นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ติดตามสถานการณ์คุณภาพดิน น้ำ และพืชผลทางการเกษตรในพื้นที่ที่ได้รับน้ำจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างใกล้ชิด
โดยผลการตรวจสอบระหว่างปี 2567–2568 ไม่พบการปนเปื้อนโลหะหนักเกินค่ามาตรฐาน และมีการควบคุมมาตรฐานความปลอดภัยสินค้าเกษตรอย่างเข้มงวด ทั้งจากหน่วยงานภายในประเทศและประเทศคู่ค้า
อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์การตรวจพบสารหนูในแม่น้ำสายและแม่น้ำกกในช่วงที่ผ่านมา ทำให้ประชาชนเกิดความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของสินค้าเกษตร ซึ่งอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและความมั่นคงทางอาหารของประเทศ
กระทรวงฯ จึงจัดตั้งคณะทำงานร่วมจาก 7 หน่วยงานในสังกัด อาทิ กรมพัฒนาที่ดิน กรมการข้าว กรมส่งเสริมการเกษตร กรมชลประทาน กรมปศุสัตว์ และกรมประมง เพื่อเร่งตรวจสอบคุณภาพดิน น้ำ และพืชผลทางการเกษตรในพื้นที่แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และลำน้ำสาขา
โดยกำหนดลงพื้นที่เก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 23–26 พ.ย. 2569 ก่อนส่งตัวอย่างทั้งหมดเข้าตรวจวิเคราะห์ภายในวันที่ 27 พ.ย. เพื่อตรวจหาโลหะหนักเป้าหมาย 5 ชนิด ผ่านห้องปฏิบัติการส่วนกลาง 3 แห่ง ได้แก่ กรมการข้าว กรมพัฒนาที่ดิน และกรมส่งเสริมการเกษตร คาดว่าจะทราบผลภายใน 1–2 สัปดาห์ ก่อนสรุปข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์และรายงานต่อสาธารณชน
นายสรวุฒิ ยืนยันว่า ขณะนี้ยังไม่พบว่าเกษตรกรผู้ปลูกพืชในพื้นที่ จ.เชียงราย ได้รับผลกระทบ พร้อมขอให้ประชาชนอย่าตื่นตระหนก เนื่องจากกังวลว่ากระแสความตื่นกลัวอาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในสินค้าเกษตรไทยโดยรวม ทั้งนี้ กระทรวงฯ เตรียมเปิดโอกาสให้สื่อมวลชนร่วมสังเกตการณ์การเก็บตัวอย่างในพื้นที่ด้วย
หากผลตรวจพบการปนเปื้อนโลหะหนัก กระทรวงฯ จะกำหนดมาตรการบริหารจัดการพื้นที่ตามระดับความเสี่ยง แบ่งออกเป็น 3 โซน ได้แก่ สีแดง สีเหลือง และสีเขียว เพื่อป้องกันสารปนเปื้อนเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร พร้อมส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่เสี่ยงปรับเปลี่ยนไปปลูกพืชที่ไม่ใช่พืชอาหาร และใช้วิธีปรับปรุงดินเพื่อตรึงโลหะหนัก ลดการดูดซึมเข้าสู่พืช
ส่วนมาตรการเยียวยา หากพบผลกระทบต่อเกษตรกรเป็นวงกว้าง กระทรวงฯ พร้อมประสานรัฐบาลเพื่อจัดสรรงบประมาณช่วยเหลือต่อไป
นอกจากนี้ รัฐบาลยังยกระดับการแก้ไขปัญหาในเชิงนโยบาย โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งกระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
พร้อมประสานองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เพื่อผลักดันความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้านในการแก้ไขปัญหามลพิษจากต้นน้ำอย่างยั่งยืน และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคทั้งในประเทศและคู่ค้าต่างประเทศ