อาหารกินบ่อยเสี่ยง “ไขมันพอกตับ” ปัจจัยก่อมะเร็งตับถึงไม่ดื่มแอลกอฮอล์

ไขมันพอกตับ คือภาวะการสะสมไขมันในตับที่มากเกินไป คือ มากกว่า 5% ของน้ำหนักตับ จะทำให้เกิดภาวะไขมันพอกตับ ซึ่งนำไปสู่การเกิดตับอักเสบ ตับแข็งและมะเร็งตับได้ในที่สุด ปกติร่างกายใช้ไขมันเป็นแหล่งพลังงาน ซึ่งมาจาก 2 แหล่งใหญ่ๆ คือหน้าท้องและตับ ไขมันที่ตับนับเป็นแหล่งพลังงานใหญ่ที่สุด หากเกิดการสะสมของไขมันที่ตับมากๆ จะส่งผลให้เกิดภาวะไขมันพอกตับ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญทำให้เป็นโรคตับแข็ง และมะเร็งตับ  ได้ในที่สุด

Magnific/freepik

สาเหตุของโรคไขมันพอกตับ

• ไขมันพอกตับที่เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ (Alcohol  fatty liver disease) เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก (การดื่มในระดับมาตรฐานหมายถึงการดื่มไวน์วันละ 1 แก้ว สำหรับผู้หญิงและไม่เกิน 2 แก้วต่อวันสำหรับผู้ชาย) ในสหรัฐอเมริกาพบผู้ป่วยไขมันพอกตับจากการดื่มประมาณ 5%
• ไขมันพอกตับที่ไม่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ Non-alcohol related fatty liver disease (NAFLD) (Non-alcoholic fatty liver disease; NAFLD) เกิดขึ้นในผู้ที่ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ภาวะนี้ส่งผลต่อผู้ใหญ่ 1 ใน 3 คนและเด็ก 1 ใน 10 คนในสหรัฐอเมริกาพบอุบัติการณ์ในผู้ใหญ่ประมาณ 25-30% ของประชากรผู้ใหญ่ทั้งหมด และในเด็กประมาณ 10% 

ปัจจัยเสี่ยงของโรคไขมันพอกตับ

ปัจจุบันยังไม่พบสาเหตุที่แท้จริงของโรคไขมันพอกตับที่ไม่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ แต่พบว่าอาจเกิดจากปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง

• กลุ่มอาการอ้วนลงพุง (Metabolic syndrome)
• โรคเบาหวาน โรคอ้วน และโรคไขมันสูง
• การรับประทานอาหารที่มีพลังงานสูงเป็นประจำ เช่น ไขมัน น้ำตาล แป้ง
• สตรีวัยหมดประจำเดือน
• ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
• ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น ยาเคมีบำบัด ยากลุ่มสเตียรอยด์ ยาต้านไวรัสบางชนิด

อาหารที่ควรจำกัดการบริโภคป้องกันไขมันพอกตับ

• อาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต เช่น ข้าว ก๋วยเตี๋ยว ขนมปัง พิซซ่า เป็นต้น
• อาหารที่มีรสหวานมาก เช่น น้ำหวาน ชานม น้ำอัดลม
• ผลไม้ที่มีน้ำตาลฟรุกโตสปริมาณมาก เช่น มะม่วงสุก ทุเรียน
• อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง เช่น นม ชีส กระทิ อาหารทะเล ของทอด ไอศกรีม เป็นต้น
• เครื่องดื่มแอลกอฮอล์

การดูแลตนเองเมื่อมีภาวะไขมันพอกตับ

• ลดน้ำหนักในรายที่น้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน
• งดเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์

แหล่งไขมันดี และ ไขมันเลว เลือกกินให้ได้ประโยชน์จากคอเลสเตอรอลสูงสุด

อาหารที่ช่วยลดภาวะไขมันพอกตับ

• ผักบางชนิดที่ช่วยเร่งขบวนการกำจัดสารพิษออกจากตับเช่น ดอกกระหล่ำ บรอกโคลี หัวหอม กระเทียม สมุนไพร
• สมุนไพรและอาหารเสริมบางชนิดที่ช่วยขับสารพิษจากตับได้ เช่น Milk Thistle,ALA และ NAC
• อาหารที่ช่วยลดภาวะการอักเสบของตับ เช่นปลาที่มี โอเมก้า 3 จำพวก แซลมอล ซาร์ดีน ทู เมล็ดทานตะวัน เมล็ดฟักทอง งา น้ำมันโอลีฟออยด์ ธัญพืช
• ชาเขียว ช่วยลดการดูดซึมของไขมัน
• วิตามินที่ช่วยลดภาวะไขมันพอกตับ
  • วิตามีนอีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการอักเสบและการตายของเซลล์ตับ
  • วิตามินบี แมกนีเซียมยังช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมเซลล์ตับที่เสียหาย

อย่างไรก็ตามควรกินอาหารให้ครบ 5 หมู่เพื่อป้องกันโรคภัยต่างๆ หากมีความผิดปกติควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท,โรงพยาบาลสมิติเวชชลบุรีและ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

แหล่งวิตามินดี ช่วยดูดซึมแคลเซียม ปรับสมดุลน้ำตาลในเลือด

เปิดประโยชน์ “เนยอัลมอนด์” ช่วยการนอนหลับจริงหรือไม่?