24 มีนาคม วันวัณโรคสากล ไทยป่วยเพิ่มปีละกว่าแสนราย เผยอาการ-วิธีป้องกัน
เนื่องในวันวัณโรคสากล 24 มีนาคม สธ.พร้อม องค์การอนามัยโลก แถลงร่วม รณรงค์ยุติวัณโรคตามแผนปฏิบัติการระดับชาติภายในปี 2578
วันวัณโรคสากล (World TB Day) ตรงกับวันที่ 24 มีนาคมของทุกปี ในปีนี้ได้กำหนดข้อความ คือ YES! WE CAN END TB หรือ “ยุติวัณโรค เราทำได้” เพื่อสื่อไปถึงทุกภาคส่วนให้ร่วมกันรณรงค์ไปในทิศทางเดียวกัน ว่าวัณโรคยังคงเป็นโรคติดต่อที่เป็นนักฆ่าที่อันตรายที่สุดในโลก กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมควบคุมโรค ได้ให้ความสำคัญ และตระหนักในปัญหาวัณโรคมาตลอด และได้ดำเนินงานควบคุมวัณโรคตามแผนปฏิบัติการระดับชาติด้านการต่อต้านวัณโรคให้เป็นไปตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ยุติวัณโรค (End TB Strategy) ในปี พ.ศ. 2578 โดยเน้นและให้ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์
- เร่งรัดการค้นหา ผู้ป่วยวัณโรคในทุกกลุ่มเสี่ยง
- ยกระดับการดูแลรักษาผู้ป่วยวัณโรคและผู้ป่วยวัณโรคดื้อยา
- เพิ่มประสิทธิภาพการเข้าถึงการรักษา และการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ
- เสริมสร้างความเข้มแข็งระบบสนับสนุนการดําเนินงานวัณโรค
ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการป้องกันเพื่อ เพื่อลดอัตราการตายจากวัณโรคลง ร้อยละ 95 และลดผู้ป่วยรายใหม่ลง ร้อยละ 90 ภายในปี พ.ศ. 2578
สำหรับการรณรงค์ให้ประชาชนทั่วประเทศ ให้พึงตะหนักถึงวัณโรคอยู่ตลอดเวลา รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย ไม่ตีตรา ตรวจหาวัณโรคทันทีเมื่อรู้ว่าเป็นผู้สัมผัสหรือหรือเป็นกลุ่มเสี่ยง หรือเมื่อมีอาการ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อเข้าสู่กระบวนการรักษาไม่ให้เกิดความล่าช้า (Delay Treatment) ดูแลกินยารักษาตนเองอย่างเคร่งครัดเพราะวัณโรครักษาหายได้ ลดการแพร่กระจายเชื้อไปสู่คนอื่น และมีทัศนคติที่ดี ไม่แบ่งแยก ไม่ลดคุณค่า ไม่เลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วยวัณโรค
ทั้งนี้วัณโรคเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศไทย องค์การอนามัยโลกจัดให้เป็น 1 ใน 14 ประเทศของโลกที่มีภาระวัณโรค วัณโรคที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อเอชไอวีและวัณโรคดื้อยาหลายขนานสูง จากรายงานองค์การอนามัยโลกปี 2559 คาดประมาณว่าประเทศไทยมีผู้ป่วยวัณโรค 120,000 ราย ผู้ป่วยวัณโรคที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อเอชไอวี 15,000 ราย
WHO ชื่นชมไทยที่หนึ่งของโลก ด้านการเข้าถึงหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าวัณโรค
ล่าสุดกรมควบคุมโรคเผยตัวเลขของผู้ป่วยวัณโรคไว้ว่า ผู้ป่วยวัณโรครายใหม่อยู่ที่ 113,900 ราย เท่ากับป่วยวันละ 312 ราย หรือ ชั่วโมงละ 13 คน คิดเป็นอัตราป่วย 170 ต่อแสนประชากร ในจำนวนผู้ป่วยรายใหม่นี้ พบว่าขึ้นทะเบียนรับการรักษาเพียงร้อยละ 60 หรือ 67,000 รายเท่านั้น นอกจากนี้จำนวนผู้ป่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยบางรายที่มีอาการดื้อยามีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นเรื่อยๆ อีกด้วย ทำให้ทุกประเทศต้องร่วมกันรณรงค์เพื่อกำจัดวัณโรคให้หมดไปโดยเร็วที่สุด
อาการของผู้ป่วยวัณโรค
-
อ่อนเพลีย ไร้เรี่ยวแรง
-
เบื่ออาหาร น้ำหนักลดลง
-
หนาวสั่น ไข้ต่ำ ในตอนกลางคืนมักจะมีเหงื่อออก
-
เมื่อเริ่มป่วยในระยะแรกมักจะมีอาการไอแห้ง หลังจากนั้นจะเริ่มไอแบบมีเสมหะ เมื่อเข้านอนก็จะยิ่งมีอาการไอหนักมาก ทั้งช่วงเวลาหลังจากตื่นนอนตอนเช้าและในหลังอาหารด้วย
-
อาการไอเรื้อรังจะคงอยู่เป็นเวลานานกว่า 3 สัปดาห์ บางรายที่ไอมากๆ จะมีอาการหอบด้วยหรือไอเป็นเลือดก้อนแดงๆ หรือเลือดสีดำปนออกมาพร้อมกัน
-
ในรายที่เป็นเด็กอาการจะรุนแรงหนักกว่าผู้ใหญ่เพราะภูมิคุ้มกันโรคต่ำกว่า
-
อาจจะไม่มีอาการไอเลย ทว่าจะมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกแทน
หากมีอาการไอเรื้อรัง มีเลือดปน เบื่ออาหาร ร่างกายผ่ายผอม ควรมาพบแพทย์
วิธีป้องกันตัวเองจากวัณโรค
- หากจำเป็นต้องทำงานอยู่ในสถานที่ที่อากาศถ่ายเทไม่สะดวก ให้ออกมาสูดอากาศภายนอกบ้างในระหว่างวัน
- รักษาร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ
- หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรคในระยะแพร่เชื้อ
- สวมหน้ากากอนามัย เมื่อมีความเสี่ยงต่อการอยู่ใกล้ผู้ป่วยวัณโรค
- หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV
- ลดการดื่มแอกอฮอล์ สูบบุหรี่ และอย่าใช้สารเสพติด
- ตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา และ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
7 สัญญาณ “วัณโรคปอด” ไอเรื้อรังนานแค่ไหนควรพบแพทย์ หายได้หากรู้ทัน
โรคไต-วัณโรคกระดูก อาการ “ปวดหลัง” เป็นสัญญาณเตือน เช็ก!ปวดแบบไหนควรพบแพทย์