“แมว” อาจเป็นสิ่งมีชีวิตที่ขื้นชื่อเรื่องรักความหยิ่งและรักสันโดษ ทำให้หลายคนรู้สึกว่าเป็นเรื่องยากที่จะเพิ่มระดับความสัมพันธ์ แต่งานวิจัยใหม่ชี้ให้เห็นว่า มนุษย์อาจสามารถผูกพันกับแมวได้มากขึ้นผ่าน “สารเคมีในสมอง”
สารเคมีหลักที่เกี่ยวข้องคือ “ออกซิโทซิน” (Oxytocin) ซึ่งมักถูกเรียกว่าฮอร์โมนแห่งความรัก เป็นสารเคมีในสมองชนิดเดียวกับที่หลั่งออกมาเมื่อแม่อุ้มลูก หรือเมื่อเพื่อนกอดกัน ส่งเสริมความไว้วางใจและความรักใคร่
ปัจจุบันมีงานวิจัยที่แสดงให้เห็นว่า ออกซิโทซินมีความสำคัญต่อความผูกพันระหว่างแมวกับมนุษย์ด้วย
ออกซิโทซินมีบทบาทสำคัญในการสร้างความผูกพันทางสังคม ความไว้วางใจ และการควบคุมความเครียดในสัตว์หลายชนิด รวมถึงมนุษย์
การทดลองหนึ่งในปี 2005 แสดงให้เห็นว่าออกซิโทซินทำให้มนุษย์มีความเต็มใจที่จะไว้วางใจผู้อื่นในการตัดสินใจทางการเงินมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ออกซิโทซินยังมีฤทธิ์สงบในมนุษย์และสัตว์ เนื่องจากมันยับยั้งฮอร์โมนความเครียดคอร์ติซอล และกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (ระบบพักผ่อนและย่อยอาหาร) เพื่อช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย
นักวิทยาศาสตร์ทราบมานานแล้วว่า การมีปฏิสัมพันธ์กันอย่างเป็นมิตรจะกระตุ้นให้เกิดการหลั่งออกซิโทซินทั้งในสุนัขและเจ้าของ ทำให้เกิดวงจรป้อนกลับของความผูกพันซึ่งกันและกัน แต่ที่ผ่านมายังไม่มีข้อมูลมากนักเกี่ยวกับผลลัพธ์ของฮอร์โมนนี้ต่อแมว
แมวมักแสดงความรักน้อยกว่า แต่เจ้าของมักจะรายงานถึงความรู้สึกอบอุ่นจากการได้เป็นเพื่อนและคลายเครียดจากแมวเช่นเดียวกับเจ้าของสุนัข และงานวิจัยต่าง ๆ ก็สนับสนุนรายงานเหล่านี้มากขึ้นเรื่อย ๆ
ตัวอย่างเช่น ในปี 2021 นักวิจัยในญี่ปุ่นรายงานว่า การลูบคลำแมวเป็นเวลาสั้น ๆ ช่วยเพิ่มระดับออกซิโทซินในเจ้าของหลายคน
ในการศึกษานั้น กลุ่มตัวอย่างได้มีปฏิสัมพันธ์กับแมวเป็นเวลาไม่กี่นาที และให้นักวิทยาศาสตร์วัดระดับฮอร์โมนของเจ้าของ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การสัมผัสอย่างเป็นมิตร (เช่น การลูบคลำแมว การพูดคุยด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน) เชื่อมโยงกับระดับออกซิโทซินของมนุษย์ที่สูงขึ้น เมื่อเทียบกับช่วงเวลาพักผ่อนเงียบ ๆ ที่ไม่มีแมว
หลายคนรู้สึกว่า การลูบคลำแมวที่ครางเบา ๆ ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย และงานวิจัยชี้ให้เห็นว่า ไม่ใช่แค่เพราะขนที่นุ่มเท่านั้น การลูบคลำและแม้แต่เสียงครางเบา ๆ ก็สามารถกระตุ้นการหลั่งออกซิโทซินในสมองของเราได้
