“เจมส์ เว็บบ์” เปิดภาพกระจุกดาว “NGC 6440” เต็มไปด้วยดาวสูงอายุนับล้าน

ก่อนจะมีกล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ (JWST) การสังเกตกระจุกดาวในบริเวณใจกลางทางช้างเผือก ซึ่งเต็มไปด้วยดวงดาวและฝุ่นอายุเก่าแก่ ถือเป็นเรื่องท้าทาย แต่ล่าสุดด้วยศักยภาพของเว็บบ์ ทำให้นักดาราศาสตร์สามารถศึกษากระจุกดาวเหล่านั้นได้อย่างละเอียดมากขึ้น

หนึ่งในนั้นคือ NGC 6440 กระจุกดาวทรงกลม (globular cluster) ซึ่งอยู่ห่างจากดล 28,000 ปีแสงภายในกลุ่มดาวราศีธนู กระจุกดาวแห่งนี้เต็มไปด้วยดาวฤกษ์ที่มีอายุมากจำนวนหลายแสนถึงหลายล้านดวง รวมตัวกันอย่างแน่นหนาด้วยแรงโน้มถ่วง

ESA/Webb, NASA & CSA, P. Freire

NGC 6440 ถูกค้นพบครั้งแรกโดย วิลเลียม เฮอร์เชล ในเดือน พ.ค. 1786 เป็นกระจุกดาวที่มีมวลสูงและอุดมด้วยโลหะ

กระจุกดาวทรงกลม รวมถึง NGC 6440 มักมีลักษณะเป็นทรงกลมหยาบ ๆ อัดแน่นด้วยดาวอายุมากจำนวนมากที่รวมตัวกันด้วยแรงโน้มถ่วง สามารถพบได้ทั่วกาแล็กซี แต่มักอยู่บริเวณรอบนอก เป็นที่อยู่ของดาวฤกษ์หลายแสนถึงล้านดวงโดยจะห่างกันเฉลี่ยประมาณ 1 ปีแสง แต่พวกมันสามารถอยู่ใกล้กันพอ ๆ กับขนาดของระบบสุริยะของเราได้

ภาพจากเว็บบ์นี้ถูกถ่ายในปี 2023 ด้วยกล้องอินฟราเรดระยะใกล้ (NIRCam) เพื่อสำรวจดวงดาวในกระจุกดาวและตรวจสอบรายละเอียดพัลซาร์ (Pulsar) ของกระจุกดาว

พัลซาร์หมายถึงดาวนิวตรอนที่หมุนด้วยแม่เหล็กสูง ซึ่งปล่อยลำแสงรังสีแม่เหล็กไฟฟ้าออกจากขั้วแม่เหล็กของพวกมัน หากมองจากบนโลก ลำแสงนั้นจะปรากฏเป็นการระเบิดสั้น ๆ

พัลซาร์สามารถหมุนได้เร็วมาก เร็วที่สุดที่นักวิทยาศาสตร์เคยพบคือ 716 รอบต่อวินาที แต่ตามทฤษฎีแล้วพัลซาร์สามารถหมุนได้เร็วถึง 1,500 รอบต่อวินาที ก่อนที่จะสูญเสียพลังงานอย่างช้า ๆ หรือแตกสลายไป

หลักฐานแรกจากการสังเกตการณ์ NGC 6440 ด้วยเว็บบ์คือ นักวิทยาศาสตร์พบข้อมูลเกี่ยวกับความแปรผันของฮีเลียมและออกซิเจนในดาวฤกษ์ในกระจุกดาวทรงกลม ผลลัพธ์นี้เป็นการเปิดประตูสำหรับการตรวจสอบกระจุกดาวอื่น ๆ ในอนาคต

 

เรียบเรียงจาก Europe Space Agency

ฟุตซอลไทย อันดับ 9 โลก หลังฟีฟ่า จัดอันดับทางการ