สถานการณ์ความรุนแรงในภูมิภาคตะวันออกกลางยิ่งคุกรุ่น หลังสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ที่ผ่านมา ทำให้อิหร่านตอบโต้ด้วยขีปนาวุธและการโจมตีทางอากาศทั่วภูมิภาคตะวันออกกลาง รวมถึงในอิสราเอล บาห์เรน ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และอิรัก
นายอนาลโย กอสกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านอาวุธสงคราม เจ้าของเพจ Thaiarmedforce และหม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ เทวกุล นักวิเคราะห์สถานการณ์ต่างประเทศ ร่วมวิเคราะห์สถานการณ์ดังกล่าวในรายการคุยข้ามช็อต Exclusive Talk ไว้อย่างน่าสนใจ
"สงครามอิหร่าน" ความเสี่ยงที่ไทยสามารถรับมือไหว
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวว่า สิ่งที่กระทบต่อไทยมีทั้งราคาน้ำมัน ทองคำ ที่ปรับสูงขึ้น หลังตลาดรับทราบว่ามีความเสี่ยงบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ต่อให้อิหร่านยังไม่ประกาศปิด แต่ก็มีความเสี่ยงในการขนส่ง เพราะฉะนั้นไทยต้องเตรียมรับมือกับราคาน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติที่สูงขึ้น ซึ่งคาดว่ารัฐบาลไทยพอรับมือได้
อีกประเด็นที่ต้องคำนึงถึง คือ ไทยไม่เก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเยอะมากพอเพื่อเตรียมรับมือกับสถานการณ์เช่นนี้ ทำให้อาจไม่มีความพร้อมอุ้มผู้บริโภคมากสักเท่าไรนัก ซึ่งถือเป็นบทเรียน
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวต่อว่า ภาพรวมหลายคนเชื่อว่าการปะทะจะเกิดขึ้นไปสักระยะ และหากอิหร่านไม่ต้องการทุบหม้อข้าวตนเองนานจนเกินไป อิหร่านก็น่าจะต้องการคืนสภาพในการเดินเรือบริเวณช่องแคบฮอร์มุซให้กลับมาในสภาพปกติในไม่ช้า ฉะนั้นตนไม่กังวลว่าจะมีความเสี่ยงทางเศรษฐกิจในระยะยาว เพราะเป็นความเสี่ยงในระดับที่สามารถรับไหว
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวว่า ในมิติความขัดแย้งระหว่างประเทศ ถือเป็นการใช้กำลังกันระหว่างสหรัฐอเมริกา อิสราเอล และอิหร่าน โดยไม่เกี่ยวกับไทย คิดว่าการรักษาท่าทีของรัฐบาลนี้ควรทำให้แสดงออกว่าไม่เกี่ยวอะไรกับประเทศไทย และเชื่อว่ารัฐบาลนี้สามารถรับมือความขัดแย้งนี้ได้ ไม่นำประเทศไทยเข้ามาเกี่ยวข้อง
การรับมือหลัก ๆ ของรัฐบาลไทยจะเป็นการเตรียมขนย้ายคนไทยกลับมาเพื่อความปลอดภัยหากต้องการกลับ แต่หากอยู่ในอิหร่านความเสี่ยงก็ยังสูงกว่า
"สหรัฐฯ" ถือไพ่เหนือกว่า - "อิหร่าน" ไร้ขีปนาวุธพลิกโฉมสงคราม
นายอนาลโย กล่าวว่า อิหร่านเป็นฝ่ายที่กล่าวอ้างว่า "โลกยังไม่เคยเห็น" ซึ่งต่อให้เป็นขีปนาวุธไฮเปอร์โซนิก หรือขึ้นไปอวกาศก่อนตกลงมา ซึ่งก็ไม่ใช่อาวุธที่ใหม่หรือมหัศจรรย์ระดับสร้างความแตกต่างได้ขนาดนั้น สิ่งที่ขีปนาวุธทำให้ตัวมันเองแตกต่างจากคนอื่นคือ พลังอำนาจ และระยะยิง ซึ่งอิหร่านใช้มาเยอะแล้ว ส่วนที่แตกต่างน่าจะเป็นส่วนของระบบป้องกันภัยทางอากาศมากกว่า
