ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน นับได้ว่าเป็นปัญหาที่ฝังรากลึกในสังคมไทยมาอย่างยาวนาน ไม่ว่าจะผ่านมากี่รัฐบาลก็ไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างเป็นรูปธรรม มุมหนึ่งที่เป็นที่น่าสนใจคือ โครงการก่อสร้างของภาครัฐ
โดยในปัจจุบันมีโครงการก่อสร้างของภาครัฐหลากหลายที่ก่อสร้างแล้วถูกทิ้งร้างอยู่ทั่วประเทศ สะท้อนให้เห็นถึงการใช้งบประมาณที่ไม่คุ้มค่า สูญเปล่า ไร้ประสิทธิภาพ
ทำให้เกิดคำถามว่า มีช่องโหว่อะไรบ้างที่ทำให้เกิดปัญหาดังกล่าวขึ้น รวมถึงจะมีกลไกตรวจสอบ หรือป้องกันอย่างไรต่อไป
แฉอาคารรัฐสร้างไม่เสร็จทั่วประเทศ “จ.ตรัง” พบสูญงบรวมกว่า 2.8 พันล้าน
ดร.มานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์การต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) กล่าวในรายการคุยข้ามช็อต Exclusive Talk ระบุว่า หลังจากเหตุตึก สตง. ถล่ม บนสื่อโซเชียลมีการระบุว่า สตง. มีตึกที่ยังสร้างไม่เสร็จอีกหลายแห่ง ซึ่งนอกจาก สตง. แล้ว ยังมีอีกหลายตึกของภาครัฐที่ยังสร้างไม่เสร็จอีกเยอะมาก แต่ไม่มีใครมีข้อมูลเลยว่าทั่วประเทศมีอยู่เท่าไร นอกจากสิ่งที่เราเห็น
จากที่สังเกต ทุกวันนี้ทำไมสถานที่ของราชการชอบสร้างใหญ่โต ล่าสุดคือ อบจ.โคราช ที่อนุมัติที่ทำการ 985 ล้านบาท สร้างใหญ่โตเหมือนกับวัง สวรรค์วิทานอะไรก็ไม่รู้ ข้างในก็ใช้ของแพง ๆ กัน ซึ่งเป็นอยู่เยอะมากในประเทศไทย
ดร.มานะ กล่าวว่า เราเห็นข้อมูลชุดแรกคือ ข้อมูลการสำรวจของสำนักผู้ตรวจราชการ สำนักงานปลัดสำนักนายกฯ เผยว่า เฉพาะสนามกีฬา มีการแยกเป็น 2 หน่วยงานเอางบไปเหวี่ยงกัน คือ การกีฬาแห่งประเทศไทย และ กรมพลศึกษา ไปสร้างสนามกีฬาจังหวัดหลายที่ คาดว่าประมาณ 30 กว่าแห่ง หมดเงินเป็นหลักพันล้าน หลายที่ยังสร้างไม่เสร็จ หรือสร้างเสร็จแล้วไม่พร้อมใช้งาน
นอกจากนี้ ป.ป.ช. ลงพื้นที่จังหวัดตรัง สำรวจตัวเลขพบว่า จ.ตรัง มีโครงการประเภทนี้อยู่รวมกันเบื้องต้นประมาณ 2,800 ล้านบาท ทั้งหน่วยงานส่วนกลาง สตง. โรงเรียน อบต. หรือเทศบาลต่าง ๆ ซึ่งถ้าเรานำตัวเลขต่าง ๆ มาประเมินว่า หาก 76 จังหวัดขอตัวเลขครึ่งเดียวของจังหวัดตรัง มาคูณกันแล้ว จะเกินกว่าแสนล้านบาท
ซึ่งแสนล้านบาทหากนำมาใช้ประโยชน์ ทำรถไฟฟ้า ทำถนน ซื้อรถเมล์ หรือซื้ออาวุธป้องกันประเทศ เป็นสวัสดิการให้ทหารตำรวจ ถือว่ามีประโยชนเยอะกว่า
เปิดขั้นตอนดำเนินการ ป.ป.ช. ยกเคส “สนามกีฬาแห่งชาติภาคตะวันออก”
ฐิติวรดา เอกบงกชกุล ผอ.สำนักเฝ้าระวังและประเมินสภาวการณ์ทุจริต ป.ป.ช. กล่าวว่า ตามสื่อสังคมออนไลน์และภาคประชาชน มีการแจ้งข้อมูลเข้ามาว่าพบตึกหรืออาคารร้างที่ก่อสร้างไม่เสร็จ และเกิดความสงสัยว่าเป็นของหน่วยงานไหน ใครรับผิดชอบ หรือสร้างเสร็จแต่ไม่ได้ใช้ประโยชน์
จากที่มีการเปิดศูนย์ CDC หรือศูนย์ป้องปรามการทุจริตแห่งชาติ ตั้งแต่ 19 มกราคม 2565 - สิ้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา มีการเก็บข้อมูลต่าง ๆ พบว่า มี 200 กว่าเรื่องที่แจ้งเข้ามา และมีงบประมาณรวมกว่า 150,000 ล้านบาท ซึ่งยังไม่มีหน่วยงานไหนที่เก็บทั่วประเทศทุกจังหวัด
ในส่วนของ ป.ป.ช. เมื่อรับแจ้งเรื่องมาแล้ว จะรีบลงไปดูในพื้นที่ ซึ่งจะมีอยู่ 2 แบบ คือพื้นที่สร้างขึ้นเอง หรือส่วนกลางไปสร้างในพื้นที่ให้ เช่น สนามกีฬาแห่งชาติภาคตะวันออก เมืองพัทยา ได้รับแจ้งข้อมูลมาว่า เหตุใดสนามกีฬาแห่งนี้ตั้งชื่อว่าเป็นสนามกีฬาแห่งชาติภาคตะวันออก แต่สร้างมานานแล้วยังไม่เสร็จ สภาพเมื่อไรจะใช้งานได้
