เป็นเรื่องเป็นราวขึ้นมาอีก เมื่อมีเอกสารลับของกระทรวงยุติธรรม ลงนามโดย พลตำรวจเอก ทวี สอดส่อง อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เผยแพร่ออกมา กรณีที่นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ได้ยื่นขอพระราชทานอภัยโทษเป็นครั้งที่ 2
เอกสารบางส่วนที่กระทรวงยุติธรรมให้ความเห็น กรณีนักโทษเด็ดขาดชายทักษิณฯ ได้ยินยอมเดินทางกลับมารับโทษ และมีคุณงามความดีขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยการดำเนินโครงการที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชนหลายโครงการ
แต่อย่างไรก็ดี เมื่อศาลฎีกามีคำสั่งคดีหมายเลขแดงที่ บค.1/2568 ลงวันที่ 9 กันยายน 2568 ให้จำคุก 1 ปี จึงเห็นควร ยกฎีการายนี้ เสีย ตามที่กรมราชทัณฑ์เสนอ ลงชื่อ พลตำรวจเอกทวี สอดส่อง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (ขณะนั้น)
จากนั้น หนังสือฉบับนี้ได้นำส่งไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี หรือ สลค.
และเมื่อวาน (2 ต.ค. 68) พล.ต.ต.รุทธพล เนาวรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ก็ได้เปิดเผยว่า หนังสือฉบับนี้ถูกตีกลับมาที่กระทรวงยุติธรรมเรียบร้อยแล้ว ซึ่งตนได้มอบหมายให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อช่วยดูข้อกฎหมาย และประมวลเรื่องส่งกลับมาใน 3 วัน แล้วค่อยนำเสนอกลับไปที่ สลค. อีกครั้ง
"ตามขั้นตอนบอกว่าการขอครั้งที่ 2 ทำไม่ได้ ตรงนี้กระทรวงดูข้อกฎหมายแล้วเป็นอย่างไร คณะกรรมการพิจารณา ผมให้เวลา 3 วันก็น่าจะประมาณวันศุกร์ ก่อนหน้านี้ไม่มีการพูดชัดเจน อยากทราบว่าตอนแรก รัฐมนตรีคนที่แล้วยกคำร้องแล้วออกไปสู่สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี แล้วกลับมาที่กระทรวงถูกไหม เป็นขั้นตอนจริงครับผม เป็นลักษณะนี้ ทางกระทรวงก็ตั้งคณะกรรมการขึ้นมา คำร้องของท่านยังอยู่ที่ สลค. ถูกไหม คำร้องขออภัยโทษครั้งที่ 2 ตอนนี้กลับมาที่กระทรวง กระทรวงเป็นไฟนอลหรือไม่ว่าจะยื่นได้ในครั้งที่ 2 ก็ต้องนำเสนอต่อ สลค. อีกครั้ง"
อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา อย่างอาจารย์วัส ติงสมิตร ที่โพสต์เฟซบุ๊ก อธิบายเรื่องนี้ว่า ทักษิณจะขออภัยโทษครั้งที่ 2 ได้หรือไม่
โดยอาจารย์วัส มีความเห็นดังนี้
1.การพระราชทานอภัยโทษทรงเป็นพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ (มาตรา 179 ของรัฐธรรมนูญ 2560)
2. เมื่อคดีถึงที่สุดแล้ว ผู้ต้องคำพิพากษาให้รับโทษ หรือผู้ที่มีประโยชน์เกี่ยวข้อง มีสิทธิทูลเกล้าฯ ถวายเรื่องราวต่อพระมหากษัตริย์ขอรับพระราชทานอภัยโทษ โดยจะยื่นต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมก็ได้ (มาตรา 259 แห่ง ป.วิ.อาญา)