ซึ่งหากถามว่าในส่วนของขีดความสามารถของอาวุธใหม่ก็ไม่น่าต่างจากเดิมสักเท่าไร อาจไม่ได้ทำให้สหรัฐฯ ปฏิบัติงานยากขึ้นด้วยซ้ำ อาจเป็นการเน้นยิงอาคารหรือจุดยุทธศาสตร์ต่าง ๆ หากไม่ได้ตั้งเป้าโจมตีทำเนียบรัฐฐาลอิสราเอล หรือกองบัญชาการของสหรัฐฯ ในกาตาร์ (CENTCOM) ให้ราบเรียบ ก็คิดว่าไม่ได้สร้างความแตกต่างมากนัก
ด้าน หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวว่า ความจริงแล้วอิหร่านไม่มีหัวรบนิวเคลียร์ ไม่ได้พัฒนายูเรเนียมเสริมสมรรถนะมาเป็นหัวรบนิวเคลียร์ได้ แต่สิ่งที่อิหร่านมีนั้นคล้ายกับรัสเซีย คือ ขีปนาวุธประเภทไฮเปอร์โซนิก หากนำมาใช้ก็สามารถสร้างผลกระทบให้หลายประเทศในตะวันออกกลางได้ แต่ไม่ถึงขั้นสร้างความเปลี่ยนแปลงให้อิหร่านถึงขั้นชนะได้
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวต่อว่า อิหร่านมีโดรนพลีชีพ แต่ไม่ได้ระคายเคืองสหรัฐฯ ณ เวลานี้อิหร่านไม่ได้มีไพ่ที่ถือว่าสู้รบกับสหรัฐฯ บาดเจ็บได้ แต่หากสถานการณ์ยืดเยื้อ อิหร่านสามารถทำให้สหรัฐฯ บาดเจ็บเสียชีวิตได้ สหรัฐฯ ก็อาจถอยบ้าง ถ้าไม่มีเลือดไหลเลยสหรัฐฯ ก็ยังคงรูปแบบสถานการณ์เช่นนี้ต่อไป ซึ่งปัจจุบันฝ่ายที่เสียหายมากกว่าคืออิหร่าน เพราะปฏิบัติการทางอากาศแม่นยำกว่า และสามารถทำลายคลังอาวุธได้มากกว่า
"สงครามอิหร่าน" โยนแรงกดดัน "IRGC" เชื่อไม่มีเปลี่ยนแปลงการปกครอง
นายอนาลโย กล่าวว่า อิสราเอลกับอิหร่านใช้การรบคนละรูปแบบ อิสราเอลมีจุดแข็งที่กองทัพอากาศ ที่สามารถส่งเครื่องบินไปทิ้งระเบิดได้ ส่วนเครื่องบินรบอิหร่านจะเป็นเครื่องบินที่เก่ามาก จุดแข็งของอิหร่านจึงอยู่ที่ขีปนาวุธที่ยิงเข้าไป ทั้งสองฝ่ายต่างใช้จุดแข็งจู่โจมกันเป็นเวลาอาทิตย์กว่ากระทั่งเลิกไป
ส่วนตัวมองว่ารอบนี้สถานการณ์จะคล้ายกับแบบเดิม เพียงแต่มีสหรัฐฯ เข้ามาเพิ่ม ทำให้ประสิทธิภาพของอิสราเอลมีมากขึ้น แต่จะสามารถเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครองของอิหร่านได้หรือไม่นั้น ต่อให้สังหารผู้นำสูงสุดได้ก็ไม่น่าเกิดสิ่งนั้นขึ้น
นายอนาลโย กล่าวต่อว่า ถ้าจุดแข็งของอิหร่านอย่างขีปนาวุธถูกทำลายไปได้มากในระดับหนึ่ง สิ่งที่ตามมาคือ สงครามจะยืดเยื้อได้ไม่นาน เพราะสุดท้ายพอหมดของที่จะยิ่งแล้ว ก็ต้องมาจบลงบนโต๊ะเจรจา
ด้าน หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวว่า กรณีที่สหรัฐฯ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง รายงานข่าวแต่ละวันก็มีรายงานว่าอิสราเอลสามารถทำลายจุดยุทธศาสตร์ของอิหร่านได้มากกว่า รวมถึงมี "ไอรอนโดม" ที่สามารถสกัดขีปนาวุธของอิหร่านได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง
แต่เมื่อสหรัฐฯ เข้ามาและประกาศสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง จะยิ่งเพิ่มแรงกดดันไปที่กองกำลัง IRGC ซึ่งเป็นกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม ว่า เราจะรบต่อเหมือนเดิม หรือเลือกผู้นำคนใหม่ ที่จะยอมทอดสะพานไปที่สหรัฐฯ บ้าง ซึ่งถือเป็นการตัดสินใจที่สำคัญ และหากอิหร่านไม่สามารถปฏิบัติการทำลายฐานทัพสหรัฐฯ ในประเทศใกล้เคียงได้ สหรัฐฯ ก็สามารถรบต่อได้เพราะไม่มีความเสียหาย
