“วิกฤติภัยแล้ง” ส่งผลกระทบทุกหย่อมหญ้า (คลิป)

 

จากการจับสัญญาภัยแล้งในปี 2559 ที่นักวิชาการระบุตรงกันว่า เป็นปีที่เกิดภัยแล้งหนักที่สุดในรอบ 20 ปี พบว่าขณะนี้เริ่มส่งผลกระทบในวงกว้างทั้งในภาคเกษตรและน้ำประน้ำที่ใช้ดื่มกินในภาคครัวเรือน ส่งผลให้โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ และโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ต้องเตรียมแผนรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินกรณีที่น้ำไม่เพียงพอ  

โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี เป็นอีกแห่งหนึ่งที่กำลังประสบปัญหาขาดแคลนน้ำจืด หลังแม่น้ำปราจีนบุรี ซึ่งเป็นแหล่งน้ำดิบมีค่าความเค็มสูง ไม่สามารถนำมาผลิตประปาได้ ทำให้โรงพยาบาลต้องขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดสรรน้ำจืดสำหรับสำรองไว้ให้บริการทางการแพทย์ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคไต ที่ต้องรับการฟอกไตวันละไม่ต่ำกว่า 20 คน

“เครื่องรีเวิร์สออสโมซิส” หรือเครื่องบำบัดน้ำประปา เป็นเครื่องที่มีความสำคัญในการกรองน้ำให้สะอาด เพื่อใช้สำหรับฟอกไตเทียม ในสภาวะที่โรงพยาบาลขาดแคลนน้ำจืดเช่นนี้ กระบวนการบำบัดน้ำ เริ่มจากนำน้ำประปาจากถังน้ำดิบ ผ่านเครื่องกรองตะกอนหยาบ กรองแร่ธาตุ และดักสารคาร์บอน จากนั้นจึงเข้าสู่กระบวนการรีเวิร์สออสโมซิส เพื่อให้ได้น้ำที่มีค่าบริสุทธิ์

โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี ประสบปัญหาขาดแคลนน้ำ ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ อันเป็นผลจากภาวะภัยแล้ง และน้ำทะเลหนุนในแม่น้ำปราจีนบุรี ซึ่งเป็นแหล่งน้ำจืดในการผลิตประปา แต่ละวันโรงพยาบาลต้องใช้นำมากกว่า 10000 ลิตร เพื่อให้บริการกับผู้ป่วยฟอกไต  ประมาณ 15-20 คน  หากมีน้ำสำรองไม่เพียงพอ จะส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยในพื้นที่

ปัจจุบันโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ประสานขอความช่วยเหลือจากภาครัฐ เพื่อสำรองน้ำสะอาดวันละไม่ต่ำกว่า 30000 ลิตร เพื่อจัดสรรไปยังฝ่ายต่าง ๆ ในโรงพยาบาล  สำหรับให้บริการทางการแพทย์  ที่ต้องใช้น้ำบริสุทธิ์ เพราะหากน้ำมีความเค็มเจือปนอาจส่งผลกระทบกับอุปกรณ์การแพทย์ และการให้บริการประชาชน

ขณะที่สถานการณ์ภาพรวมทั่วทั้งประเทศ ในวันนี้ (3 มี.ค. 2559) แหล่งน้ำดิบสำหรับผลิตประปา หล่อเลี้ยงชาวบ้านในเขตตัวเมืองบุรีรัมย์ ในอ่างเก็บน้ำห้วยตลาด อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ มีสภาพตื้นเขิน บางจุดแห้งขอดจนเกิดเนินดินโผล่ขึ้นกลางอ่าง เป็นผลมาจากสถานการณ์ภัยแล้ง

ปริมาณน้ำที่เหลือน้อย ประกอบกับมีสาหร่ายหมักหมมอยู่ในน้ำ จึงเกิดการเน่าเสีย และไม่สามารถสูบน้ำขึ้นมาผลิตประปาได้ ส่งผลให้ชาวบ้านกว่า 300 ครอบครัว ขาดแคลนน้ำกินน้ำใช้มากว่า 1 เดือนแล้ว ชาวบ้านจำเป็นต้องซื้อน้ำสะอาดมาดื่มกิน สัปดาห์ละ 400 – 500 บาท  จึงต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งช่วยเหลือ

