ภายหลังเหตุการณ์ปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่ของสหรัฐอเมริกาและอิสราเอลต่ออิหร่าน ผศ.ดร.มาโนชญ์ อารีย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองตะวันออกกลางจากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ให้ความเห็นในรายการเปิดโต๊ะข่าว PPTV เกี่ยวกับทิศทางของสงครามและชะตากรรมของระบอบการปกครองในอิหร่านไว้อย่างน่าสนใจ
ผศ.ดร.มาโนชญ์ วิเคราะห์ว่าสถานการณ์ปัจจุบันกำลังอยู่ในสภาวะ "ยันกันอยู่" ระหว่างฝ่ายที่พยายามรักษาระบอบเดิมกับฝ่ายที่ต้องการผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ระบอบใหม่
โดยเป้าหมายหลักของสหรัฐฯ และอิสราเอลไม่ใช่เพียงการตอบโต้ทางการทหาร แต่คือการเปลี่ยนแปลงระบอบปกครองเพื่อนำไปสู่การทำลายโครงการนิวเคลียร์และขีปนาวุธของอิหร่านถาวร
อย่างไรก็ตาม การสังหารผู้นำสูงสุดเพียงอย่างเดียวอาจไม่ทำให้ระบอบล่มสลายได้โดยง่าย เนื่องจากอิหร่านมีกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ที่เข้มแข็งมาก ซึ่งถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่พิทักษ์ระบอบโดยเฉพาะตั้งแต่ปี 1979
ปัจจุบัน อิหร่านได้ตั้งสภาผู้นำชั่วคราวขึ้นมาทำหน้าที่แทนและเริ่มตอบโต้สหรัฐฯ กับอิสราเอลอย่างหนักหน่วงเป็นระลอกที่ 8 โดยโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในหลายประเทศ เช่น คูเวตและบาห์เรน จนได้รับความเสียหายอย่างหนัก
ยุทธศาสตร์การรบ - แผนสำรองของอิหร่าน
ผศ.ดร.มาโนชญ์ มองว่าการที่อิหร่านยังสามารถตอบโต้ได้อย่างต่อเนื่องเป็นเพราะมีการเตรียมแผนสำรองไว้แล้ว โดยมีการวางตัวตายตัวแทนสำหรับแกนนำระดับสูงเพื่อป้องกันการเสียสายการบังคับบัญชา แม้ว่าจะมีรายงานการสังหารแกนนำไปแล้วถึง 48 คนก็ตาม
ขณะที่ฝ่ายสหรัฐฯ พยายามใช้จิตวิทยาปลุกกระแสให้ชาวอิหร่านลุกขึ้นมายึดอำนาจ และกดดันให้กองกำลัง IRGC วางอาวุธแลกกับการอภัยโทษ โดยโดนัลด์ ทรัมป์ คาดการณ์ว่าปฏิบัติการอาจยืดเยื้อประมาณ 4-10 สัปดาห์
นอกจากนี้ ยังมีตัวแสดงภายนอกอย่างมกุฎราชกุมารเรซา ปาห์ลาวี ที่ออกมาเคลื่อนไหวสนับสนุนฝ่ายต่อต้าน ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญ
การขยายวงของสงคราม - ผลประโยชน์ทับซ้อน
ผศ.ดร.มาโนชญ์ ชี้ให้เห็นว่าการที่อังกฤษและฝรั่งเศสกระโดดเข้าร่วมวงสงครามครั้งนี้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความกังวลว่าจะตกขบวนในการแบ่งสรรทรัพยากร ทั้งน้ำมัน ทองคำ และแร่หายาก หากสงครามยุติลงและเกิดระบอบใหม่ขึ้นในอิหร่าน เช่นเดียวกับเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นในเวเนซุเอลาและอิรัก
หากไม่สามารถล้มระบอบเดิมได้ในเร็ววัน สหรัฐฯ อาจใช้ยุทธศาสตร์ "ฉีกอิหร่านออกเป็นส่วน ๆ" โดยสนับสนุนชนกลุ่มน้อย เช่น ชาวเคิร์ด ให้ปกครองตนเองเพื่อบั่นทอนความเข้มแข็งของประเทศในระยะยาว
ชะตากรรมประชาชนและความเสี่ยงต่อไทย
สำหรับประชาชนชาวอิหร่าน ผศ.ดร.มาโนชญ์ ระบุว่าพวกเขากำลังเผชิญกับความกังวลต่ออนาคต เพราะเห็นบทเรียนจากอัฟกานิสถาน อิรัก และลิเบีย ที่เมื่อผู้นำถูกโค่นล้มแล้ว ประเทศมักตกอยู่ในภาวะสงครามกลางเมืองและความรุนแรง ทำให้คนจำนวนมากยังเลือกที่จะสนับสนุนระบอบเดิมต่อไป
ในส่วนของประเทศไทย ผศ.ดร.มาโนชญ์ เตือนว่าไทยมีความเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบ เนื่องจากเป็นประเทศเปิดและมีนโยบายฟรีวีซ่า หากมีการเผชิญหน้าหรือลอบสังหารบุคคลสำคัญของคู่ขัดแย้งในไทย เช่น ชุมชนชาวอิสราเอลหรือชาวอิหร่านในพื้นที่ท่องเที่ยวอย่างปาย หรือเกาะพะงัน อาจนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างประเทศได้
ดังนั้น ไทยจึงจำเป็นต้องแสดงจุดยืนความเป็นกลางที่ชัดเจน ยึดหลักกฎหมายระหว่างประเทศ และเฝ้าระวังความปลอดภัยภายในบ้านอย่างเข้มงวด
"ขีปนาวุธ" หัวใจสำคัญของการเจรจา
ผศ.ดร.มาโนชญ์ ย้ำว่า สาเหตุที่แท้จริงของความขัดแย้งอยู่ที่ขีปนาวุธมากกว่าเรื่องนิวเคลียร์ เพราะอิหร่านมองว่าขีปนาวุธพิสัยไกลคืออำนาจต่อรองเดียวที่เหลืออยู่สำหรับการปกป้องอธิปไตย หากยอมถอยในเรื่องนี้ อิหร่านเกรงว่าจะซ้ำรอยอิรักหรือลิเบียที่ถูกยึดครองหลังจากยอมลดอาวุธ
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