3. ผู้ถวายเรื่องราว ซึ่งต้องจำคุกอยู่ในเรือนจำ สามารถยื่นเรื่องราวต่อพัศดีหรือผู้บัญชาการเรือนจำได้ เมื่อได้รับเรื่องแล้ว ให้พัศดีหรือผู้บัญชาการออกใบรับ และส่งเรื่องไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (มาตรา 260)
4. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมมีหน้าที่ถวายเรื่องราวต่อพระมหากษัตริย์ พร้อมความเห็นว่าควรพระราชทานอภัยโทษหรือไม่
กรณีที่ไม่มีผู้ใดถวายเรื่อง หากรัฐมนตรีเห็นสมควร จะถวายคำแนะนำขอพระราชทานอภัยโทษเองก็ได้ (มาตรา 261)
5. เรื่องราวหรือคำแนะนำขออภัยโทษแก่ผู้ต้องโทษประหารชีวิต ให้ถวายได้เพียงครั้งเดียว (มาตรา 262 วรรคสอง)
6. เรื่องราวขออภัยโทษอื่นที่ไม่ใช่โทษประหารชีวิต หากถูกยกไปแล้ว จะยื่นใหม่อีกไม่ได้ จนกว่าจะพ้น 2 ปีนับแต่วันถูกยกครั้งก่อน (มาตรา 264)
7. การขออภัยโทษครั้งนี้ เกิดจากการที่ศาลฎีกาฯ แผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคำสั่งเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2568 ว่า การบังคับโทษจำคุกนายทักษิณไม่ชอบด้วยกฎหมาย นายทักษิณต้องรับโทษจำคุกต่ออีก 1 ปี นับแต่วันที่ 9 กันยายน 2568
โทษจำคุก 1 ปี จึงเป็นโทษจากคดีเดิมรวม 3 คดี (8 ปี) ซึ่งทักษิณเคยขออภัยโทษไปแล้ว และได้รับพระมหากรุณาธิคุณลดโทษเหลือ 1 ปี ไม่ใช่การลงโทษคดีใหม่ จึงไม่เข้าเกณฑ์ขออภัยโทษตามมาตรา 260
นักโทษที่จะขออภัยโทษครั้งที่ 2 จากคดีเดิมได้ ต้องเป็นกรณีที่คำร้องแรกถูกยก และยื่นใหม่ได้ก็ต่อเมื่อพ้น 2 ปี (มาตรา 264)
ดังนั้น นอกจากข้อกฎหมายไม่เอื้อแล้ว พฤติการณ์ของทักษิณที่เคยขออภัยโทษไปเมื่อ 31 ส.ค. 2566 และศาลฎีกายืนยันว่าไม่ได้ป่วยถึงขั้นต้องออกไปรักษานอกเรือนจำ แต่กลับอยู่โรงพยาบาลตำรวจ การบังคับโทษจำคุกจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย และอาจนำไปสู่การถูกดำเนินคดีอาญาร่วมกับเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้องได้อีก
ยิ่งไม่มีเหตุที่จะยื่นเรื่องขออภัยโทษครั้งที่ 2 ได้
ทักษิณจึง ไม่สามารถขออภัยโทษครั้งที่ 2 จากความผิดเดิมที่ได้รับอภัยลดโทษไปแล้วอีกครั้ง
ทั้งนี้ อาจารย์วัส มองว่า หนังสือของกระทรวงยุติธรรมที่ พล.ต.อ.ทวี สอดส่อง ลงนาม กราบเรียนนายกรัฐมนตรีว่า นักโทษเด็ดขาดชายทักษิณฯ ได้ยอมรับคำพิพากษา และมีคุณงามความดีจากการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีนั้น
แต่อย่างไรก็ดี เมื่อศาลฎีกามีคำสั่งให้จำคุก 1 ปี จึงเห็นควรยกฎีการายนี้ ตามที่กรมราชทัณฑ์เสนอ และให้นำความขึ้นกราบบังคมทูลในโอกาสอันควร
อาจารย์วัส ทิ้งท้ายว่า "กระทรวงยุติธรรมเหมือนจะยังกั๊กๆ ในข้อกฎหมายอยู่"