การศึกษาวิจัยในปี 2002 พบว่า การหลั่งออกซิโทซินจากการสัมผัสแมวอย่างอ่อนโยนช่วยลดคอร์ติซอล (ฮอร์โมนความเครียด) ซึ่งจะช่วยลดความดันโลหิตและแม้แต่ความเจ็บปวดได้
ขณะที่งานวิจัยเมื่อเดือน ก.พ. 2568 พบว่า เมื่อเจ้าของลูบคลำ กอด หรืออุ้มแมวอย่างผ่อนคลาย ระดับออกซิโทซินของเจ้าของมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้น เช่นเดียวกับแมว หากไม่ได้ถูกบังคับ
นักวิจัยได้ติดตามระดับออกซิโทซินในแมวระหว่างการเล่นและกอดที่บ้านกับเจ้าของเป็นเวลา 15 นาที แมวที่ผูกพันอย่างแน่นแฟ้นซึ่งเริ่มมีการสัมผัส เช่น การนั่งตักหรือการสะกิด แสดงให้เห็นว่าระดับออกซิโทซินพุ่งสูงขึ้น ยิ่งพวกมันใช้เวลาใกล้ชิดกับเจ้าของมากเท่าไหร่ ระดับออกซิโทซินก็จะยิ่งเพิ่มขึ้นเท่านั้น
แล้วแมวที่ไม่ค่อยกอดล่ะ? งานวิจัยเดียวกันนี้ยังพบรูปแบบที่แตกต่างกันในแมวที่มีรูปแบบการผูกพันแบบวิตกกังวลหรือห่างเหิน โดยแมวที่หลีกเลี่ยงหรือแมวที่รักษาระยะห่าง จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงของออกซิโทซินอย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่แมวที่วิตกกังวลหรือแมวที่คอยหาเจ้าของอยู่ตลอดเวลา จะมีออกซิโทซินสูงตั้งแต่แรก
งานวิจัยพบว่า ออกซิโทซินในแมวที่ห่างเหินและวิตกกังวลจะลดลงหลังจากการกอดแบบฝืนใจ โดยเมื่อเจ้าของหรือใครก็ตามมีปฏิสัมพันธ์กับแมวเพื่อปลอบโยน ออกซิโทซินจะหลั่งออกมา แต่เมื่อปฏิสัมพันธ์ในแบบที่ทำให้แมวรู้สึกถูกต้อนจนมุม จะเป็นเรื่องยากที่ฮอร์โมนแห่งความผูกพันจะหลั่งออกมา
บางทีมนุษย์อาจเรียนรู้บางอย่างจากเพื่อนแมวเกี่ยวกับการจัดการรูปแบบความผูกพัน กุญแจสำคัญในการสร้างความผูกพันกับแมวคือการเข้าใจวิธีการสื่อสารของพวกมัน
แมวต่างจากสุนัข ตรงที่ไม่ต้องใช้การสบตาเป็นเวลานานเพื่อสร้างความผูกพัน แต่จะใช้สัญญาณที่เรียบง่ายกว่า วิธีที่รู้จักกันดีที่สุดคือการกระพริบตาช้า ๆ ซึ่งเป็นเหมือนรอยยิ้มแบบแมว ๆ ที่สื่อถึงความปลอดภัยและความไว้วางใจ
เสียงครางของแมวก็มีบทบาทในการสร้างความผูกพันกับมนุษย์เช่นกัน เสียงครางความถี่ต่ำของแมวไม่เพียงแต่เชื่อมโยงกับการเยียวยาในแมวเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับความสงบในมนุษย์ด้วย การฟังเสียงครางสามารถลดอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตได้ ซึ่งออกซิโทซินจะช่วยควบคุมประโยชน์เหล่านี้
