สัญญาณ ภาวะ PTSD หลังน้ำท่วมใหญ่ภาคใต้ สุขภาพจิตใจต้องรับการเยียวยา

โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ หรือ PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) คือ ภาวะทางจิตที่เกิดขึ้นหลังจากที่บุคคลประสบกับเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจอย่างรุนแรง เช่น อุบัติเหตุร้ายแรง การถูกทำร้ายทางร่างกายหรือจิตใจ, หรือการเผชิญกับภัยธรรมชาติที่ไม่คาดคิด เช่นน้ำท่วมภาคใต้หลายจังหวัด โดยเฉพาะน้ำท่วมหาดใหญ่ที่หนักในรอบหลายสิบปี แม้ว่าเหตุการณ์เหล่านี้จะผ่านไปแล้ว แต่บางคนอาจยังคงรู้สึกเหมือนกลับไปอยู่ในเหตุการณ์นั้นซ้ำ ๆ จนกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน

ภาวะ PTSD ไม่ใช่แค่ความรู้สึกเศร้าเสียใจชั่วคราว แต่เป็นภาวะที่สามารถทำให้เกิดอาการทางจิตที่ยืดเยื้อและส่งผลต่อความสามารถในการทำงานและการมีความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม

อาการของภาวะ PTSD

• ความทรงจำที่รุกราน (Intrusive Memories): เช่น การจำภาพเหตุการณ์ที่เคยเผชิญซ้ำ ๆ หรือการฝันร้ายเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
• อาการหวาดระแวง (Hyperarousal): รู้สึกตื่นตัวตลอดเวลา ตกใจง่าย หรือมีปัญหาการนอนหลับ
• หลีกเลี่ยงสถานการณ์ (Avoidance): หลีกเลี่ยงสถานที่ ผู้คน หรือกิจกรรมที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
• อารมณ์หดหู่และหมดหวัง (Negative Mood): รู้สึกว่าตัวเองไม่สามารถมีความสุขได้ หรือรู้สึกห่างเหินจากคนรอบข้าง

สาเหตุที่ทำให้เกิด PTSD

• ลักษณะของเหตุการณ์: เหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจรุนแรง เช่น การสูญเสียบุคคลใกล้ชิดอย่างกะทันหัน การถูกทำร้าย หรือเหตุการณ์รุนแรงทางธรรมชาติ
• ประสบการณ์ในวัยเด็ก: ผู้ที่เคยมีประสบการณ์การถูกทารุณกรรมในวัยเด็กมักมีความเสี่ยงที่จะพัฒนา PTSD
• ความช่วยเหลือจากสังคม: คนที่ไม่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวหรือเพื่อนฝูงอาจมีความเสี่ยงสูงขึ้นในการพัฒนา PTSD
• พันธุกรรม: บางครั้งอาการ PTSD อาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม โดยการตอบสนองต่อความเครียดอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

วิธีการรักษา PTSD

สามารถรักษาได้ และการได้รับการดูแลที่เหมาะสมสามารถช่วยให้ผู้ที่เป็นโรคนี้กลับมาดำเนินชีวิตได้ตามปกติ โดยวิธีการรักษามีหลายแบบ ได้แก่:

• การบำบัดทางจิตวิทยา (Psychotherapy): การบำบัด เช่น การบำบัดความรู้ความเข้าใจและพฤติกรรม (Cognitive Behavioral Therapy หรือ CBT) ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเข้าใจและจัดการกับความคิดและอารมณ์ที่เกิดขึ้นหลังจากเหตุการณ์สะเทือนใจ
• การใช้ยา: ยาบางชนิด เช่น ยาต้านซึมเศร้า อาจช่วยลดอาการวิตกกังวลและอาการที่เกี่ยวข้องกับ PTSD
• การสนับสนุนจากสังคม: การมีครอบครัวหรือเพื่อนที่พร้อมให้การสนับสนุนสามารถช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกมีความมั่นคงและลดความเครียด

แม้ว่าจะไม่สามารถป้องกัน PTSD ได้ 100% แต่การได้รับการสนับสนุนที่ดีตั้งแต่แรกเริ่มของการประสบเหตุการณ์สะเทือนใจอาจช่วยลดความรุนแรงของอาการและช่วยให้คนเราฟื้นฟูได้เร็วขึ้น การพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ หรือเข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนหลังจากเหตุการณ์สำคัญสามารถช่วยให้กระบวนการฟื้นตัวเกิดขึ้นได้เร็วขึ้น

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพจันทบุรี