วิตามินเสริม จำเป็นมากน้อยแค่ไหน? เผยสัญญาณร่างกายขาดวิตามิน

เมื่อกลไกในร่างกายจะนำพาไปสู่ความเสื่อมและถดถอยทางธรรมชาติ ทำให้สมรรถภาพด้านต่าง ๆ ในร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งกลไกเหล่านี้สามารถชะลอไว้ได้ด้วยการดูแลสุขภาพทั้งการกินอาหารที่ดี การออกกำลังกาย ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตแล้ว ปัจจุบันยังมีอาหารเสริมและวิตามินมากมายให้เลือกซื้อเลือกกิน แต่กินแบบไหนถึงเรียกว่าพอเหมาะ?

วิตามินคืออะไร?

จริงๆ แล้ว วิตามินคือสารอาหารที่ร่างกายจำเป็นต้องมีในปริมาณน้อย

แต่ไม่สามารถขาดได้ เพื่อให้เซลล์ในร่างกายทำงานได้ปกติ การขาดวิตามินทำให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานผิดปกติและเกิดโรคต่าง ๆ ได้ ซึ่งคนส่วนใหญ่หากมีการกินอาหารครบทั้ง 5 หมู่ ก็สามารถรับวิตามินได้อย่างเพียงพอในแต่ละวันอยู่แล้ว แต่ก็มีคนจำนวนไม่น้อย ที่เข้าสู่ภาวะขาดวิตามินไม่รู้ตัว

ปัจจัยร่างกายขาดวิตามินคืออะไร ?

• อาหารที่ผ่านกระบวนการผลิตมากมายทำให้สูญเสียวิตามินในอาหาร การดื่มสุรา
• การทานยาบางชนิดที่ทำให้ระดับวิตามินในเลือดบางตัวต่ำลง
• ความเครียด บางคนการย่อยและการดูดซึมไม่ดี ความเครียดทำให้เราใช้สารอาหารมากขึ้น อายุที่มากขึ้นทำให้ร่างกายย่อยและดูดซึมวิตามินได้น้อยลง
• ปัจจัยทางกรรมพันธุ์ ก็มีผลต่อการใช้และขับถ่ายวิตามินแร่ธาตุต่าง ๆ ของร่างกาย

แน่นอนค่ะว่าปัจจัยเหล่านี้ทำให้ร่างกายมนุษย์แต่ละคนได้รับวิตามินไม่เท่ากัน

อาการขาดวิตามิน

• อ่อนเพลีย
• เบื่ออาหาร
• หงุดหงิด
• นอนหลับไม่สนิท
• ปวดกล้ามเนื้อง่าย
• เป็นตะคริวที่น่องในเวลากลางคืน
• ผมร่วง
• โลหิตจาง
• ภูมิคุ้มกันต่ำลง

ตามหลักการของเวชศาสตร์ชะลอวัย (Antiaging medicine) ไม่รอให้เกิดอาการขาดวิตามินจึงจะทานเสริม เพราะร่างกายควรมีวิตามินต่าง ๆ ในระดับที่ดี ไม่มากเกินไป ไม่น้อยเกินไป เล็งผลให้เซลล์ต่าง พราะการขาดวิตามินจึงจะทานเสริม ๆ ทำงานเต็มประสิทธิภาพ (optimal level) การทานแบบตามใจตัวเอง ตามเพื่อนหรือตามกระแส โดยทานหลายอย่างผสมกันและขาดข้อมูลที่ถูกต้อง จึงอาจจะทำให้ไม่ได้ผลดีเท่าที่ควรและอาจเกิดผลเสียต่อสุขภาพ

กินวิตามินมากเกินไปมีผลเสียหรือไม่?

หลายคนซื้อวิตามินเสริมมาทานเองหลายชนิด โดยไม่ทราบว่าร่างกายต้องการวิตามินชนิดใดและต้องในปริมาณเท่าใดจึงจะเพียงพอ การทานอาหารเสริมหลายอย่างอาจจะได้รับวิตามินและแร่ธาตุซ้ำกันจนได้รับเกินขนาด เช่น

• ธาตุเหล็กมาเกินไปจะเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ
• วิตามินเอมากเกินไปก็เป็นพิษต่อตับ
• การได้รับแร่ธาตุบางอย่างมากเกินไปก็จะรบกวนการดูดซึมของแร่ธาตุอีกชนิดหนึ่ง ทำให้ตัวหนึ่งขาด ตัวหนึ่งเกิน
• การทานสารสกัดจากพืชบางชนิดในปริมาณมากเป็นเวลานานอาจเกิดปัญหากับตับและไต

6 วิตามินตัวช่วยเรื่องสุขภาพ แต่กินมากไป อาจทำร้ายตับเสี่ยงตับอักเสบ!

ฉะนั้นทางออกเพื่อสุขภาพที่ดีที่สุดสำหรับผู้ที่มีความกังวลด้านสุขภาพ คือการตรวจเลือดวัดระดับวิตามินและแร่ธาตุในเลือด ทำให้แพทย์ทราบว่าร่างกายขาดวิตามินตัวไหน และร่างกายต้องการในปริมาณเท่าใด  แพทย์สามารถให้คำแนะนำเรื่องอาหารที่ควรทานและวิตามินอาหารเสริมที่ควรทานเพิ่ม หรือที่เรียกว่า อาหารเสริมเฉพาะบุคคล (personalized supplement) ที่ให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญออกแบบอาหารเสริมเฉพาะบุคคลเพื่อดูแลและแก้ปัญหาเฉพาะบุคคล และให้เภสัชกรดำเนินผลิตจากวิตามินเกรดยา (pharmaceutical grade) เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต

สารอาหาร-วิตามินที่ช่วยบำรุงสายตา ป้องกันความเสื่อมจากแสงสีฟ้า!

ความลับวิตามิน กินได้ทุกวัน-อาหารบางชนิดกินเยอะเสี่ยงขาดวิตามิน?