เช็กตัวเองวัคซีนโควิดเข็ม 4,5 จำเป็นไหม ฉีดเมื่อไรดี
เมื่อโควิดขึ้นชื่อว่าเป็นโรคอุบัติใหม่ เราต้องฉีดวัคซีนไปจนถึงเมื่อไร จึงยังไม่มีคำตอบที่แน่ชัด มีเพียงการเฝ้ามองสถานการณ์จากต่างประเทศและไทยที่จะไขข้อสงสัยเบื้องต้นว่าเข็ม 4, 5 ยังจำเป็นไหม ควรฉีดเมื่อไร
ถ้าคุณเป็นหนึ่งคนที่ฉีดวัคซีนโควิด-19 ครบ 2 โดส และฉีดเข็มกระตุ้นแล้ว และสงสัยว่าจะต้องฉีดวัคซีนเข็มที่ 4 และ 5 อีกหรือไม่นั้น ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ดูเหมือนจะยังไม่ได้คลี่คลายลงไปสะทีเดียว เพราะแม้ผู้ป่วยรายใหม่จะมีอาการน้อยเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็ยังพบสายพันธุ์กลายพันธุ์อย่างต่อเนื่อง ทีมข่าวนิวมีเดียพีพีทีวีได้รวบรวมข้อมูลที่น่าสนใจมาให้ดังนี้
ใครที่ควรฉีดเข็มที่ 4 ?
ปัจจุบันศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐ (CDC) แนะนำว่า คนที่ควรฉีดวัคซีนโควิด-19 กระตุ้นอีกครั้งเป็นเข็มที่ 4 นั้น ได้แก่
- ผู้ที่มีอายุ 5-11 ปี ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องในระดับปานกลางถึงรุนแรง ควรจะฉีดกระตุ้นอีกครั้งหลังฉีดเข็มที่ 3 แล้ว อย่างน้อย 3 เดือน
- ผู้ที่มีอายุมากกว่า 12 ปี ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องในระดับปานกลางถึงรุนแรง ควรจะฉีดกระตุ้นอีกครั้งหลังฉีดเข็มที่ 3 แล้ว อย่างน้อย 3 เดือน
- ผู้ที่มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป ควรฉีดกระตุ้นอีกครั้งหลังฉีดเข็มที่ 3 แล้ว อย่างน้อย 4 เดือน และควรใช้วัคซีนชนิด mRNA เช่น ไฟเซอร์ และโมเดอร์นา
สิ่งสำคัญสำหรับการฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้น ดร.ปีเตอร์ ชิน-ฮอง ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อแห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก บอกว่า คือ “อายุ” เพราะยิ่งอายุมาก ยิ่งสำคัญมากขึ้นเท่านั้นที่จะต้องฉีดเข็มกระตุ้น โดยเฉพาะเข็มที่ 4
ทั้งนี้มีผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ออกวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ (NEJM) สะท้อนให้เห็นว่า การฉีดวัคซีนโควิด-19 เข็มที่ 4 กับผู้มีอายุมากกว่า 60 ปี หลังภูมิคุ้มกันของวัคซีนเข็มก่อนหน้าลดลง 3 สัปดาห์ ทำให้อัตราการเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลและการตายลดลง สรุปได้เบื้องต้นว่า การฉีดวัคซีนเข็มที่ 4 มีประโยชน์มากกว่าโทษ ใครที่ไม่มั่นใจว่าตัวเองมีภูมิคุ้มกันดีระดับใด ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวของเราอีกครั้งเพื่อเขารับวัคซีนเข็มกระตุ้นอีก
เช็กความเสี่ยง ความจำเป็นที่ต้องฉีดเข็ม 5
สำหรับผู้ที่ควรฉีดวัคซีนโควิด-19 เข็มที่ 5 นั้น จะมีคุณลักษณะแตกต่างกันไปตามชนิดของวัคซีนที่ได้รับก่อนหน้า โดยต้องเว้นระยะห่างจากเข็มก่อนหน้าอย่างน้อย 4 เดือน คือ
- วัคซีนไฟเซอร์
คนที่รับวัคซีนไฟเซอร์เป็นเข็มที่ 4 ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือมีอายุมากกว่า 12 ปี ขึ้นไป สามารถรับวัคซีนเข็มที่ 5 ได้
- วัคซีนโมเดอร์นา
คนที่รับวัคซีนโมเดอร์นาเป็นเข็มที่ 4 ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือมีอายุมากกว่า 18 ปีขึ้นไป สามารถรับวัคซีนเข็มที่ 5 ได้
