ปัสสาวะไม่สุด เกิดจากอะไร เป็นสัญญาณโรคอะไรบ้าง?

อาการปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะไม่สุด ไม่พุ่ง เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ชายสูงอายุ แต่ก็ยังสามารถพบได้ในผู้หญิงด้วยเช่นกัน อาการเหล่านี้อาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิต และทำให้รู้สึกไม่สบายตัว เกิดจากหลายสาเหตุ

อาการปัสสาวะลำบาก

• ต้องเบ่งปัสสาวะ เพื่อให้ปัสสาวะไหลออกได้ (hesitancy)
• ปัสสาวะลำเล็กลง ปัสสาวะไม่พุ่ง ออกเป็นหยดๆ (poor stream)
• ต้องเกร็งกล้ามเนื้อหน้าท้องเพื่อช่วยให้ขับถ่ายปัสสาวะ (Straining)

• ปัสสาวะไหลและหยุดเป็นช่วงๆ (intermittent stream)
• รู้สึกปัสสาวะไม่สุด เหมือนยังมีน้ำปัสสาวะค้างในกระเพาะปัสสาวะอยู่ (incomplete emptying)

สาเหตุอาการปัสสาวะลำบากเกิดจากอะไร ?

อันดับแรกต้องเข้าใจระบบการทำงานของการขับถ่ายปัสสาวะก่อนว่า มีการทำงานอย่างไร ซึ่งหากส่วนใดส่วนหนึ่งนี้ทำงานผิดปกติ ก็จะทำให้เกิดการปัสสาวะลำบากได้ โดยแนะนำจะเปรียบเหมือนการไหลของน้ำจากปั๊มน้ำสู่ที่ปลายท่อ

• กระเพาะปัสสาวะ เปรียบเสมือนปั๊มน้ำ ต้องสามารถบีบตัวได้แรง และนานพอที่จะขับน้ำปัสสาวะออกมาได้หมด
• กล้ามเนื้อหูรูด เปรียบเสมือนวาล์วน้ำ ต้องคลายตัวเต็มที่ขณะที่มีการปัสสาวะ
• ท่อปัสสาวะ เปรียบเสมือนท่อน้ำ ต้องมีความยืดหยุ่นและขนาดใหญ่พอ ไม่มีสิ่งอุดตัน กีดขวาง หรือตีบแคบ
• ระบบประสาท ต้องสามารถทำงานสั่งการและควบคุมได้เป็นปกติ

อาการปัสสาวะลำบากเป็นโรคอะไรได้บ้าง ทุกโรคที่มีผลต่อการทำงานของระบบทางเดินปัสสาวะข้างต้น ก็จะให้เกิดอาการปัสสาวะลำบากได้ ซึ่งโรคที่พบได้แก่

• โรคต่อมลูกหมากโต
• ท่อปัสสาวะตีบ
• นิ่วในทางเดินปัสสาวะตกลงมาอุดในท่อปัสสาวะ
• ก้อนเนื้องอกของท่อปัสสาวะ หรืออวัยวะข้างเคียง เช่น มดลูก ช่องคลอด
• การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
• อาการหลังผ่าตัดแก้ไข ปัสสาวะเล็ดราด มีการรัดท่อปัสสาวะแน่นเกินไป
• การทำงานของระบบประสาทผิดปกติ เช่น เบาหวาน เริมที่อวัยวะเพศ โรคของกระดูกสันหลังและไขสันหลัง
• การใช้ยาบางชนิดที่มีผลต่อระบบประสาท
• ภาวะอื่นๆ เรื่อง ความเครียด เช่น การเข้าห้องน้ำรวม มีคนอื่นๆ อยู่ด้วย

วิธีป้องกันลุกปัสสาวะกลางคืนบ่อย แก้ไม่หายอาจบอกโรค-หยุดหายใจขณะหลับ

วิธีการตรวจวินิจฉัยอาการปัสสาวะลำบาก

สำหรับการตรวจวินิจฉัยนั้นสามารถทำได้หลายวิธีแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย โดยเริ่มจาก ดูภาวะทั่วไปของผู้ป่วย ตรวจระบบประสาทการทำงานของทางเดินปัสสาวะเบื้องต้น ร่วมกับคลำกระเพาะปัสสาวะว่ามีขนาดปกติหรือไม่

• ในผู้ป่วยชาย แพทย์จะทำตรวจต่อมลูกหมาก กล้ามเนื้อหูรูด และอวัยวะเพศเพื่อดู ว่ามีก้อนเนื้องอก หรือคลำได้ร่องรอยของอาการท่อปัสสาวะตีบหรือไม่
• ในผู้ป่วยหญิง แพทย์จะทำการตรวจอวัยวะเพศภายนอกเพื่อดูว่ามีก้อนเนื้องอกหรือท่อปัสสาวะตีบหรือไม่ ร่วมกับปรึกษาแพทย์แผนกสูตินรีเวช เพื่อทำการตรวจภายใน ประเมินภาวะมดลูกหย่อน

อย่างไรก็ตาม ภาวะปัสสาวะลำบากนั้น ส่วนใหญ่ ที่พบในผู้ป่วยเพศชายมักจะเกิดจากต่อมลูกหมากโต ส่วนในเพศหญิงมักจะเกิดจากภาวะมดลูกหย่อน หรือท่อปัสสาวะตีบ หากคุณมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อให้ได้การวินิจฉัยที่ถูกต้อง และได้รับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท 2

“วัยทอง”กับปัญหาปัสสาวะเล็ด แนะวิธีชะลอความเสื่อมอุ้งเชิงกราน

ปัจจัยกระตุ้นไทรอยด์กำเริบ ระหว่างรักษา ความเครียด-ภูมิแพ้ต้องระวัง!