เมื่อวันที่ 1 มี.ค. ทางการอิหร่านประกาศแต่งตั้งคณะผู้นำชั่วคราวเพื่อบริหารรัฐบาลหลังจากการเสียชีวิตของผู้นำสูงสุด อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ในการโจมตีของอิสราเอลและสหรัฐฯ
ผู้นำทางศาสนาของอิหร่านได้เริ่มกระบวนการเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งของคาเมเนอี โดยตามมาตรา 111 ของรัฐธรรมนูญอิหร่านอนุญาตให้คณะผู้นำชั่วคราวทำหน้าที่แทนผู้นำสูงสุดจนกว่าจะมีการเลือกตั้งผู้สืบทอดตำแหน่ง
คณะผู้นำชั่วคราวนี้ประกอบด้วยประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเตียน, ประธานศาลสูงสุด โกลาม-ฮอสเซน โมห์เซนี-เอเจอี และสมาชิกสภาผู้พิทักษ์รัฐธรรมนูญ อยาตอลเลาะห์ อาลีเรซา อาราฟี
โดยที่ “อยาตอลเลาะห์ อาลีเรซา อาราฟี” มีสถานะเป็นผู้นำสูงสุดชั่วคราว
อาลีเรซา อาราฟี เกิดในปี 1959 ในจังหวัดยาซด์ สำเร็จการศึกษาจากสถาบันทางศาสนาที่มีชื่อเสียงที่สุดของอิหร่าน การศึกษาของเขาในเมืองกอมภายใต้การดูแลของนักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ ช่วยให้เขาบรรลุถึงระดับมุจตะฮิด ซึ่งเป็นสถานะที่มอบอำนาจให้เขาออกคำวินิจฉัยทางกฎหมายที่เป็นอิสระได้
เขายังเป็นสมาชิกของสภาผู้พิทักษ์รัฐธรรมนูญมาตั้งแต่ปี 2019 ได้รับการแต่งตั้งโดยผู้นำสูงสุด
สภาผู้พิทักษ์รัฐธรรมนูญเป็นหน่วยงานทางกฎหมายอิสลามที่ตรวจสอบกฎหมายและนโยบายของอิหร่านเพื่อให้แน่ใจว่าสอดคล้องกับหลักการอิสลาม มีอำนาจอนุมัติผู้สมัครรับเลือกตั้ง มีอำนาจยับยั้งกฎหมายที่ผ่านโดยรัฐสภา และกำกับดูแลการเลือกตั้ง
นอกจากนี้ อาราฟียังดำรงตำแหน่งรองประธานสภาผู้เชี่ยวชาญ (Assembly of Experts) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในการกำกับดูแลการคัดเลือกผู้นำสูงสุด
เขายังเป็นหัวหน้าของระบบโรงเรียนสอนศาสนา ดูแลการศึกษาสำหรับผู้นำทางศาสนาทั่วประเทศ
ตำแหน่งเหล่านี้ทำให้เขามีอำนาจต่อรองในเชิงสถาบันที่จำเป็นต่อการก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำชั่วคราวเมื่อเกิดความจำเป็นที่จะต้องมีผู้สืบทอดตำแหน่งอย่างกะทันหันหลังเหตุการณ์เมื่อวันที่ 28 ก.พ.
ในที่สาธารณะ อาราฟีได้สนับสนุนศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ เขามักเน้นย้ำว่าโรงเรียนสอนศาสนาต้องคงไว้ซึ่งมุมมองระดับนานาชาติและยืนหยัดเคียงข้าง “ผู้ถูกกดขี่” ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแนวทางอิสลามต่อการเมืองโลก
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเขาจะได้รับความเคารพอย่างมากในหมู่ชนชั้นนำทางศาสนา นักวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าจุดแข็งหลักของเขา และข้อจำกัดที่อาจเกิดขึ้น คือการขาดฐานทางการเมืองที่เป็นอิสระนอกเหนือจากโครงสร้างทางศาสนา
การเปลี่ยนผ่านจากการปกครอง 37 ปีของคาเมเนอีไปสู่สภาชั่วคราวที่นำโดยอาราฟีเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงครั้งที่สองในประวัติศาสตร์ของสาธารณรัฐอิสลาม ภายใต้รัฐธรรมนูญของอิหร่าน และเป็นเพียงตำแหน่งชั่วคราวในขณะที่สภาผู้เชี่ยวชาญกำลังพิจารณาผู้สืบทอดตำแหน่งถาวร
หลังอาราฟีเข้ารับตำแหน่ง ความท้าทายเร่งด่วนของเขาคือการรักษาความสามัคคีภายในรัฐ ขณะเดียวกันก็ต้องรับมือกับแรงกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างรุนแรงที่เกิดขึ้นหลังจากการโจมตีทางอากาศจากสหรัฐฯ และอิสราเอล
ทั้งนี้ สื่ออิสราเอลรายงานอ้างว่า อาราฟีถูกการโจมตีเสียชีวิตแล้วเช่นกัน แต่ยังไม่ได้มีการยืนยันอย่างเป็นทางการทั้งจากสหรัฐฯ อิสราเอล หรืออิหร่าน
เรียบเรียงจาก Al Jazeera / Economic Times