"ถ้าไม่มีทหารสหรัฐฯ เสียชีวิตจากการโจมตีฐานทัพในภูมิภาค การตอบโต้ของอิหร่านยังไม่เห็นผลและเมื่อเป็นเช่นนั้น แปลว่าอิหร่านจะเป็นฝ่ายเสียหายฝ่ายเดียว ต้องรอดูในอีก 3-4 วันข้างหน้า" หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าว
"ทรัมป์" หวังจารึกชื่อบนหน้าประวัติศาสตร์ผ่านสงคราม
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวว่า สำหรับสหรัฐอเมริกา อิหร่านในรูปแบบรัฐอิสลามที่เป็นอยู่นั้นคือศัตรูถาวร จนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองไปสู่รัฐบาลที่พร้อมเป็นมิตรกับอิสราเอล ยอมรับสหรัฐฯ และไม่มองว่าสหรัฐฯ เป็นซาตาน ซึ่งสหรัฐฯ มีส่วนเกี่ยวข้องกับอิหร่านมาตลอด เพราะมองว่าระบอบในอิหร่านเป็นศัตรู ซึ่งเขาก็รอวันนี้
นอกจากนี้ โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ประเมินแล้วว่าในอดีตผู้นำสหรัฐฯ หลายคนไม่กล้าไฟเขียว จึงต้องการยกระดับตนเองว่าเป็นประธานาธิบดีที่กล้าอนุญาตกองทัพให้ปฏิบัติการเพื่อโค่น "อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี" เพื่อให้เหนือกว่าอดีตประธานาธิบดีคนอื่นที่ไม่กล้าลงมือ เหมือนเป็นการจารึกชื่อตนเองลงไปในประวัติศาสตร์
ซึ่งการจารึกชื่อของทรัมป์ที่ว่าสามารถเปลี่ยนนิโกลัส มาดูโร อดีตผู้นำเวเนซุเอลา ได้ เปลี่ยน อาลี คาเมเนอี ได้ ไม่ได้เป็นการเพิ่มคะแนนเสียงให้กับตนเอง เพราะเขาเสียคะแนนจากคนที่เลือกพรรครีพับลิกันรอบก่อนซึ่งไม่ต้องการสงคราม เพราะฉะนั้นผลทางการเมืองอาจจะไม่เป็นบวก
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ อธิบายว่า ผลทางการเมืองจะเป็นบวกหรือไม่ขึ้นอยู่กับฉากทัศน์หกลังจากนี้ ว่าจะมีทหารสหรัฐฯ เสียชีวิตหรือเปล่า ถ้าโค่นคาเมเนอีได้ ชาวอิหร่านได้เจอกับสิ่งใหม่ ๆ ที่ดีขึ้นสำหรับสหรัฐฯ และไม่มีทหารอเมริกันเสียชีวิต หรือเสียชีวิตแค่ 3 คนซึ่งไม่เยอะ ก็ถือเป็นชัยชนะแบบ win-win สำหรับทรัมป์
คาดสงครามจบใน 2 สัปดาห์!? อิหร่านไร้หมัดเด็ดหาก "ขีปนาวุธ" หมด
นายอนาลโย มองว่า สำหรับสงครามครั้งนี้มองว่าประมาณ 2 สัปดาห์น่าจะจบ ปัญหาของเรื่องนี้คือ อิหร่านสามารถทำได้ดีที่สุดเพียงอย่างเดียวคือการยิงขีปนาวุธ เพราะระยะเวลาการรบรอบก่อนกับรอบนี้ของอิหร่านนั้นห่างกันไม่มาก ยังไม่สามารถผลิตทดแทนได้เต็มประสิทธิภาพ และอีกอย่างคือสหรัฐฯ - อิสราเอล รู้ว่านี่คือหมัดเด็ดของอิหร่าน ดังนั้นจึงเน้นทำลายระบบเรดาร์ ระบบตรวจจับ แท่นยิงขีปนาวุธ เพื่อให้กำจัดตั้งแต่ที่ยังไม่ยิงออกมา
จากคลิปบนโซเชียลมีเดียและสถิติจะเห็นว่า ขีปนาวุธที่ยิงใส่พื้นที่ตะวันออกกลางมีการยิงน้อยกว่ารอบก่อน กลับกันอิหร่านเป็นฝ่ายที่ยิงกราด ทำให้อิสราเอลสามารถสกัดได้มากกว่าการยิงเฉพาะจุดหลายลูก ทำให้ส่วนที่ถูกยิงลงมาค่อนข้างน้อย
ซึ่งถ้าขีปนาวุธหมดอิหร่านจะไม่เหลือหมัดเด็ดอะไรแล้ว เครื่องบินรบที่มีก็ตั้งแต่สมัยปฏิวัติอิสลามใหม่ ๆ ส่วนเรือรบแม้จะเป็นของที่อิหร่านผลิตเอง แต่ก็ไม่ได้ทันสมัย สู้สหรัฐฯ ไม่ได้ ขณะที่ภาคพื้นดินก็แทบไม่ได้เจอกัน ทำให้ส่วนตัวมองว่าไม่สามารถดึงสถานการณ์ได้นานขนาดนั้น ทำให้สักอาทิตย์กว่า ๆ อิหร่านจะแตะจุดที่ปฏิบัติการได้ไม่มีประสิทธิภาพ สัญญาณในการหยุดรบน่าจะมา
ทั้งนี้ นายอนาลโย มองว่า แม้การรบจะจบ แต่ตนไม่เชื่อว่าการปกครองของอิหร่านจะเปลี่ยนแปลง เพราะองคาพยพยังอยู่ทั้งกองทัพ IRGC กลไกภาครัฐต่าง ๆ และการเปลี่ยนผู้นำในอิหร่านไม่เหมือนกับการเปลี่ยนผู้นำเวเนซุเอลาที่ผู้นำยอมหมอบ ขณะที่ผู้นำอิหร่านเชื่อว่าไม่ยอมหมอบสหรัฐฯ ซึ่งสิ่งที่ดีที่สุดที่จะเกิดขึ้นคือ ผู้นำอิหร่านคนใหม่มีท่าทีประนีประนอมกับสหรัฐฯ มากขึ้น ทรัมป์ ก็จะยอมไป เพราะเขาเองก็ไม่ต้องการสงคราม
โค่นระบอบอิหร่านไม่ง่าย! จับตาโครงสร้างอำนาจใหม่หลังจบศึก
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวว่า สิ่งที่น่าติดตามคือ โครงสร้างอำนาจใหม่ในอิหร่าน ซึ่งระดับมันสมองอย่างผู้นำสูงสุด รมว.กลาโหม เสนาธิการทหาร รวมถึงหัวหน้า IRGC ถูกสังหารไป ทำให้อิหร่านอ่อนแรงลง เหนื่อยมากขึ้น เพราะอาวุธต่าง ๆ ที่ถูกทำให้เสียหายนั้นเยอะมาก เพราะฉะนั้นอิหร่านในสมรภูมินี้ แม้เป็นฝ่ายถูกกระทำและมีการตอบโต้ ก็ถือว่าพ่ายแพ้
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ อธิบายว่า ถ้าอิสราเอลสร้างความเสียหายให้อิหร่านได้มากกว่า นั่นคือชัยชนะ หยุดรบแล้วฝ่ายไหนเสียหายมากกว่ากันฝ่ายนั้นแพ้ แต่อาจไม่ถึงขั้นเปลี่ยนระบอบ ส่วนเหตุผลที่ไม่เปลี่ยนระบอบเพราะไม่มีกองกำลังภายในที่จะติดอาวุธสู้กับ IRGC แม้จะมีพลเรือนบางส่วนไม่พอใจ
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ อธิบายต่อว่า สำหรับ IRGC มีกำลังพลประมาณ 150,000 - 190,000 นาย สามารถใช้อาวุธในการปกครองประเทศได้ ค้ำจุนอยาตอลเลาะห์อยู่ และเมื่อไม่สามารถส่งกำลังภาคพื้นดินไปรบได้ ก็ยังคงปกครองประเทศต่อไป
จากหนังสือของ วาลี นาสเซอร์ อดีตที่ปรึกษากระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ผู้เชี่ยวชาญอิหร่านและปากีสถาน ระบุว่า ระบบอิหร่านออกแบบมาไม่ใช่เพื่อสร้างความนิยม แต่เพื่อให้โค่นได้ยากมาก เพราะมีจุดศูนย์กลางอำนาจกระจายไปทั่วทุกแห่งของสังคม
นอกจากจะมี IRGC ทหารระดับชั้นนำแล้ว ขณะเดียวกันก็มีตำรวจศีลธรรมในท้องถิ่น มีประธานาธิบดีที่คุณเลือกได้ และเขาภักดีกับอยาตอลเลาะห์ รวมถึงมีสภาอาวุโสที่ชอบธรรมด้านศีลธรรม เพื่อคัดกรองผู้ที่จะมาลงสมัครรับเลือกตั้งอีกทีหนึ่ง
หม่อมหลวงณัฏฐกรณ์ กล่าวต่อว่า กลไกทั้งหมดนี้อยู่ในระบอบของอิหร่าน ถ้าหากจะโค่นล้มต้องค่อย ๆ เซาะกร่อนบ่อนทำลายทั้งหมดนี้ ซึ่งยาก แต่ถ้าคิดว่าเด็ดหัวผู้นำแล้วจะไปทั้งหมดนั้น มันไม่ไป ซึ่งส่วนตัวมองว่าสหรัฐฯ ก็รู้ แต่แค่การเปลี่ยนตัวอยาตอลเลาะห์ได้ ก็อาจทำให้ทั้งโลกมองว่า "ทรัมป์แน่มาก" ซึ่งนั่นอาจเป็นสิ่งที่ทรัมป์ต้องการก็เป็นได้
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
