รัสเซียเหลือทุนทรัพย์แค่ไหนในการทำสงครามกับยูเครน?


โดย PPTV Online

เผยแพร่




ผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์ รัสเซียยังมีทุนทรัพย์เพียงพอในการทำสงครามยืดเยื้อกับยูเครนหรือไม่?

ผ่านมา 9 เดือนแล้วนับตั้งแต่ที่ประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิเมียร์ ปูติน ประกาศเริ่ม “ปฏิบัติการพิเศษทางทหารในยูเครน” ชวนให้เกิดความสงสัยว่า จากการต่อสู้ที่คาดว่าจะจบลงอย่างรวดเร็วกลับกลายเป็นศึกที่ยืดเยื้อใกล้จะข้ามปีนี้ รัสเซียยังมีทุนทรัพย์เหลือในการทำสงครามต่อหรือไม่?

ที่ผ่านมา สหภาพยุโรป สหรัฐฯ และพันธมิตร ได้ใช้มาตรการคว่ำบาตรต่อรัสเซีย โดยมุ่งเป้าไปที่เจ้าหน้าที่รัฐ ธุรกิจการนำเข้าและส่งออก อุตสาหกรรมหนัก และรายได้จากน้ำมันและก๊าซ

"โดรนจู่โจมระยะไกล" ภัยความมั่นคงใหม่ของรัสเซีย

ฐานทัพอากาศรัสเซีย 2 แห่งถูกโจมตี เชื่อเป็นฝีมือยูเครน

"ยุโรป" เริ่มเผชิญวิกฤตพลังงานในฤดูหนาว

ผู้เชี่ยวชาญหลายคนเชื่อว่าการคว่ำบาตรจะส่งผลกระทบอย่างมากต่อเศรษฐกิจของรัสเซีย และส่งผลให้พญาหมีขาวยุติสงคราม อย่างไรก็ตาม เซอร์เกย์ อเล็กซาเชนโก อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังรัสเซีย ประเมินว่า “รัสเซียจะไม่ประสบกับข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ” ซึ่งหมายความว่า โอกาสที่รัสเซียจะยุติสงครามเพราะทุนทรัพย์ไม่พอนั้น “เป็นไปได้น้อยมาก”

มาตรการคว่ำบาตร ได้ผลไม่มาก

การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจโดยชาติตะวันตกทำให้เศรษฐกิจในรัสเซียตกต่ำได้ประมาณหนึ่ง จากข้อมูลของรัฐบาลรัสเซีย ในปี 2022 GDP ลดลงประมาณ 2.9% ขณะที่ธนาคารกลางระบุว่าจะลดลง 3-3.5%

รัสเซียยังเผชิญกับภาวะเงินเฟ้อที่พุ่งสูงขึ้น ดัชนีราคาผู้บริโภคพุ่งขึ้น 10% ในช่วง 8 สัปดาห์แรกของการรุกราน แต่เมื่อถึงเดือน พ.ค. ดัชนีราคาก็ลดระดับลง

นอกจากนี้ ค่าเงินรูเบิลของรัสเซียยังร่วงลงอย่างมากในเดือน ก.พ.-มี.ค. จาก 75 รูเบิลต่อดอลลาร์เป็น 135 รูเบิลดอลลาร์ ทางการรัสเซียจึงกำหนดข้อจำกัดทางการเงินอย่างเข้มงวดในการทำธุรกรรมและเงินทุน ในที่สุดค่าเงินรูเบิลก็ทรงตัวที่ระดับ 60-70 รูเบิลต่อดอลลาร์

การคว่ำบาตรของชาติตะวันตก ควบคู่ไปกับอุปสงค์ที่ลดลง ทำให้การนำเข้าสินค้าไปยังรัสเซียลดลงอย่างมาก โดยลดลง 23% และ 14% ในไตรมาสที่สองและสามของปี 2022 ตามลำดับ ส่งผลให้รายได้งบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้าลดลง 20% รวมถึงภาษีและอากรศุลกากรในช่วง 10 เดือนแรกของปี

ความขัดแย้งกับตะวันตกในเรื่องสงครามยูเครนยังส่งผลกระทบต่อการส่งออกเชื้อเพลิงของรัสเซีย ซึ่งในปี 2021 คิดเป็นเกือบ 50% ของการส่งออกทั้งหมดและ 45% ของรายได้งบประมาณของรัฐบาลกลาง

