สัญญาณ ไซนัสอักเสบ แพทย์เผยภาวะแทรกซ้อนอันตรายต้องระวัง

ไซนัส (Sinus) คือ โพรงอากาศที่อยู่รอบๆ โพรงจมูก ทำหน้าที่ระบายสิ่งต่างๆ ออกทางรูระบายโพรงจมูกตามระบบกลไกธรรมชาติ ซึ่งจะมีอยู่ทั้งทางด้านซ้ายและขวา ประกอบเป็น 4 คู่ ตามบริเวณต่างๆ ดังนี้

• ระหว่างหัวตาทั้งสองข้าง (Ethmoid sinus) 1 คู่
• แก้ม (Maxillary sinus) 1 คู่
• หน้าผาก (Frontal sinus) 1 คู่ และ
• ในสุดของรูจมูกและที่ใต้ฐานกะโหลกหรือฐานสมองส่วนหลัง อีก 1 คู่ (Sphenoid sinus)

 

โรคไซนัสอักเสบคืออะไร ?

การอักเสบและติดเชื้อบริเวณเยื่อบุโพรงจมูกและโพรงอากาศข้างจมูก มักมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือได้รับสารก่อภูมิแพ้ โดยโรคไซนัสอักเสบจะมีอยู่ 3 ประเภทหลัก ดังนี้

• โรคไซนัสอักเสบเฉียบพลัน จะมีอาการไม่เกิน 4 สัปดาห์
• โรคไซนัสอักเสบชนิดกึ่งเฉียบพลัน จะมีอาการตั้งแต่ 4 ถึง 12 สัปดาห์
• โรคไซนัสอักเสบเรื้อรัง คือ จะมีอาการตั้งแต่ 12 สัปดาห์ขึ้นไป และอาจมีอาการแบบเฉียบพลันแทรกเป็นระยะๆ ได้

อาการไซนัสอักเสบ

• ผู้ป่วยมักจะมีอาการปวดมึนๆ หนักๆ ตื้อๆ ตรงบริเวณหัวตา หน้าผาก โหนกแก้มหรือรอบๆ กระบอกตา
• บางคนอาจรู้สึกคล้ายปวดฟัน ปวดบริเวณขากรรไกรบน อาการปวดอาจเป็นมากในเวลาเช้าหรือบ่าย
• เวลาก้มศีรษะหรือเปลี่ยนท่า มีอาการปวดศีรษะ รวมถึงคัดจมูก
• จมูกได้กลิ่นน้อยลงหรือไม่ได้กลิ่นเลย พูดเสียงขึ้นจมูก มีน้ำมูกข้นเหลืองหรือเขียว
• เจ็บคอ มีเสมหะเหลืองหรือเขียวในลำคอ และหายใจมีกลิ่นเหม็น ในรายที่เป็นไซนัสอักเสบเฉียบพลัน ก็มักมีไข้ร่วมด้วย

ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง “โรคไซนัสอักเสบ”

เนื่องจากไซนัสอยู่ติดกับตา และสมอง ผู้ป่วยบางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง

• ทางตา เกิดจากหนองในไซนัสไหลเข้าไปในตา ทำให้ตาโปน เห็นภาพซ้อน กลอกตาไม่ได้ และตาบอดในที่สุด
• ทางสมอง เกิดจากหนองในไซนัสลุกลามเข้าสู่สมอง ทำให้ปวดศีรษะ มีอาการคลื่นไส้ รวมถึงกล้ามเนื้ออ่อนแรงและมีไข้สูงร่วมด้วย และหากปล่อยไว้จนเกิดโรคแทรกซ้อนขึ้นในสมอง เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ทำให้เกิดความพิการ และอาจทำให้ติดเชื้อจนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ปัจจัยที่ทำให้เป็นไซนัสอักเสบ

โอกาสการเป็นไซนัสอักเสบหลังจากเป็นหวัดเกิดขึ้นได้ราวร้อยละ 0.5-5 ในประชากรทั่วไป ซึ่งจากสถิติพบว่า 1 ใน 8 คน จะต้องเป็นไซนัสอักเสบในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต

• ผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ทางจมูก พบว่ามีไซนัสอักเสบร่วมด้วยบ่อยราวร้อยละ 50-70
• ผู้ที่มีโครงสร้างของจมูกผิดปกติ เช่น มีผนังกั้นกลางจมูกคด
• ผู้ที่สูบบุรี่ หรือ ต้องอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่มีควันบุหรี่อยู่เสมอ
• ผู้ที่อยู่ในเขตที่มีมลพิษทางอากาศสูง

การรักษาไซนัสอักเสบ

• ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน การรักษามักจะเป็นการใช้ยา โดยเฉพาะการใช้ยาปฏิชีวนะฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งจำเป็นต้องใช้ยา 7-14 วัน โดยแพทย์มักเก็บหนองไปตรวจเพื่อให้ทราบว่าเป็นแบคทีเรียชนิดใด และตอบสนองดีต่อยาตัวใด

นอกจากนี้แพทย์อาจให้ยาช่วยลดการอักเสบ และช่วยการระบายของเยื่อเมือกจากโพรงอากาศไซนัส ซึ่งอาจเป็นยารับประทาน หรือเป็นการใช้ยาพ่นเฉพาะที่ ชนิดสเตียรอยด์ที่จะออกฤทธิ์เฉพาะจุด สามารถลดการอักเสบได้ดี ซึ่งยาพ่นรุ่นใหม่จะมีความปลอดภัยและไม่มีผลข้างเคียง อย่างไรก็ตามงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Cochrane review พบว่า ยาสเตียรอยด์ที่ออกฤทธิ์เฉพาะที่จะได้ผลดีก็ต่อเมื่อยาสามารถเข้าถึงโพรงไซนัสได้ดี

• ไซนัสอักเสบเรื้อรัง การรักษามักเป็นการรักษาด้วยการใช้ยา ร่วมกับการรักษาด้วยการผ่าตัด ซึ่งอาจใช้การผ่าตัดด้วยวิธีผ่าตัดธรรมดา หรือการใช้บอลลูนในการรักษา

มุ่งหวังเพื่อแก้ไขการอุดตันของรูระบายไซนัส เพื่อให้รูระบายไซนัสกลับมาทำงานได้ตามปกติ ซึ่งลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำได้ดีกว่า

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท ศรีราชา