เทคนิคเพิกเฉยสำหรับพ่อแม่มือใหม่ปราบ"เด็กดื้อ ก้าวร้าว" อยู่หมัด!
ลูกก้าวร้าว โวยวาย ปาของ กรีดร้อง ขัดใจไม่ได้ ไม้เรียวไม่ใช่ทางออก เทคนิคการเพิกเฉย ที่ไม่ใช่การทอดทิ้ง เร่งแก้พฤติกรรมเด็กดื้อก่อนที่ลูกของคุณจะกลายปิศาจตัวน้อยของใครหลายคน
ขึ้นชื่อว่าเด็กเล็ก หลายคนมักจะมองข้ามอาการงอแง เอาแต่ใจ ขัดใจนิดหน่อยก็โวยวาย ปาข้าวของ พฤติกรรมก้าวร้าว จนบางทีคนเป็นพ่อเป็นแม่ก็อ่อนใจ แต่ทำได้เพียงทำตามที่ลูกต้องการเพื่อให้ลูกหยุดร้องและกลายเป็นเด็กดีเด็กน่ารักเหมือนเคย หรือ บางครั้งก็เพื่อบอกปัดปัญหาเหล่านี้เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้าไปก่อนแต่หากปล่อยเอาไว้ไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกต้องอาจส่งผลกระทบถึงตอนที่เด็กโตและกลายเป็นปัญหาสังคมที่ต้องคอยตามแก้กันต่อไป ฉะนั้นนี้คือสิ่งที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องรู้เพื่อแก้ปัญหาให้ตรงจุด
ก่อนอื่นอยากให้คุณพ่อคุณแม่เข้าใจก่อนว่า “ความดื้อ” คือพัฒนาการตามวัยของเด็กอย่างหนึ่ง การที่เด็กเล็กวัย 0-6 ปี แสดงอาการต่อต้านพ่อแม่ เป็นส่วนหนึ่งของการเติบโตและพัฒนาการของเขา ลูกกำลังทดสอบกรอบที่พ่อแม่วางไว้ เพื่อดูว่าตัวเองอยู่ในภาวะที่เข้มงวดแค่ไหน ในฐานะพ่อแม่ควรรู้ให้ทันพัฒนาการของลูกน้อย และเตรียมตัวเตรียมใจรับมือให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัย
พฤติกรรมก้าวร้าวของเด็ก อาจเกิดจากปัจจัยหลัก 3 ประการ
- ปัจจัยทางชีวภาพ พฤติกรรมก้าวร้าวแบบนี้มีสาเหตุมาจากความบกพร่องทางชีวภาพร่างกายเมื่อมีความผิดปกติที่รบกวนสมองส่วนที่ควบคุมพฤติกรรมและอารมณ์ก็จะทำให้เกิดความก้าวร้าวได้ ซึ่งจะมีผลต่ออารมณ์ของเด็กทำให้ใจร้อนหรือใจเย็นได้
- ปัจจัยทางด้านจิตใจ ได้แก่ ลักษณะบุคลิกภาพของเด็กที่เกิดจากการเลี้ยงดูทำให้เกิดมีความมั่นคงทางด้านอารมณ์สูงหรือต่ำซึ่งเด็กที่ถูกเลี้ยงดูโดยการตามใจเอาแต่ใจตัวเองมักมีปัญหาในด้านนี้ซึ่งมักระบายความรู้สึก ด้วยการก้าวร้าว อาละวาด ต่อต้านและไม่สุภาพ
- ปัจจัยทางด้านสิ่งแวดล้อม เช่นพฤติกรรมก้าวร้าวในครอบครัวพฤติกรรมก้าวร้าวผ่านทางสื่อเช่นทีวีวิดีโอเกมฯลฯจนเกิดเป็นการซึมซับ เลียนแบบ และแสดงออกด้วยความก้าวร้าว
จะทำอย่างไรหากลูกก้าวร้าว? ขีดเส้นทึบหนาๆ เลยนะคะว่า
- ให้สูดหายใจเข้าลึกๆ นับ 1- 10 ช้าๆ จะช่วยให้อารมณ์สงบลงได้
- หากลูกแสดงความโกรธออกมาไม่รุนแรงนัก เช่น หน้าบึ้ง ร้องไห้ โวยวายอยู่คนเดียว
- ควรปล่อยให้เขาอยู่กับตัวเอง ไม่ควรไปห้าม หรือสั่งให้หยุด เพราะจะเป็นการสั่งและแสดงออกว่าเราไม่ยอมรับและไม่เข้าใจ ลองปล่อยให้เขาอยู่กับตัวเองสักพักก็จะดีขึ้นเอง
- เมื่อไหร่ที่ลูกเริ่มแสดงพฤติกรรมที่รบกวนผู้อื่น ให้แยกออกมาอยู่ในมุมที่สงบ พร้อมสอนให้เขาเข้าใจว่าการรบกวนผู้อื่นเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ เมื่ออารมณ์สงบแล้วลูกก็จะกลับมาเป็นปกติ แต่ถ้ายังไม่หยุดและเริ่มที่จะอาละวาดให้คุณพ่อคุณแม่หยุดให้ความสนใจเขา จนกว่าลูกจะสงบลง พร้อมสอนให้รู้ว่าพ่อแม่จะเข้ามาหา เมื่อเขาสงบอารมณ์ลงแล้ว
