เม็ดเลือดขาวมีหน้าที่อะไร? หากผิดปกติอาจทำให้ติดเชื้อ-ก่อโรคลูคีเมียได้!

เม็ดเลือดขาว เซลล์ระบบภูมิคุ้มกันที่คอยปกป้องร่างกายจากเชื้อก่อโรคและสารแปลกปลอมต่างๆ มีหลายชนิด สามารถพบได้ทั่วไปในร่างกาย รวมถึงในเลือดและระบบน้ำเหลืองด้วย โดยปกติคนเราจะมีปริมาณเม็ดเลือดขาวทั้งหมดทุกชนิดรวมกัน อยู่ที่ประมาณ 4,500-10,000 เซลล์ต่อปริมาณเลือด 1 ลูกบาศก์มิลลิเมตร จำนวนของเซลล์เม็ดเลือดขาวในเลือดมักใช้เป็นข้อบ่งชี้ของโรค และอาการผิดปกติต่างๆ ได้ เช่น มะเร็งเม็ดเลือดขาว(ลูคีเมีย) ผู้ป่วยจะมีเซลล์เม็ดเลือดขาวมากกว่าปกติ หรือน้อยกว่าปกติมากๆ ก็จะมีความเสี่ยงในการติดเชื้อที่สูงกว่า

เมื่อเรามีเม็ดเลือดขาวผิดปกติ

• อาการเม็ดเลือดขาวสูงผิดปกติ

โดยทั่วไปแล้วภาวะเม็ดเลือดขาวสูงจะไม่สามารถสังเกตอาการได้ชัดเจน สิ่งที่พอสังเกตได้ คือดูจากความผิดปกติของร่างกายบางอย่างที่อาจเป็นสัญญาณของโรคที่ส่งผลให้ระดับเม็ดเลือดขาวสูงขึ้น ดังนั้นจึงควรไปพบแพทย์หากพบว่ามีไข้สูง มีเลือดออกง่าย หรือมีรอยฟกช้ำโดยไม่ทราบสาเหตุ รู้สึกเหนื่อยหรืออ่อนแรงผิดปกติ หน้ามืด มีอาการคล้ายจะเป็นลม เพราะอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของโรครุนแรงที่ซ่อนอยู่

• อาการเม็ดเลือดขาวต่ำกว่าปกติ

เม็ดเลือดขาวต่ำ คือภาวะที่ภายในเลือดมีปริมาณเม็ดเลือดขาวต่ำกว่าปกติ ซึ่งจะมีอาการที่ปรากฏได้ เช่น มีไข้ หนาวสั่น มีอาการบวมแดง มีแผลที่ปาก มีปื้นสีแดงหรือฝ้าสีขาวอยู่ภายในปาก เจ็บคอ มีอาการไออย่างรุนแรง หรือหายใจถี่ มีอาการเจ็บหรือปวดแสบปวดร้อนขณะปัสสาวะ ปัสสาวะที่ออกมามีกลิ่นเหม็นเน่า ท้องเสีย เป็นต้นนอกจากนี้อาจพบอาการอื่น ๆ ที่เป็นสัญญาณของโรคร่วมด้วย ซึ่งผู้ป่วยควรสังเกตความผิดปกติของร่างกาย หากอาการเริ่มรุนแรงขึ้น หรือไม่มีทีท่าว่าจะทุเลาลง ผู้ป่วยควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็วเพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ป่วยเอง

5 ผลไม้บำรุงเลือดช่วยระบบไหลเวียนโลหิต ป้องกันกล้ามเนื้อหัวใจตาย

รักษาภาวะเม็ดเลือดขาวผิดปกติ

• ในกรณีที่ผู้ป่วยมีภาวะเม็ดเลือดขาวสูง แต่ไม่ได้เกิดจากสาเหตุที่อันตราย การรักษาเพื่อลดระดับเม็ดเลือดขาวอาจไม่จำเป็น แต่หากเม็ดเลือดขาวสูงมากๆ แพทย์จะรักษาโดยมุ่งเน้นไปที่การรักษาสาเหตุที่ทำให้เม็ดเลือดขาวเพิ่มสูงขึ้น ทว่าหากผู้ป่วยมีภาวะเม็ดเลือดขาวสูงมากจนเข้าขั้นวิกฤต แพทย์จะพิจารณาใช้การลดระดับเม็ดเลือดขาวด้วยวิธีการเปลี่ยนถ่ายพลาสมา ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยลดระดับเม็ดเลือดขาวได้อย่างรวดเร็วที่สุด
• ในกรณีผู้ป่วยที่มีภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำกว่าปกติ เม็ดเลือดขาวต่ำเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยอาจเกิดจากความผิดปกติของแหล่งกำเนิดเม็ดเลือดขาว นั่นก็คือไขกระดูก ความผิดปกติที่มีมาตั้งแต่กำเนิด โรคมะเร็ง หรือเกิดขึ้นจากการที่เม็ดเลือดขาวถูกทำลายเป็นจำนวนมากจากการติดเชื้อไวรัส เพราะเมื่อเกิดการติดเชื้ออย่างรุนแรงจะทำให้เม็ดเลือดขาวต้องทำหน้าที่ในการต่อสู้กับเชื้อโรคอย่างหนัก จึงทำให้จำนวนเม็ดเลือดขาวลดลงอย่างรวดเร็ว หากรู้สึกว่าตนเองมีอาการผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด ซึ่งแพทย์อาจเจาะไขกระดูกเพื่อนำมาตรวจหาสาเหตุของเม็ดเลือดขาวต่ำต่อไป

ทั้งนี้หากเป็นผู้ป่วยที่อยู่ในระหว่างการรักษาโรคมะเร็ง และมีระดับเม็ดเลือดขาวต่ำ แพทย์อาจสั่งชะลอการรักษาออกไป หรือลดขนาดของยาที่ใช้ในการรักษา เพื่อให้ระดับเม็ดเลือดขาวกลับเข้าสู่ภาวะปกติโดยเร็วที่สุด เพื่อป้องกันไม่ให้อาการโรคมะเร็งรุนแรง หรือมีภาวะแทรกซ้อนที่ไม่พึงประสงค์ นอกจากนี้ในระหว่างการรักษา ผู้ป่วยจะต้องดูแลรักษาสุขภาพ และป้องกันตัวเองจากความเสี่ยงในการติดเชื้อ เพราะหากเกิดการติดเชื้อขึ้นในระหว่างที่ระดับเม็ดเลือดขาวต่ำ จะยิ่งทำให้อาการรุนแรงกว่าเดิม

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท

ภาพจาก Freepik

เช็ก 15 สัญญาณขาดธาตุเหล็ก รู้ก่อนแก้ไขทันก่อนโลหิตจาง

เตือน! อย่าหลงเชื่อ‘ปลาเหล็ก-กระทะเหล็ก’เพิ่มธาตุเหล็กป้องกันโลหิตจางได้