หยุดหายใจขณะหลับ กี่ครั้งต่อชั่วโมงรุนแรงมาก ? เผยปัจจัยเสี่ยงและวิธีรักษา

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นคือ เกิดการปิดกั้นของทางเดินหายใจขณะหลับ ทำให้อากาศไม่สามารถผ่านหรือผ่านได้น้อย ส่งผลให้เกิดภาวะออกซิเจนในเลือดลดลง มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดสูงขึ้น ความดันโลหิตสูงขึ้น ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานมากขึ้น และเพื่อที่จะหยุดภาวะการหายใจระหว่างนอนหลับ สมองจะเกิดการตื่นขึ้น บางครั้งสั้นมากเป็นวินาที ซึ่งผู้ป่วยมักจะไม่รู้ตัวว่าได้ตื่นขึ้น

เหตุการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นหลายครั้งในหนึ่งคืน ในรายที่มีอาการมากอาจเกิดขึ้นมากกว่าร้อยครั้งใน 1 ชั่วโมง ส่งผลให้มีคุณภาพการนอนที่ไม่ดี ตื่นมาไม่สดชื่น รู้สึกอ่อนเพลีย การจดจำไม่ดี เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน และในทำงานที่พบบ่อย

จากหลายการศึกษาพบว่าภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน การดื้อต่ออินซูลิน ภาวะอ้วนลงพุง นอกจากนี้ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นยังพบได้บ่อยในผู้ที่มีภาวะหลอดเลือดหัวใจ หลอดเลือดสมอง และหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งเป็นไปได้ว่าภาวะหยุดหายใจระหว่างการนอนหลับอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคเหล่านี้

การตรวจการนอนหลับ (Polysomnography)

• การตรวจการนอนหลับมาตรฐานในหhองปฎิบัติการ In lab Polysomnography
• การตรวจการนอนหลับนอกสถานที่ Home Sleep Test โดยใช้ค่า Apnea Hypopnea Index (AHI) ในการบอกความรุนแรง

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น วินิจฉัยได้จากการหยุดหายใจหรือหายใจแผ่วอย่างน้อย 5 ครั้งต่อชั่วโมง โดยค่านี้ได้มาจาก Apnea บวกกับ Hypopnea และหารด้วย total sleep time หรือระยะเวลาที่หลับ คูณด้วย 60 ซึ่งก็คือจำนวนครั้งที่เกิดภาวะปิดกั้นทางเดินหายใจในหนึ่งชั่วโมง

ความรุนแรงของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

• AHI น้อยกว่า 5 ต่อชั่วโมง คือ ปกติ
• AHI มากกว่า หรือเท่ากับ 5 แต่น้อยกว่า 15 ต่อชั่วโมง คือรุนแรงน้อย
• AHI มากกว่า หรือเท่ากับ 15 แต่น้อยกว่า 30 ต่อชั่วโมง คือรุนแรงปานกลาง
• AHI มากกกว่าหรือเท่ากับ 30 ต่อชั่วโมง คือรุนแรงมาก

อาการที่พบบ่อย

• กรนเสียงดัง
• ง่วงนอนตลอดเวลา
• ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกไม่สดชื่น อ่อนเพลีย
• นอนกระสับกระส่าย
• ตื่นตอนกลางคืนเพราะหายใจไม่ออก เกิดอาการสำลัก หรือมีอาการหายใจเฮือก
• ปวดศีรษะ ปากแห้ง เจ็บคอหลังตื่นนอน
• ปัสสาวะตอนกลางคืนหลายครั้ง
• สมาธิการจดจำไม่ดี

บัตรทองเพิ่มสิทธิ Sleep test ด้วย เครื่อง CPAP ตรวจโรคหยุดหายใจขณะหลับ

ใครบ้างที่เสี่ยงหยุดหายใจขณะหลับ

น้ำหนักที่มากพบว่า ร้อยละ 60 ของผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น ตั้งแต่ 15 ครั้ง ต่อชั่วโมง เกิดจากโรคอ้วน ส่วนสาเหตุในคนที่น้ำหนักปกติเกิดจากโครงสร้างของใบหน้าและกะโหลก ศีรษะ ต่อมทอนซิน และอดีนนอยด์โต คอหนา ลิ้นโต ภาวะหมดประจำเดือน โรคทางต่อมไร้ท่อ ได้แก่ ต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย โรคกล้ามเรื้ออ่อนแรงบางชนิด การดื่มสุรา การใช้ยานอนหลับ การคัดจมูก หายใจไม่สะดวกจากโพรงจมูกบวม หรือจากโครงสร้างจมูกที่ผิดปกติจะส่งผลให้ภาวะหยุดหายใจระหว่างนอนหลับแย่ลง

ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อทำการตรวจวินิจฉัย โดยแพทย์จะทำการซักประวัติ และตรวจร่างกาย ดูประวัติโรคร่วม และทำการตรวจโรคร่วม แล้วพิจารณาตรวจการนอนกลับ Polysomnography ทั้งนี้ การตรวจมาตรฐาน ผู้ป่วยต้องนอนในโรงพยาบาล 1 คืน ภายใต้การดูแลของเจ้าหน้าที่ผู้ชำนาญการ จะทำการติดตั้งอุปกรณ์ซึ่งจะทำการตรวจคลื่นสมอง (EEG) โดยตรวจวัดร่วมกับการเคลื่อนไหวของตา (EOG) และคาง (Chin EMG) เพื่อวัดระดับการนอน (Sleep Stages) ว่ามีรูปแบบอย่างไร เช่น ตื่น หลับตื่น หลับลึก หรือฝัน มากน้อยเพียงใด

การตรวจการหายใจสามารถวัดได้ว่าภาวะหยุดหายใจระหว่างนอนหลับมีความรุนแรงระดับใด กี่ครั้งในช่วงเวลาที่ทำ ตรวจระดับออกซิเจน อัตราการเต้นของหัวใจ การเคลื่อนไหวของขาและแขน นอกจากนี้การตรวจการนอนหลับนอกสถานที่ Home Sleep Test มีข้อดีสะดวกแก่ผู้ป่วยโดยสามารถนำเครื่องไปติดตั้งองที่บ้าน การติดตั้งไม่ยุ่งยาก โดยแพทย์จะพิจารณา ว่าผู้ป่วยรายใดมีความเหมาะสมในการเลือกการตรวจชนิดนี้ เนื่องจากการตรวจมีความแม่นยำน้อยกว่าการมาตรวจที่โรงพยาบาล

การรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น

การใช้เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวก Continuous Positive Airway Pressure (CPAP) คือการรักษามาตรฐาน สามารถลดอาการของภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นได้เมื่อใช้ต่อเนื่อง

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน

ผู้ประกันตน ป่วยหยุดหายใจขณะหลับ เบิกค่า Sleep test ได้แล้ว!

ป่วยโรคง่วงนอนผิดปกติ หรือ แค่ขี้เซา แพทย์แนะ Sleep Test รักษาให้ตรงจุด!