“โรคไม่รู้จักความลำบาก” ปัญหาการสปอยล์ลูกมากเกินไปของพ่อแม่ยุคใหม่
เทคนิคการเพิกเฉยขณะที่ลูกร้องไห้เอาแต่ใจ เป็นการเปิดโอกาสให้ลูกได้เรียนรู้การควบคุมตนเอง ไม่ใช่การทอดทิ้งลูก
- ขั้นที่ 1 สงบสติอารมณ์ การนับ1-10 ขั้นต้นได้ผลดีเลยทีเดียวโดย เริ่มจากตัวคุณเองต้องอารมณ์เย็นเสียก่อน ซึ่งเทคนิคนี้ห้ามทำตอนเรามีอารมณ์ เพราะจะกลายเป็นเราทอดทิ้งลูก และแน่นอนการสอนไม่ใช่การเอาชนะลูก คิดเอาไว้เสมอว่าเราเป็นพ่อแม่เขา เรามีหน้าที่สอนไม่ใช่เอาชนะ
- ขั้นที่ 2 มองหน้าลูก คุณต้องมองหน้าสบตาลูกให้ได้ และพูดด้วยเสียงนิ่ง สีหน้าเรียบอย่างจริงจัง “แม่จะรอหนูเงียบ เราถึงจะคุยกัน”
- ขั้นที่ 3 เพิกเฉยลูก ต่อมาให้คุณเพิกเฉยลูก ทั้งคำพูด ท่าที สายตา ไม่พูดซ้ำว่าลูกต้องเงียบ เพราะจะเป็นการเพิกเฉยไม่จริง รวมทั้งไม่เช็ดน้ำตาหรืออุ้ม ถ้าลูกพยายามเข้ามาให้กอดหรือให้อุ้ม ก็ควรลุกขึ้นยืนและหันไปทำอย่างอื่นแทน
- กรณีที่ลูกทำร้ายตัวเองหรือทำร้ายคนอื่น รวมทั้งการทำลายข้าวของ อนุญาตให้หยุดเพิกเฉยชั่วคราว ถ้าลูกทำเช่นนั้นให้หันกลับไปจับมือลูกแน่นๆ ประมาณ 10 วินาที และมองหน้าลูกพร้อมพูดด้วยเสียงเรียบนิ่งว่า “ไม่ตีแม่/ไม่โยนของ” แล้วแกะของออกจากมือ จากนั้นปล่อยมือลูกและเฝ้าดูอีกสักครู่ หากลูกลุกขึ้นมาตีหรือโยนของอีกให้ทำซ้ำแบบเดิมจนกว่าลูกจะหยุด แล้วให้กลับไปเพิกเฉยต่อ
- ขั้นที่ 4 กลับไปหาลูก เมื่อลูกเงียบแล้ว ให้คุณกลับไปหาลูก จำเป็นอย่างยิ่งที่คุณต้องเข้าไปหาลูกเพื่อตอกย้ำเขาว่า เขาจะได้รับความสนใจก็เมื่อมีพฤติกรรมที่ดี เงียบ และจะถูกเพิกเฉยเมื่อมีพฤติกรรมร้องไห้เอาแต่ใจ โดยควรพูดกับลูกดังนี้
- ให้ชมลูกแบบบรรยายพฤติกรรม เช่น “หนูเงียบแล้ว หนูเก่งค่ะลูก”
- ถามลูกว่า “เมื่อกี้นี้เกิดอะไรขึ้น” เพื่อเปิดโอกาสให้ลูกได้ทบทวนเรื่องราวด้วยตัวเองก่อน ซึ่งจะช่วยให้ลูกเข้าใจตัวเองได้ดีกว่าการรอคำสอนอย่างเดียว และยังเป็นการกระตุ้นความฉลาดด้านการเข้าใจตนเองของลูกไปด้วยในตัว แต่หากลูกยังเล็ก และตอบไม่ได้ เราจะต้องเป็นคนค่อยๆ เรียบเรียงเรื่องให้ลูกเข้าใจ
- หากิจกรรมที่ลูกชอบให้เขาทำเพื่อเป็นการปลอบลูก เช่น เล่านิทานให้ฟัง เล่นด้วยกัน แต่ไม่แนะนำให้เป็นสิ่งของ เพราะเด็กอาจเชื่อมโยงการหยุดร้องไห้กับการได้สิ่งของแทน
ทั่วไปเมื่อเริ่มทำเทคนิคเพิกเฉยในครั้งแรก การร้องไห้จะรุนแรงขึ้นและยาวนานกว่าปกติที่ลูกเคยงอแง แต่ไม่ต้องตกใจ เข้าใจผิด คิดว่าเราทำอะไรที่ไม่ถูกต้องหรือเปล่า ที่เป็นเช่นนี้เพราะลูกรู้สึกได้ว่าพ่อแม่ไม่ง่ายเหมือนเดิม จึงแสดงอาการมากขึ้นเพื่อเรียกร้องให้เรากลับไปตอบสนองเขาแบบเดิม ขอให้อดทนไว้ก่อน อย่าใจอ่อนง่ายๆ เพราะครั้งต่อๆ ไป อาการของเขาจะเบาลงเรื่อยๆ อย่ากลัวที่จะหลายเป็นยักษ์เป็นมารสำหรับลูกน้อย เพราะหากเรารู้ตัวว่าเรากำลังทำด้วยความรัก ลูกของเราก็จะรับรู้เอง เป็นกำลังใจให้คุณพ่อคุณแม่ทุกคนค่ะ
ข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล,โรงพยาบาลสมิติเวช
“โลชั่นบำรุงผิว” จำเป็นหรือไม่สำหรับเด็กทารกที่ผิวยังบอบบาง
เตือนใช้ "นมข้นหวาน" เลี้ยงทารก เสี่ยงขาดสารอาหาร อันตรายถึงชีวิต