ควรฉีดเข็มกระตุ้น หรือรอวัคซีนโควิดรุ่นใหม่
สำหรับคนที่ไม่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ที่มีอายุตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป CDC เอง รวมถึงอีกหลายๆ ประเทศ เช่น อังกฤษ อิสราเอล ออสเตรเลีย และชิลี ก็ใช้แนวทางที่คล้ายกัน คือ แนะนำให้ฉีดวัคซีนโควิด-19 ให้ครบ 3 เข็ม สำหรับเข็มที่ 4 และมากกว่านั้น อาจยังไม่จำเป็นหากคุณไม่ใช่กลุ่มเสี่ยง ที่จะต้องออกไปพบเจอผู้คนมากมายจนมีความเสี่ยงสูงที่จะติดเชื้อโควิด-19 กลับมา ดังนั้นกลุ่มนี้จึงเป็นกลุ่มที่สามารถรอวัคซีนโควิด-19 รุ่นใหม่ได้
แต่เนื่องจากยังไม่มีวันที่แน่ชัดว่าวัคซีนตัวใหม่นี้จะเข้ามาให้เราได้ใช้เมื่อไร ระหว่างนี้จึงอยากให้ลองปรึกษาแพทย์ประจำตัวของคุณเพื่อรับคำแนะนำในการฉีดวัคซีนโควิด-19 ที่ดีที่สุดสำหรับตัวเอง
ไทยแนะฉีดวัคซีนอย่างต่ำ 4 เข็ม กลุ่มเสี่ยงกระตุ้น 4-6 เดือน
เมื่อไม่นานมานี้ นายแพทย์โอภาส การย์กวินพงศ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เคยวิเคราะห์สถานการณ์โควิด-19 ไว้ว่า สถานการณ์โควิด-19 ในปัจจุบันดีกว่าที่คาดการณ์ไว้ค่อนข้างมาก โดยในปี 2566 คาดว่าการระบาดจะพบได้ 1-2 ครั้ง เป็นไปตามฤดูกาลคล้ายไข้หวัดใหญ่ สำหรับระบบที่วางไว้เบื้องต้น อาจฉีดปีละ 1-2 ครั้ง
คำแนะนำในการฉีดวัคซีน โดยเฉพาะกลุ่ม 608 (ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และหญิงตั้งครรภ์) ยังต้องฉีดทุก 4 เดือนอยู่ แต่หลังจากนี้ไปที่คาดหวังว่าจะมีการฉีดวัคซีนเหมือนไข้หวัดใหญ่ คือ ปีละ 1 ครั้งนั้น ขณะนี้ข้อมูลทั่วโลกยังไม่มีใครออกคำแนะนำแบบนั้นได้ แต่คาดว่า ระยะต่อไปน่าจะฉีดปีละ 1-2 ครั้ง ทั้งนี้ ขึ้นกับ 2 ปัจจัย คือ 1.เชื้อไม่ได้มีการกลายพันธุ์มากมายก็จะเพียงพอ และ 2.เรื่องของวัคซีนรุ่นใหม่ๆที่สามารถครอบคลุมได้ดีขึ้น
อย่างไรก็ตามในปัจจุบันแนะนำว่าทุกคนควรได้รับวัคซีนเข็มที่ 4 เป็นอย่างต่ำ แต่ถ้าหากใครจะรับเข็มอื่นๆ เพิ่มเติมนั้น ขึ้นอยู่กับวิถีของประชาชนและอาชีพการงาน หากอยู่ในกลุ่มเสี่ยงอย่างเช่น ผู้ที่ทำงานตามภัตตาคาร ตามสถานบันเทิง ตามสถานบริการขนส่ง หรือธุรกิจที่อยู่ท่ามกลางคนหมู่มาก ก็ควรมารับเข็มกระตุ้นอีก โดยให้เว้นระยะห่างจากการฉีดเข็มก่อนหน้า 4-6 เดือน
ส่องสูตรวัคซีน ติดโควิดยังต้องรับเข็ม 4 หรือไม่
ส่วนผู้ที่ฉีดครบ 3 เข็มแล้ว ติดโควิด-19 โอมิครอน นายแพทย์มนูญ ลีเชวงวงศ์ แพทย์เฉพาะทางด้านโรคระบบการหายใจ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ กล่าวว่า สำหรับคนที่ได้รับวัคซีนชนิด mRNA หรือวัคซีนแอสตร้าเซเนก้า 2 เข็มตามด้วย mRNA 1 เข็ม หลังติดเชื้อสายพันธุ์โอมิครอน อาจจะไม่จำเป็นต้องไปรับเข็ม 4 เพราะมีภูมิคุ้มกันแข็งแรงมากจากภูมิคุ้มกันที่เกิดจากวัคซีน 3 เข็มบวกกับภูมิคุ้มกันจากการติดเชื้อธรรมชาติ
แต่คนที่ไม่เคยได้วัคซีน mRNA เช่นได้รับซิโนแวค 2 เข็ม ตามด้วยแอสตร้าเซเนก้า 1 เข็ม หรือได้รับแอสตร้าเซเนก้า 2 เข็ม แล้วติดเชื้อสายพันธุ์โอมิครอน ควรรับเข็มกระตุ้นด้วยวัคซีน mRNA อีก 1 เข็ม
ขอบคุณข้อมูลจาก : POPSUGAR และ กระทรวงสาธารณสุข
'ซุปโอมิครอน'แตกแขนงโควิดย่อยกว่า 300 สายพันธุ์ เพื่อความอยู่รอดของโรค
ไทยพบโอมิครอนสายพันธุ์ย่อยเพิ่มขึ้น จับตา BQ.1 แพร่เร็ว-หลบภูมิเก่ง