ลอรา เอลิน พิกอตต์ อาจารย์อาวุโสด้านประสาทวิทยาและการฟื้นฟูระบบประสาท หัวหน้าหลักสูตรวิทยาลัยสุขภาพและวิทยาศาสตร์ชีวภาพ มหาวิทยาลัยลอนดอนเซาท์แบงก์ บอกว่า การมีปฏิสัมพันธ์กับแมวในแต่ละวัน สามารถทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า ในบางกรณีอาจให้ความรู้สึกสบายใจเทียบเท่ากับการสนับสนุนทางสังคมจากมนุษย์
เธอบอกว่า เป็นเรื่องจริงที่โดยทั่วไปแล้ว การศึกษาพบว่า มีการตอบสนองของออกซิโทซินที่แข็งแกร่งกว่าในปฏิสัมพันธ์ระหว่างสุนัขกับมนุษย์ มากกว่าการปฏิสัมพันธ์ระหว่างแมวกับมนุษย์
ในการทดลองหนึ่งที่ถูกกล่าวถึงอย่างมากในปี 2016 นักวิทยาศาสตร์ได้วัดระดับออกซิโทซินในสัตว์เลี้ยงและเจ้าของก่อนและหลังการเล่นสิบนาที พบว่า สุนัขมีระดับออกซิโทซินเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ย 57% หลังจากการเล่น ในขณะที่แมวมีระดับเพิ่มขึ้นประมาณ 12% เท่านั้น
ในมนุษย์ ระดับออกซิโทซินจะสูงขึ้นระหว่างการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่มีความหมาย การศึกษาแสดงให้เห็นว่า การติดต่อกับคนที่รักก่อให้เกิดการตอบสนองของออกซิโทซินที่แข็งแกร่งกว่าการติดต่อกับคนแปลกหน้า ดังนั้น การทักทายอย่างมีความสุขของสุนัขจึงเปรียบเสมือนความรู้สึกตื่นเต้นที่ได้เห็นลูกหรือคนรักเลยทีเดียว
สุนัขเป็นสัตว์สังคมที่เดิมอยู่กันฝูง การสบตา ลูบไล้ และการยอมรับจากมนุษย์ เป็นพฤติกรรมที่กระตุ้นการหลั่งออกซิโทซินในทั้งสองฝ่าย
อย่างไรก็ตาม แมววิวัฒนาการมาจากนักล่าที่ชอบอยู่ตามลำพัง ซึ่งไม่จำเป็นต้องแสดงท่าทางทางสังคมที่ชัดเจนเพื่อความอยู่รอด ดังนั้น พวกมันจึงอาจไม่แสดงพฤติกรรมที่กระตุ้นออกซิโทซินอย่างพร้อมเพรียงหรือสม่ำเสมอ แต่แมวอาจเก็บพฤติกรรมการปล่อยออกซิโทซินไว้ใช้เฉพาะเมื่อรู้สึกปลอดภัยอย่างแท้จริง
ความไว้วางใจของแมวไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ แต่ต้องได้รับมา แต่เมื่อได้รับแล้ว จะได้รับการเสริมแรงด้วยสารเคมีชนิดเดียวกับที่เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่ คู่รัก และเพื่อนมนุษย์
ดังนั้น คราวหน้าหากแมวของคุณกระพริบตาช้า ๆ จากอีกฟากของโซฟา หรือปีนขึ้นมาบนตักคุณเพื่อขอกอดอย่างแผ่วเบา จงรู้ไว้ว่า ยังมีบางสิ่งที่มองไม่เห็นกำลังเกิดขึ้น นั่นคือ ออกซิโทซินกำลังเพิ่มขึ้นในสมองของคุณ ช่วยเพิ่มความไว้วางใจและบรรเทาความเครียดในชีวิตประจำวัน และแมวเองก็กำลังมีความสุขในแบบของตัวเอง
เรียบเรียงจาก The Conservation
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