ทั้งนี้ ก่อนการรุกรานยูเครน บริษัทก๊าซพรอม (Gazprom) ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจด้านพลังงานของรัสเซีย ก็ได้เริ่มลดการจัดหาก๊าซไปยังยุโรปตั้งแต่ปี 2021 ซึ่งส่งผลให้ราคาพลังงานและเชื้อเพลิงพุ่งสูงขึ้น

ในเดือน เม.ย. ปูตินประกาศให้บริษัทยุโรปชำระค่าเชื้อเพลิงของรัสเซียเป็นเงินรูเบิลเท่านั้น แต่ประเทศในยุโรปจำนวนหนึ่งปฏิเสธที่จะปฏิบัติตาม ทำให้รัสเซียหยุดจ่ายก๊าซให้กับประเทศเหล่านั้น ประกอบกับเหตุการก่อวินาศกรรมท่อส่งนอร์ดสตรีม (Nord Stream) ก็ทำให้ก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียที่ส่งไปยังยุโรปแทบจะถูกตัดขาดโดยสมบูรณ์

ดังนั้น ณ กลางเดือน พ.ย. การส่งออกของก๊าซพรอมไปยังยุโรปจึงลดลง 43% แต่เรื่องนี้ไม่ได้ทำให้รายได้ของรัสเซียลดลง ในทางตรงกันข้าม ก๊าซพรอมและงบประมาณของรัฐบาลกลางมีผลกำไรก้อนใหญ่จากราคาก๊าซที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ในเดือน ส.ค. ราคาก๊าซธรรมชาติพุ่งแตะจุดสูงสุด โดยเพิ่มขึ้นถึง 460% เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้า

ผลกำไรของก๊าซพรอมเพิ่มขึ้นอย่างมากจนรัฐบาลรัสเซียสามารถเก็บภาษีชั่วคราวจากรายได้ของบริษัทตั้งแต่เดือน ก.ย.-พ.ย. ได้ โดยนำเงิน 1.24 ล้านล้านรูเบิล (ราว 6.9 แสนล้านบาท) เข้าสู่กองทุนของรัฐ

 

คอนเทนต์แนะนำ
กองทัพรัสเซีย ยังคงถูกโจมตีจากโดรนของยูเครน 2 วันติดต่อกัน
กองทัพรัสเซีย ยังคงถูกโจมตีจากโดรนของยูเครน 2 วันติดต่อกัน
อินโดนีเซียเข้ม! ห้ามอยู่กิน-มีเซ็กส์ก่อนแต่ง ฝ่าฝืนจำคุก 1 ปี
อินโดนีเซียเข้ม! ห้ามอยู่กิน-มีเซ็กส์ก่อนแต่ง ฝ่าฝืนจำคุก 1 ปี

 

สถานการณ์ในภาคน้ำมันก็คล้ายกัน แผนการของสหภาพยุโรปที่จะจำกัดการนำเข้าน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของรัสเซีย บีบให้บริษัทรัสเซียต้องมองหาลูกค้ารายใหม่และตกลงที่จะลดราคาลงมากถึง 25%

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากราคาน้ำมันพุ่งสูงถึง 120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน ราคาน้ำมันของรัสเซียจึงยังคงสูงกว่าในปี 2021 และขายได้ราคาดีอยู่แม้ว่าจะมีส่วนลดให้กับลูกค้าก็ตาม

โดยรวมแล้ว ในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2022 รัสเซียมีรายรับจากภาคการผลิตและส่งออกพลังงานและเชื้อเพลิงเพิ่มขึ้น 34% เมื่อเทียบกับปี 2021

งบกลาโหมรัสเซียพุ่ง

ในด้านงบประมาณการใช้จ่ายทางการทหารของรัสเซียในปีนี้ก็เพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยกระทรวงการคลังรัสเซียรายงานว่า ภายในสิ้นปีนี้ การใช้จ่ายด้านกลาโหมจะเพิ่มขึ้น 31% จาก 3.57 ล้านล้านรูเบิล (ราว 1.98 ล้านล้านบาท) เป็น 4.68 ล้านล้านรูเบิล (ราว 2.6 ล้านล้านบาท) และยังมีเงินอีกราว 7 แสนล้านรูเบิล (3.9 แสนล้านบาท) ที่กระทรวงกลาโหมใช้ในการซื้อและซ่อมแซมอาวุธในปีนี้

