนมากขึ้นในไขกระดูกจะรบกวนการสร้างเม็ดเลือดชนิดต่างๆดังกล่าว เกิดเป็นอาการที่นำมาพบแพทย์
- เม็ดเลือดแดง อ่อนเพลีย วิงเวียน หน้ามืด เหนื่อยง่าย ใจสั่น น้ำหนักลด ผมร่วง
- เม็ดเลือดขาว ไข้ต่ำๆหรือไข้สูง ติดเชื้อบ่อย อ่อนเพลีย ปวดกระดูก
- เกล็ดเลือด เลือดออกง่ายกว่าปกติรวมถึงภาวะเลือดหยุดยากเมื่อมีบาดแผล จุดเลือดออกหรือจ้ำเลือดตามร่างกาย
- อาการภายนอกไขกระดูก เบื่ออาหาร น้ำหนักลด คลำได้ก้อนตามร่างกายโตขึ้น ตับหรือม้ามโตบางครั้ง
ภาวะโลหิตจาง รู้ไม่ทันสัญญาณภัยเงียบ เสี่ยงหัวใจวาย-น้ำท่วมปอด
ผู้ป่วยมะเร็งเม็ดโลหิตขาวชนิดเฉียบพลัน ที่ไม่ได้รับการรักษาจะถึงแก่กรรมอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ เนื่องจากภาวะไขกระดูกล้มเหลวทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อรุนแรงหรือเลือดออกในอวัยวะที่สำคัญ ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยโปรแกรมการรักษาที่เหมาะสมมีโอกาสเข้าสู่ภาวะโรคสงบ ประมาณ 70-85% ในผู้ป่วยผู้ใหญ่ที่ได้รับการรักษาเต็มที่สามารถหวังผลหายขาดได้ประมาณ 20-40% ทั้งนี้ขึ้นกับ อายุของผู้ป่วย จำนวนเม็ดเลือดขาวเมื่อแรกวินิจฉัย และความผิดปกติของโครโมโซมที่ตรวจพบ
การวินิจฉัยมะเร็งเม็ดเลือดขาว
แพทย์จะตรวจร่างกายพบ ตับโต ม้ามโต ต่อมน้ำเหลืองโต และเจาะเลือดตรวจในเบื้องต้น เมื่อสงสัยว่าเป็นมะเร็ง แพทย์จะเจาะตรวจไขกระดูก เพื่อตรวจหาเซลล์มะเร็งในไขกระดูกต่อไป จากนั้นหากพบว่าเป็นมะเร็งแพทย์จะทำการปูแผนการรักษาให้กับคนไข้แต่ละรายอย่างเหมาะสมกับระยะของโรค คือ ระยะแรกจะควบคุมโรคให้สงบ remission หลังจากนั้นจะป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ relapse ผู้ป่วยหลายรายสามารถหายขาดได้
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท และ สารสนเทศมะเร็ง โรงพยาบาลสงขลานครินทร์
ภาพจาก : Freepik
ภาวะโลหิตจาง รู้ไม่ทันสัญญาณภัยเงียบ เสี่ยงหัวใจวาย-น้ำท่วมปอด
“ความดันโลหิตสูง” ปล่อยไว้นานเสี่ยงกล้ามเนื้อหัวใจหนาอันตรายถึงชีวิต