ไม่ต่างจากอ่างเก็บน้ำห้วยแก้ว ตำบลรัตนบุรี อำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งเป็นแหล่งน้ำดิบของการประปาส่วนภูมิภาค ระดับน้ำลดลงเหลือเพียง 966,000 ลูกบาศก์เมตร ทว่าในแต่ละเดือนการประปา ต้องผลิตน้ำแจกจ่ายในพื้นที่อำเภอรัตนบุรี และอำเภอสนม เดือนละ 120,000-130,000 ลูกบาศก์เมตร ทำให้ต้องหาน้ำสำรอง โดยเร่งสูบน้ำจากแม่น้ำมูล ในอำเภอท่าตูมซึ่งห่างออกไป 15 กิโลเมตร และส่งนำตามท่อมาเก็บไว้ ทั้งนี้ ได้ประกาศขอความร่วมมือชาวบ้านให้ช่วยกันประหยัดน้ำ เพื่อให้ปริมาณน้ำที่เหลืออยู่เพียงพอตลอดฤดูแล้งนี้

ไม่เฉพาะน้ำอุปโภคบริโภคที่กำลังขาดแคลน แต่ภาคการเกษตรในจังหวัดอ่างทอง หลายคนต้องงดการทำนา และหันมาเลี้ยงเป็ดไล่ทุ่ง แต่ก็ประสบปัญหาไม่มีน้ำ และต้องลงทุนเจาะบ่อบาดาล  ทำให้ต้องแบกรับภาระน้ำมัน เพิ่มขึ้นวันละ 300 – 400 บาทต่อวัน  

ส่วนสถานการณ์น้ำในอ่างขนาดใหญ่ ในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อย่างเขื่อนกิ่วลมและเขื่อนกิ่วคอหมา จังหวัดลำปาง มีปริมาณน้ำรวมกันประมาณ 52 ล้านลูกบาศก์เมตร เป็นน้ำใช้การได้ 42 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 16 คาดว่าจะเพียงพอสำหรับอุปโภคบริโภค ไปอีก 5 เดือน ขณะที่น้ำเขื่อนลำตะคอง จังหวัดนครราชสีมา มีปริมาณน้ำต้นทุนเหลืออยู่ 94,671 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 30 คาดว่าจะใช้ได้ถึงเดือนสิงหาคม

ผลวิจัยจากศูนย์ติดตามและพยากรณ์เศรษฐกิจการเกษตร ระบุว่า ผลกระทบจากภัยแล้งจะยาวนานไปถึงเดือนพฤษภาคมปีนี้ ที่ผ่านมามีเกษตรกรเดือดร้อนกว่า 270,000 ราย โดยหากภัยแล้งยืดเยื้อ ส่งผลกับภาวะเศรษฐกิจชุมชน โดยเฉพาะแรงงานภาคเกษตรที่มีอัตราว่างงานเพิ่มมากขึ้น พบว่าแรงงานมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่อง จากร้อยละ 39 เหลือเพียงร้อยละ 32 

สำหรับมาตรการการช่วยเหลือเกษตรกรและประชาชนเพื่อสร้างรายได้ในช่วงภัยแล้งของรัฐบาลที่สำคัญ เช่น ส่งเสริมความรู้และปัจจัยการผลิตเน้นการปลูกพืชใช้น้ำน้อยทดแทน การขยายเวลาชำระหนี้การเกษตร การจ้างงานเพิ่มและการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ เน้นให้ประหยัดน้ำในครัวเรือนมากขึ้น เป็นต้น ซึ่งมาตรการดังกล่าวเบิกจ่ายงบประมาณไปแล้วกว่า 15,458 ล้านบาท

ขณะที่ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ยอมรับต้องบริหารจัดการการจ่ายน้ำประปา เพื่อให้ทุกพื้นที่ร่วมแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำ แต่ยืนยันว่าน้ำที่มีอยู่ในขณะนี้ จะสามารถใช้อุปโภคบริโภค ไปได้จนถึงเดือนกรกฎาคม