อีกหนึ่งงบประมาณของรัฐบาลกลางรัสเซียที่เพิ่มขึ้นอย่างมากในปี 2022 คือ “งบสำหรับประเด็นระดับชาติทั่วไป” ซึ่งเพิ่มขึ้น 50% เปอร์เซ็นต์เป็น 2.63 ล้านล้านรูเบิล (1.46 ล้านล้านบาท) โดยมาจากการบริหารของหน่วยงานทุกแห่งของรัฐบาล

การใช้จ่ายของรัฐบาลกลางสำหรับอุปกรณ์รักษาความปลอดภัยก็เพิ่มขึ้นมากกว่า 19% เมื่อเทียบกับปี 2021 เป็น 2.78 ล้านล้านรูเบิล (1.55 ล้านล้านบาท) เงินพิเศษบางส่วนเหล่านี้จัดสรรให้กับกองกำลังพิทักษ์ชาติรัสเซีย

ยังมีการ “ประกาศระดมกำลังพลสำรองบางส่วน” ที่มีการเกณฑ์ทหารเพิ่มราว 318,000 นายเข้ากองทัพ ทำให้ค่าใช้จ่ายด้านกลาโหมเพิ่มขึ้นอีกอย่างน้อย 3.72 แสนล้านรูเบิล (ราว 2 แสนล้านบาท) เพื่อจ่ายเงินเดือนทหารเกณฑ์และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ

แม้จะมีรายจ่ายด้านกลาโหมเพิ่มขึ้นมหาศาล กระนั้นรายได้จากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติก็ชดเชยการใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับสงครามได้ในระดับหนึ่ง ดังนั้น รัสเซียจะสิ้นสุดปีนี้ด้วยการขาดดุลที่ 0.9% ของ GDP หรือประมาณ 1.5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (5.2 แสนล้านบาท)

ทั้งนี้ กองทุนสำรองสะสมของรัสเซียมีเงินอยู่ประมาณ 10.7 ล้านล้านรูเบิล (5.9 ล้านล้านบาท) ส่วนที่สามารถนำออกมาใช้ได้มีอยู่ 7.5 ล้านล้านรูเบิล (4.1 ล้านล้านบาท) ซึ่งเพียงพอที่จะชดเชยการขาดดุลในปี 2022 ที่เกิดขึ้น

คาดการณ์งบและรายได้ของรัสเซียปีหน้า

อเล็กซาเชนโกประเมินว่า งบประมาณการใช้จ่ายในปีหน้าของรัสเซียเป็นเรื่องที่ปะเมินได้ยาก แต่คาดว่าอาจเพิ่มขึ้นจากการที่ค่าใช้จ่ายในการระดมกำลังพลสำรองเพิ่มเติมไม่ได้รวมอยู่ในงบประมาณปี 2022 ซึ่งรวมถึงความล่าช้าในการจ่ายค่าชดเชยแก่ครอบครัวของผู้เสียชีวิตจากสงคราม ทำให้มีแนวโน้มว่ารัฐบาลรัสเซียจะต้องรับผิดชอบเรื่องนี้ด้วยงบปี 2023

ยิ่งไปกว่านั้น รัฐมนตรีกลาโหม เซอร์เกย์ ชอยกู ประกาศเพิ่มการจัดซื้อของกองทัพ 50% ในปีหน้าด้วย

ขณะที่ในส่วนของรายได้นั้นก็ไม่สามารถคาดการณ์ได้ง่ายเช่นกัน หลังจากที่ในปีนี้รัสเซียมีผลกำไรอย่างคาดไม่ถึงจากเชื้อเพลิงต่าง ๆ ทำให้รัฐบาลคาดการณ์ว่า การเติบโตทางเศรษฐกิจจะกลับมาฟื้นตัวอีกครั้งในไตรมาสแรกของปีหน้า

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญ และธนาคารแห่งชาติรัสเซียคาดการณ์ว่า การเติบโตทางเศรษฐกิจของรัสเซียจะกลับมาในช่วงครึ่งหลังของปี 2023 มากกว่า

