เปิดเกณฑ์ประกาศกรมราชทัณฑ์ "ทักษิณ" มีสิทธิคุมขังนอกเรือนจำหรือไม่!

ภายหลังศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง มีคำสั่ง ให้ นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ได้รับการบังคับโทษจำคุก 1 ปี เนื่องจากการเข้าไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลตำรวจนั้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งหลายคนเชื่อว่าหลังจากนี้นายทักษิณ จะต้องทำเรื่องขอคุมขังนอกเรือนจำ

ซึ่งเรื่องดังกล่าว ดร.ธนกฤต วรธนัชชากุล อัยการผู้เชี่ยวชาญ และอาจารย์พิเศษผู้บรรยายวิชากฎหมายวิธีพิจารณาความ ฯ ได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว ให้ความรู้เกี่ยวกับประกาศกรมราชทัณฑ์ สถานที่คุมขังนอกเรือนจำ ไว้น่าสนใจดังนี้

รายการเข้มข่าวค่ำ

ประกาศกรมราชทัณฑ์ เรื่อง กำหนดคุณสมบัติเฉพาะ ลักษณะต้องห้าม และวิธีการคุมขังผู้ต้องขังในสถานที่คุมขัง ตามระเบียบกรมราชทัณฑ์ ว่าด้วยการดำเนินการสำหรับการคุมขังในสถานที่คุมขัง พ.ศ. 2568 ที่ประกาศเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2568 มีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับประกาศนี้ 3 ฉบับ คือ

1.พ.ร.บ. ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 33 และมาตรา 34

2.กฎกระทรวงกำหนดสถานที่คุมขัง พ.ศ. 2563 ข้อ 3

3.ระเบียบกรมราชทัณฑ์ ว่าด้วยการดำเนินการสำหรับการคุมขังในสถานที่คุมขัง พ.ศ. 2566 ข้อ 20

โดย ดร. ธนกฤต ระบุว่า ต่อไปนี้จะขอเรียกประกาศกรมราชทัณฑ์ฉบับนี้ว่า ประกาศสถานที่คุมขังนอกเรือนจำ และขอกล่าวถึงเฉพาะประเด็นที่น่าสนใจ ดังนี้

1. กรณีสถานที่คุมขังเป็นสถานที่อยู่อาศัย

ผู้ต้องขังที่อยู่ในเกณฑ์ตามประกาศนี้ ต้องเป็นนักโทษเด็ดขาด ต้องโทษจำคุกครั้งแรก หรือเป็นกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาลงโทษจำคุกไม่เกิน 4 ปี หรือเป็นนักโทษเด็ดขาดซึ่งเหลือโทษจำคุกต่อไปไม่เกิน 4 ปี หากมีการพระราชทานอภัยโทษหรือลดโทษให้ถือเอากำหนดโทษตามหมายแจ้งโทษเด็ดขาดหรือคำสั่งให้ลดโทษฉบับหลังสุด

และต้องผ่านการจำแนกลักษณะผู้ต้องขังจากคณะทำงานจำแนกลักษณะผู้ต้องขังประจำเรือนจำเพื่อกำหนดแผนการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังรายบุคคล (Sentence Plan) และนักโทษเด็ดขาดต้องสมัครใจในการออกไปคุมขังในสถานที่อื่นแทนเรือนจำ รวมทั้งต้องมีความเสี่ยงน้อยในการกระทำผิดซ้ำ

นอกจากนี้ นักโทษเด็ดขาดผู้นั้น ต้องไม่เคยถูกส่งออกไปคุมขังในสถานที่คุมขังอื่นและกระทำผิดเงื่อนไขหรือกระทำผิดอาญาในระหว่างถูกคุมขังในสถานที่คุมขังอื่น และต้องไม่เป็นผู้ที่ถูกศาลพิพากษาลงโทษในความผิดตามที่กำหนดไว้ เช่น ความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้าย ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด เป็นต้น

