6 บทเพลงของแผ่นดิน แสดงความจงรักภักดีและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ

นอกจากเพลงสรรเสริญพระบารมี เพลงที่ปวงชนชาวไทยเปิดในวันสำคัญต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อแสดงความจงรักภักดีและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ซึ่งในวันนี้บทเพลงสรรเสริญพระบารมี ได้ก้องดังอีกครั้งด้วยเสียงของคนไทยจำนวนมาก ที่พร้อมใจเดินทางไปร่วมเปล่งเสียง จารึกเป็นประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญ แด่พ่อหลวงอันเป็นที่รัก ณ ท้องสนามหลวง

ประเทศไทยยังมีบทเพลงสำคัญของแผ่นดิน ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2546 ซึ่งได้กำหนดเพลงที่มีความสำคัญในระดับชาติอย่างเป็นทางการ หรือเรียกว่าเพลงสำคัญของแผ่นดิน ประกอบด้วย 1. เพลงชาติ 2. เพลงสรรเสริญพระบารมี 3. เพลงมหาชัย 4. เพลงมหาฤกษ์ 5. เพลงสดุดีมหาราชา และ 6. เพลงภูมิแผ่นดิน นวมินทร์มหาราชา

โดยยกเหตุผลว่าเพลงเหล่านี้ เป็นเพลงที่มีคุณค่า แสดงถึงความเจริญของคนในชาติ เป็นภูมิปัญญาของแผ่นดิน รวมทั้งแสดงความจงรักภักดีและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ที่ปวงชนชาวไทยมีต่อ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และพระบรมราชจักรีวงศ์

เพลงชาติ ประพันธ์ทำนองโดย พระเจนดุริยางค์ ในช่วงหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อปี พ.ศ. 2475 คำร้องฉบับแรกสุดโดย ขุนวิจิตรมาตรา ซึ่งแต่งขึ้นภายหลังในปีเดียวกัน ต่อมาได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมเนื้อร้องอีกหลายครั้ง และได้เปลี่ยนมาใช้เนื้อร้องฉบับปัจจุบันเมื่อ พ.ศ. 2482

เพลงสรรเสริญพระบารมี เป็นบทเพลงซึ่งบรรเลงเพื่อสรรเสริญพระบารมีแห่งพระมหากษัตริย์ เดิมทีเพลงสรรเสริญพระบารมีใช้เป็นเพลงประจำชาติของไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2431 - 2475 นับเป็นเพลงชาติไทยฉบับที่ 3 ของประเทศ ทำนองทางไทยโดย พระประดิษฐไพเราะ เมื่อ พ.ศ. 2416 คำร้องเป็นพระนิพนธ์ใน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ซึ่งนิพนธ์ขึ้นเพื่อใช้ในพระราชพิธีลงสรงของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร

เพลงมหาชัย เป็นเพลงเกียรติยศสำหรับพระบรมวงศ์ สมเด็จพระบรมราชชนนี ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ นายกรัฐมนตรี ใช้เป็นเพลงเดินธงในพิธีการสำคัญทางทหาร และใช้บรรเลงในการอวยพร

เพลงมหาฤกษ์ ประพันธ์ทำนองโดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงพระนิพนธ์ดัดแปลงจากทำนองไทยของเดิม เพลงมหาฤกษ์นี้เป็นเพลงที่มีทำนองใช้สำหรับบรรเลงอย่างเดียวไม่มีบทร้อง เช่นเดียวกับเพลงมหาชัย

เพลงสดุดีมหาราชา เป็นเพลงที่เกิดจากการประพันธ์ทำนองและคำร้องร่วมกันโดย ชาลี อินทรวิจิตร สมาน กาญจนะผลิน และสุรัฐ พุกกะเวส เพื่อประกอบภาพยนตร์เรื่อง "ลมหนาว" เมื่อ พ.ศ. 2509 ปัจจุบันเพลงนี้มีการขับร้องเพื่อถวาย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา โดยถือเป็นธรรมเนียมทั่วไปว่าเพลงนี้ต้องขับร้องหลังการร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี และมีการจุดเทียนชัยถวายพระพร

เพลงภูมิแผ่นดิน นวมินทร์มหาราชา เป็นเพลงเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ พ.ศ. 2542 โดยศิลปินจำนวน 72 คน ร่วมขับร้องและบันทึกเสียงเพลงนี้ ร่วมกับวงดนตรีเฉลิมราชย์ ปัจจุบันเพลงภูมิแผ่นดิน นวมินทร์มหาราชา ยังคงนิยมร้องเพื่อเฉลิมพระเกียรติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันที่ 5 ธันวาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษา แม้ว่าจะล่วงเลยวโรกาสดังกล่าวมานานแล้วก็ตาม

 

ขอบคุณข้อมูลจากเว็บไซต์ วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี