การ “พูดคุยกับสัตว์” ได้แบบ “คุณหมอดูลิตเติล” เป็นหนึ่งในความสามารถพิเศษในฝันของนักวิทยาศาสตร์จำนวนมาก และไม่แปลกที่จะมีนักวิทยาศาสต์บางกลุ่มพยายามหาทางสื่อสารกับเพื่อนร่วมโลกของเราเหล่านี้
ล่าสุดมูลนิธิเจเรมี คอลเลอร์ และมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ ได้ตั้งโครงการคอลเลอร์ดูลิตเติลเพื่อการสื่อสารสองทางข้ามสายพันธุ์ (Coller Dolittle Challenge for Interspecies Two-Way Communication) เพื่อท้าทายนักวิจัยจากทั่วโลกให้หาทางสร้างเทคโนโลยีสำหรับพูดคุยกับสัตว์ชขึ้นมา
ที่สำคัญ โครงการนี้ยังตั้งรางวัลให้กับผู้ที่ทำสำเร็จสูงถึง 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 367 ล้านบาท)
ทั้งนี้ แม้ว่าจะไม่มีข้อกำหนดบังคับว่า ทีมวิจัยต้องใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) ในการสร้างสรรค์วิธีพูดคุยกับสัตว์ แต่ทีมงานมูลนิธิ-มหาวิทยาลัยกล่าวว่า เทคโนโลยีเอไอเป็นเครื่องมือที่ดี
เจเรมี คอลเลอร์ ประธานมูลนิธิ กล่าวว่า “เช่นเดียวกับที่ โรเซ็ตตา สโตน ไขความลับของอักษรอียิปต์โบราณ ผมเชื่อว่าพลังของเอไอสามารถช่วยให้เราปลดล็อกการสนทนาข้ามสายพันธุ์ได้”
ทีมงานกล่าวว่า แนวคิดนี้มีความสำคัญ โดยเมื่อเร็ว ๆ นี้นักวิจัยได้พัฒนาอัลกอริธึมการเรียนรู้ของเครื่องแปลเสียงร้องของค้างคาว ช่วยให้พวกเขาสามารถระบุหัวข้อที่เสียงร้องนั้นสื่อสารออกมาได้
ความพยายามอื่น ๆ ยังรวมถึงอัลกอริธึมเพื่อถอดรหัสอารมณ์ของหมูจากเสียงฮึดฮัดของมันและเสียงร้องของสัตว์ฟันแทะเพื่อระบุเวลาที่พวกมันเครียด
ศาสตราจารย์ยอสซี โยเวล จากมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ ซึ่งเป็นประธานรางวัลคอลเลอร์ดูลิตเติล และเคยศึกษาเกี่ยวกับค้างคาว กล่าวว่า “ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความเข้าใจของวงการวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับรูปแบบการสื่อสารของสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช่มนุษย์ได้ก้าวหน้าอย่างก้าวกระโดด”
สำหรับรางวัลใหญ่ 10 ล้านดอลลาร์นั้นจะอยู่ในรูปแบบตราสารทุน หรือจะเลือกรางวัลเป็นเงินสด 500,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 18.3 ล้านบาท) แต่จะมีรางวัลประจำปีจำนวน 100,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 3.6 ล้านบาท) สำหรับทีมวิจัยที่มีความก้าวหน้า “เพื่อช่วยให้นักวิจัยสามารถเกิดหน้าคิดค้นแบบจำลองและอัลกอริธึม สำหรับการสื่อสารที่สอดคล้องกับสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช่มนุษย์ จนกว่าจะบรรลุการสื่อสารข้ามสายพันธุ์”
เกณฑ์สำหรับรางวัลเล็ก ๆ ดังกล่าว จะนับเฉพาะแนวทางที่ไม่มีความเสี่ยงกับสัตว์, ใช้ได้ในหลายบริบท, มีพื้นฐานเป็นสัญญาณการสื่อสารปกติของสัตว์ และ นักวิจัยสามารถวัดการตอบสนองของสัตว์ต่อความพยายามในการสื่อสารได้ด้วย
“เราคาดว่าจะประกาศเกณฑ์การได้รับรางวัลใหญ่หลังจากแจกรางวัลเล็ก ๆ ไปแล้ว 2-3 ปี” โยเวลกล่าว
รางวัลนี้จะปิดรับการส่งโครงการวิจัยในวันที่ 31 ก.ค.
ทีมผู้ให้รางวัลกล่าวว่า เป้าหมายของรางวัลคือการพัฒนาระบบที่สัตว์ไม่รู้ว่ากำลังสื่อสารกับมนุษย์จริง ๆ คล้ายกับการทดสอบทัวริง (Turing) สำหรับเอไอ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสร้างระบบคอมพิวเตอร์ที่การสนทนากับมนุษย์ชนิดที่แยกไม่ออกจากการสนทนากับบุคคลจริง
“เราเปิดกว้างสำหรับสิ่งมีชีวิตทุกชนิดและทุกรูปแบบ ตั้งแต่การสื่อสารด้วยเสียงกับวาฬไปจนถึงการสื่อสารทางเคมีกับหนอน” โยเวลกล่าว
ทีมงานกล่าวเพิ่มเติมว่า รางวัลนี้อาจมีส่วนสำคัญในการทำความเข้าใจความรู้สึกของสัตว์ และช่วยในการสนับสนุนสิทธิสัตว์
ปีเตอร์ กาเบรียล นักดนตรีและผู้ร่วมก่อตั้ง Interspecies Internet ซึ่งช่วยพัฒนาแนวคิดของรางวัลดังกล่าว กล่าวว่า “ผมเคยเล่นดนตรีกับลิงโบโนโบ ผมรู้สึกทึ่งในความฉลาดและความสามารถทางดนตรีของพวกมัน ... ตอนนี้ผมเป็นนักวิทยาศาสตร์อย่างจริงจังซึ่งมีส่วนร่วมทั้งในการทำความเข้าใจการสื่อสารของพวกมันและวิธีที่เราอาจเริ่มต้นการสื่อสารข้ามสายพันธุ์ที่มีความหมาย”
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญบางคนได้ตั้งคำถามด้านจริยธรรมเกี่ยวกับการสนทนากับสัตว์ และตั้งคำถามว่าเอไอสามารถให้ความกระจ่างเกี่ยวกับความหมายหรือหน้าที่ของเสียงร้องของสัตว์ได้จริงหรือไม่
โรเบิร์ต เซย์ฟาร์ธ ศาสตราจารย์เกียรติคุณสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนีย บอกว่า “ผมคิดว่าไม่มีโปรแกรมเอไอมากพอที่จะทดแทนความรู้ระยะยาวโดยละเอียดเกี่ยวกับสังคมและการสื่อสารของสัตว์ได้”
เขาเสริมว่า “การพยายามเปิดเผยความหมายเสียงของลิงบาบูน เสียงของโลมา หรือเสียงช้าง โดยไม่ทราบภูมิหลังทางสังคม ซึ่งต้องใช้เวลาหลายปี ก็เหมือนกับการอ่านหนังสือ Pride and Prejudice แบบข้ามไปที่หน้า 137 เลย”
ขณะที่ คลารา แมนซินี ศาสตราจารย์ด้านปฏิสัมพันธ์ระหว่างสัตว์กับคอมพิวเตอร์ที่มหาวิทยาลัยโอเพน กล่าวว่า มีความเป็นไปได้มากที่เอไอจะช่วยให้เราถอดรหัสการสื่อสารระหว่างสัตว์ได้ “หากประสบความสำเร็จ ในมุมมองของฉัน นี่จะเป็นหนึ่งในความสำเร็จที่คุ้มค่าที่สุดของมนุษย์ที่เกิดขึ้นได้ด้วยเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างรวดเร็วนี้”
แต่เธอกล่าวเสริมว่า การประสบความสำเร็จในความท้าทายอันยิ่งใหญ่นี้จะช่วยให้เราเข้าใจประสบการณ์ของสัตว์ได้จริงหรือไม่นั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง “ที่สำคัญกว่านั้น คำถามก็คือ เราจะเต็มใจฟังสิ่งที่สัตว์พูดอย่างแท้จริงหรือไม่ และท้ายที่สุดจะให้สิทธิ์ขั้นพื้นฐานแก่พวกมันตามที่ศักดิ์ศรีภายในของพวกมันเรียกร้องหรือเปล่า ฉันหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นอย่างนั้น”
เรียบเรียงจาก The Guardian
ชวนสร้างมีม "ป้ายกรุงเทพ" จากเว็บ "BKK Sticker" ออกแบบได้ด้วยตัวเอง!
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