2. กรณีสถานที่คุมขังเป็นสถานพยาบาล

ผู้ต้องขังต้องเป็นนักโทษเด็ดขาดที่คดีถึงที่สุดทุกคดี และมีอาการเจ็บป่วยร้ายแรง ซึ่งไม่สามารถรักษาให้หายขาด เป็นผู้ป่วยที่ต้องการการดูแลรักษาอย่างใกล้ชิดต่อเนื่อง หรืออยู่ในภาวะวิกฤติเสี่ยงต่อการเสียชีวิต หรือก่อให้เกิดความพิการ หรือไม่สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้ด้วยตนเอง หรือเป็นผู้ป่วยที่มีภาวะติดเตียง เป็นภาวะให้ผู้อื่นดูแล หรืออยู่ในภาวะพึ่งพิง (Dependent) และต้องมีใบรับรองความเห็นแพทย์ของทางราชการ จำนวน 2 คน ให้การรับรอง

นอกจากนี้ ตามประกาศสถานที่คุมขังนอกเรือนจำได้กำหนดเงื่อนไขต่าง ๆ ให้ผู้ต้องขังต้องปฏิบัติตามในระหว่างถูกคุมขังในสถานที่คุมขังนอกเรือนจำ และกำหนดหลักเกณฑ์การใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวกับผู้ต้องขัง การติดตั้งกล้องวงจรปิดในสถานที่คุมขังนอกเรือนจำ รวมทั้งหลักเกณฑ์อื่น ๆ ในการบังคับใช้และดำเนินการกับผู้ต้องขังในสถานที่คุมขังนอกเรือนจำด้วย

ด้านนายสหการณ์ เพ็ชรนรินทร์ อธิบดีกรมราชทัณฑ์ เปิดเผยว่า ตามประกาศกฎกระทรวง มาตรา 33 ของ พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 ซึ่งระบุถึง การกำหนดอาณาเขตในสถานที่อื่นที่มิใช่เรือนจำให้เป็นสถานที่คุมขัง การนำตัวผู้ต้องขัง ไปคุมขังที่อื่น ที่ไม่ใช่เรือนจำ แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม

คือ 1.กลุ่มที่ระบุว่าที่ไปอยู่ข้างนอกแล้วจะเกิดประโยชน์มากกว่ากรณีที่ถูกคุมขัง 2. กลุ่มที่เห็นว่าจะมีการพัฒนาพฤตินิสัยในที่คุมขังอื่นจะดีกว่า เน้นการพัฒนาพฤตินิสัย และ 3.กลุ่มที่เป็นผู้เจ็บป่วยสูงอายุ

ส่วนขั้นตอนการเข้าเรือนจำ นายสหการณ์ เปิดเผยบอกว่าในส่วนนี้ยังไม่สามารถพิจารณาได้ เพราะว่าขั้นตอนที่ 1 เรือนจำต้องไปพิจารณา ขั้นตอนที่ 2 ขึ้นอยู่กับคณะกรรมการในระดับต้น และขั้นตอนต่อไปเสนออธิบดีกรมราชทัณฑ์ เพื่อพิจารณา เพราะฉะนั้นจึงยังไม่สามารถบอกได้ เพราะไปดูรายละเอียดต่าง ๆ เกี่ยวกับคุณสมบัติเกี่ยวกับรายละเอียดทั้งหมด จึงยังไม่สามารถรู้ได้ว่าผู้ต้องขังรายไหนที่จะได้ประโยชน์ดังกล่าว

ซึ่งกรมราชทัณฑ์ เริ่มดำเนินการตามขั้นตอนกับนายทักษิณ ซึ่งต้องผ่านกระบวนการทำประวัติเข้าสู่กระบวนการกักตัว กักโรค ส่วนกรณีที่มีกระแสว่าทางกรมราชทัณฑ์มีการเตรียมความพร้อมในการดูแลเป็นพิเศษกับนายทักษิณ นายสหการณ์ ยืนยันว่า ไม่มีการดูแลเป็นพิเศษ เพราะทำตามขั้นตอนอยู่แล้ว หากนายทักษิณเข้ามาก็ต้องเข้ามาทำประวัติ ทำรายละเอียดของผู้ที่ต้องราชทัณฑ์ ก็ต้องมีการดำเนินการตามขั้นตอน ยืนยันไม่มี VVI