อเล็กซาเชนโกบอกว่า สิ่งที่เขาไม่ทราบคือ รายได้จากเชื้อเพลิงในปีหน้าของรัสเซีย โดยเฉพาะจากน้ำมัน จะเป็นอย่างไร เพราะสหภาพยุโรปหยุดการนำเข้าน้ำมันดิบของรัสเซียในวันที่ 5 ธ.ค. และจะหยุดการซื้อผลิตภัณฑ์น้ำมันของรัสเซียทั้งหมดในวันที่ 5 ก.พ.  สหภาพฯ รวมถึง G7 และออสเตรเลียก็กำหนดราคาน้ำมันสูงสุดที่ไว้ที่ 60 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเท่านั้นสำหรับน้ำมันรัสเซีย

ผลที่ตามมาคือ ไม่น่าเป็นไปได้ที่รัสเซียจะสามารถเพิ่มการส่งออกน้ำมันในปีหน้าเพื่อให้เท่ากับระดับก่อนสงครามได้ ราคาเฉลี่ยของน้ำมันส่งออกของรัสเซียในปี 2021 อยู่ที่ 69 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ส่วนอัตราแลกเปลี่ยนรูเบิล-ดอลลาร์ในปัจจุบันสูงกว่าค่าเฉลี่ยของปี 2021 ถึง 15% และมีแนวโน้มที่จะดำเนินต่อไปจนถึงปีใหม่ ปัจจัยเหล่านี้อาจลดรายได้งบประมาณปี 2023 จากการผลิตและส่งออกเชื้อเพลิงลง 15-20% หรือ 2.2-2.9 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (7.7 แสนล้านบาท – 1 ล้านล้านบาท)

แน่นอนว่ารัฐบาลรัสเซียมีแผนรับมือรายได้ที่คาดว่าจะลดลงแล้ว โดยประกาศขึ้นภาษีกับบริษัทน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ เช่นเดียวกับผู้ผลิตโลหะและถ่านหิน ซึ่งคาดว่าสามารถสร้างรายได้มากพอที่จะชดเชยรายได้ที่ลดลงไปได้ถึง 75%

อเล็กซาเชนโกประเมินว่า ความเสี่ยงที่รัสเซียจะมีรายได้ไม่ถึงตามแผนในปี 2023 จะยังคงอยู่ แต่จะจำกัดอยู่ที่ 5-6% ของรายได้งบประมาณทั้งหมด ดังนั้น แม้ว่ารายได้จะลดลง แต่การขาดดุลงบประมาณเชื่อว่าจะไม่เกิน 3% ของ GDP (5.2 หมื่นล้านดอลลาร์ หรือ 1.8 ล้านล้านบาท) ซึ่งสามารถชดเชยจากกองทุนเงินสำรองได้ทั้งหมด

ในขณะเดียวกัน ดูเหมือนว่าโอกาสที่ประเทศตะวันตกจะเพิ่มแรงกดดันในการคว่ำบาตรรัสเซียจะมีอยู่ไม่มาก ซึ่งหมายความว่างบประมาณปี 2023 ของรัสเซียจะไม่ได้รับผลกระทบเท่าไรนักจากการคว่ำบาตร

เมื่อคำนึงถึงทั้งหมดนี้แล้ว อเล็กซาเชนโกให้ข้อสรุปว่า “รัสเซียไม่น่าจะมีข้อจำกัดทางการเงินที่สำคัญใด ๆ ที่อาจบีบให้ต้องยุติการรุกรานยูเครน”

 

คอนเทนต์แนะนำ
“สเปน” บอดโทษพ่าย “โมร็อกโก” ร่วงฟุตบอลโลก 2022 รอบ 16 ทีม
“สเปน” บอดโทษพ่าย “โมร็อกโก” ร่วงฟุตบอลโลก 2022 รอบ 16 ทีม
 “เซาธ์เกต” ไม่เร่ง “สเตอร์ลิง”กลับเข้าแคมป์ ฟุตบอลโลก 2022
“เซาธ์เกต” ไม่เร่ง “สเตอร์ลิง”กลับเข้าแคมป์ ฟุตบอลโลก 2022

 

เรียบเรียงจาก Al Jazeera

ภาพจาก AFP

ข่าวที่คุณอาจพลาด

ข่าวเด่นในรอบสัปดาห์


TOP ต่างประเทศ

เพิ่ม PPTVHD36
ลงในหน้าจอหลักของคุณ