"โรคจิตเภท" ความผิดปกติทางสมอง อยู่ร่วมกันได้อย่างเข้าใจ
ปัจจุบันไทยมีสถิติผู้ป่วยทางจิตเวชสูงขึ้นต่อเนื่อง ด้วยปัจจัยหลายอย่างและมักถูกตีตราจากสังคม แท้จริงแล้วเราสามารถอยู่ร่วมกับผู้ป่วยได้โดยอาศัยความเข้าใจ
โรคจิตเภท (Schizophrenia) คือ ภาวะที่สมองมีความผิดปกติ ทำให้ผู้ป่วยมีความคิดหรือการรับรู้ที่ผิดปกติไปจากเดิมซึ่งส่งผลให้ผู้ป่วยมีพฤติกรรมหรือคำพูดที่แปลกและแตกต่างจากคนทั่วไป บ่อยครั้งที่ผู้ป่วยโรคจิตเภทถูกคนในสังคมมองจากภายนอก และตัดสินในแง่ลบ จนทำให้ผู้ป่วยเกิดความเครียดมากขึ้น และอาการของโรคแย่ลง แต่หากครอบครัว และคนในสังคมมีความรู้ และความเข้าใจในตัวผู้ป่วยมากขึ้นก็จะทำให้สามารถมองผู้ป่วยเปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้นได้
อาการโรคจิตเภท
- ความคิดหลงผิด (Delusion) ที่พบบ่อย เช่น คิดว่ามีคนปองร้าย คิดว่าตนเองถูกควบคุมจากอำนาจภายนอก คิดว่าตนเองยิ่งใหญ่ มีอำนาจ หรือความสามารถพิเศษ
- การรับรู้ อาการประสาทหลอนทางด้านต่าง ๆ ที่พบบ่อย คือ หูแว่ว ได้ยินเสียงคนพูดว่า หรือให้ทำตาม หรือไม่มีความหมาย
- การสื่อสาร พูดสับสน ไม่ปะติดปะต่อ เปลี่ยนเรื่องพูดเร็ว ไม่เชื่อมโยง หรือบางรายพูดน้อย ไม่ค่อยตอบคำถาม
- พฤติกรรมผิดจากเดิมเคยเป็น เช่น สกปรก แปลก วุ่นวาย ตะโกน โดยไม่มีอะไรกระตุ้น พลุ่งพล่าน กระวนกระวาย บางรายขาดความกระตือรือร้น เฉื่อยชา เก็บตัว นั่งเฉย ๆ นาน ๆ ไม่สนุกสนาน
- อารมณ์ แสดงอารมณ์ลดลงมาก หน้าตาเฉยเมย ไม่สบตา
วิธีรับมือและอยู่ร่วมกับผู้ป่วยโรคจิตเภท
- คนในครอบครัว ควรนำผู้ป่วยเข้ามาพบแพทย์ หรือหาความรู้และทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคนี้ ว่าโรคจิตเภทคืออาการป่วยอย่างหนึ่ง ไม่ใช่นิสัยของผู้ป่วย ซึ่งครอบครัวควรทำความเข้าใจก่อนว่าผู้ป่วยไม่ได้มีความตั้งใจที่จะแสดงอาการเหล่านี้ออกมา จะได้ไม่เกิดการตำหนิกันขึ้น โดยเมื่อผู้ป่วยเริ่มมีอาการ ทางครอบครัวควรชวนมารับการรักษา และคอยช่วยให้เขารับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้อาการดีขึ้น และไม่มีอาการกำเริบในระยะยาว
- บุคคลอื่นๆ ในสังคม หากผู้ป่วยเกิดอาการกำเริบ ไม่ว่าจะทางบวกหรือทางลบ ก็ไม่ควรแสดงอาการรังเกียจ โดยให้คิดว่าเป็นเหมือนอาการป่วยของโรคทั่วๆ ไป หรือในบางครั้งเราอาจมีเพื่อนร่วมงานเป็นผู้ป่วยจิตเภทที่อยู่ในระยะยะหลงเหลือ ซึ่งเขาอาจจะทำอะไรช้าหรือพูดช้า ก็ควรเปิดใจให้มากขึ้น รอคอยเขาหรือเข้าไปให้ความช่วยเหลือ ไม่ควรไปเร่ง เนื่องจากจะทำให้ผู้ป่วยยิ่งกดดัน และมีอาการมากขึ้น
“โรคดึงผมตัวเอง” ป่วยจิตเวชแบบย้ำคิดย้ำทำ หายได้หากรู้ตัวทัน
คำแนะนำจากแพทย์ เกี่ยวกับมุมมองต่อผู้ป่วยโรคจิตเภท
อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่า โรคจิตเภทก็เหมือนกับโรคทั่วไป หากผู้ป่วยได้รับการรักษาแล้วอาการสงบ ก็จะเป็นเหมือนคนปกติทั่วไป ไม่จำเป็นต้องกลัวหรือแสดงอาการรังเกียจ ควรใจดี และเปิดใจยอมรับกับผู้ป่วย หากเขายอมมารักษา ให้กล่าวคำชม และให้กำลังใจกับเขา เพียงเท่านี้ก็สามารถอยู่ร่วมกับผู้ป่วยโรคจิตเภทในสังคมได้ เพียงแค่อาศัยความเข้าใจกัน และกันเท่านั้น
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล และ โรงพยาบาลกรุงเทพ