เมื่อ ป.ป.ช. ได้ข้อมูลมาแล้ว ก็แจ้งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ และลงพื้นที่โดยตรง ก็พบว่าเป็นไปตามที่มีการแจ้งไว้ สภาพเละเทะ น้ำเจิ่งนอง ดูยังไม่สามารถใช้งานได้ ป.ป.ช. จึงมีการตรวจสอบเรื่องสัญญาจัดสร้าง ไปพบว่าสัญญาที่ 3 มีปัญหา คือ เมืองพัทยาไม่สามารถตรวจรับให้ได้ เนื่องจากสเปกหลังคาไม่ตรง
พอไม่ตรวจรับ ผู้รับจ้างก็ฟ้องว่าไม่ยอมจ่ายเงิน เมืองพัทยาก็ฟ้องกลับว่าไม่ทำตามเงื่อนไข กระทั่ง ป.ป.ช. ลงพื้นที่ไปดู เพราะมีการลงทุนไปเยอะแล้ว เกือบพันล้าน จนในที่สุด เมืองพัทยาได้ตั้งงบประมาณและลงนามในสัญญาใหม่ในส่วนที่เหลือต่าง ๆ เพื่อให้สามารถเปิดใช้งานต่อไป
อาคารรัฐสร้างไม่เสร็จเกิดจากอะไรบ้าง?
ดร.มานะ กล่าวว่า มีหลายสถานที่ที่เมื่อเสร็จขึ้นมา ประชาชนได้ใช้งาน ได้ทำมาหากิน เศรษฐกิจเดิน ข้าราชการมีสถานที่ดี ๆ ให้ทำงานบริการประชาชน
หากดูสาเหตุหลัก ๆ ที่เป็นแบบนี้จากบรรดาโครงการทั้งหมด คือ มีคอร์รัปชัน มีการประมูลงาน ฮั้วประมูล ส่งผลให้ใช้ต้นทุนที่สูงเกินไปแล้วสร้างไม่เสร็จ โดยมีเอกชนบางรายจงใจฟันงานเพื่อให้ได้งานแล้วทิ้งงาน
กลุ่มต่อมาคือ ราชการของเราด้อยประสิทธิภาพ ไม่สามารถตั้งราคากลางให้สอดคล้องกับความเป็นจริงได้ อาจเป็นราคาที่ต่ำเกินไป หรือเวลาประมูลงานก็ไม่สามารถนำเอกชนที่มีความสามารถจริง ๆ มาทำงานได้ แต่เพราะระบบราชการเน้นการซื้อของถูก จึงได้เอกชนที่ฟันราคามา สุดท้ายทำไม่ได้
และสุดท้ายคือ เกิดจากเจ้าหน้าที่รัฐและนักการเมืองที่มีอำนาจ มักง่าย คิด ทำ ทิ้ง โดยไม่วางแผนว่าทำขึ้นมาแล้วจะบริหารจัดการอย่างไร หรือทำแล้วก็โยนให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ได้ถามว่าเขาอยากได้ไหม อยากได้หน้าตาอย่างไร หรือให้แล้วจะมีงบในการบริหารจัดการต่อไหม
ไขทางออก ปัญหาอาคารรัฐสร้างไม่เสร็จ
ฐิติวรดา กล่าวว่า ถ้ามีประเด็นไหนที่เห็นว่าทิ้งร้าง หรือสร้างแล้วไม่ได้ใช้ประโยชน์ แล้ว สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) สามารถเป็นหน่วยงานกลางมาช่วยประสานกับหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบหลัก มาช่วยคิดช่วยหาแนวทางแก้ไขว่า สิ่งก่อสร้างนี้ โครงการนี้ มีอะไรที่ควรต้องแก้ไข ดำเนินการอย่างไร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำไปแล้วหรือยัง หรือหากมีส่วนไหนที่ยังไม่ได้ทำ ก็มาระดมความเห็น ช่วยกันประสานให้สิ่งก่อสร้างหรือโครงการนั้น ๆ ได้ใช้ประโยชน์
ถ้าหากต้องการแก้ไขจริง ๆ ต้องกลับไปยังต้นทาง ว่า ในส่วนของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานโครงการต่าง ๆ ทุกคนต้องทำตามภายใต้กฎหมายและระเบียบจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งต้องมีการรื้อระบบจัดซื้อจัดจ้างใหม่ ให้มีการจัดตั้งกรรมาธิการสำหรับพิจารณาจัดซื้อจัดจ้าง หรือมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยปรับแก้กฎหมายจัดซื้อจัดจ้าง
หรือแม้กระทั่งเจ้าหน้าที่รัฐ ที่ไม่ได้มีความรู้ความสามารถเรื่องการจัดซื้อจัดจ้าง ตรวจรับ แต่ถูกแต่งตั้งให้มาเป็นเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จนบางคนท้อแท้ บางคนลาออก ถึงขั้นจบชีวิตตนเอง ถึงเวลาที่เราต้องมาปฏิรูประบบกฎหมายการจัดซื้อจัดจ้าง