“โค้งร้อยศพ” คือ โค้งที่เกิดอุบัติเหตุซ้ำๆ ที่เดิม จุดเดิม บ่อยๆ หลายๆครั้ง จนมีผู้เสียชีวิต ผู้บาดเจ็บจำนวนมากที่บริเวณนั้น ...
ว่ากันว่า วิญญาณของผู้เสียชีวิต ยังคงสิงสถิตย์อยู่ที่นั่น และทุกครั้งที่เกิดเหตุ เป็นเพราะ “วิญญาณ” ต้องการหา “ตัวตายตัวแทน” มาอยู่ที่นั่นแทน
วาทกรรม “โค้งร้อยศพ” จึงเป็นคำที่ให้ความหมายในเชิง “เรื่องราวสยองขวัญ” เป็นแกนหลัก
ความตาย ที่ โค้งร้อยศพ ... เกิดจากอะไร
สัปดาห์ที่แล้วผมเดินทางไปที่ “โค้งร้อยศพ” ที่ขึ้นชื่อที่สุด ถูกจัดเป็นอันดับ 1 ของความสยองขวัญ “โค้งเหมืองผ่า” อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
มีเรื่องเล่า ตำนาน เกิดขึ้นที่นี่มากมาย ความตายมาเยือนที่นี่หลายครั้ง เล่ากันว่า ผู้ที่ผ่านบริเวณนี้ มักจะเห็นวิญญาณมายืนอยู่ข้างทาง จนครั้งหนึ่ง หน่วยราชการในพื้นที่ ต้องไปเชิญพระมาทำพิธีที่พวกเรียกว่า ขอให้วิญญาณ “ยกเลิกระบบตัวตายตัวแทน”
ผมค้นหาชื่อ “โค้งเหมืองผ่า” ในแผนที่กูเกิ้ล ... แผนที่นำเราไปยังพิกัด ที่ อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ ... ซึ่งตรงกับสถานที่ในตำนาน ... แต่
แต่ภาพที่เราเห็น กลับดูไม่เหมือนสถานที่ที่ควรจะได้รับขนานนามว่าเป็นโค้งมรณะ เพราะมันไม่ใช่โค้งหักศอก ไม่ใช่โค้งรูปตัว U กลับดูคล้ายเส้นทางตรงที่มีโค้งเล็กน้อย รัศมีความโค้งน่ามามากกว่า 130 องศาด้วยซ้ำ
ผิดที่รึป่าว ... คำตอบ คือ “ไม่ผิด”
นี่เป็นโค้งเหมืองผ่าจริงๆ
ผมคุยกับ อ.เอกชัย กิตติวรากูล จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา (มทร.ล้านนา) ซึ่งเป็นผู้ที่ทำงานวิจัยเกี่ยวกับความปลอดภัยทางถนนโดยตรง อาจารย์บอกว่า ถ้าดูตามหลักวิศวกรรมแล้ว “โค้งเหมืองผ่า” ก่อสร้างเป็นไปตามมาตรฐานทุกอย่าง เป็นมาตรฐานเดียวกับที่ใช้ในประเทศสหรัฐอเมริกาด้วย
“ถนน จะสร้างเป็นทางตรงยาวไปเลยไม่ได้ มันผิดหลัก ถนนต้องมีโค้งเป็นระยะ เพื่อป้องกันไม่ใช้คนขับหลับ ถนนที่ตรงเกินไป มีความเสี่ยงสูงมากที่คนขับจะหลับ” อ.เอกชัย อธิบาย
แล้วทำไม ... ที่นี่ถึงอันตราย
นอกจากอาจารย์เอกชัย เรารวบรวมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ จาก มทร.ล้านนา มาอีก 2 คน มาวิเคราะห์กัน คนหนึ่งศึกษาเรื่อง Highway มาโดยตรง อีกคนหนึ่งคือ อ.ภาณุ ซึ่งผ่านเส้นทางนี้ทุกวัน
เมื่อวิเคราะห์แผนที่อย่างจริงจัง ประกอบกับสิ่งที่ได้จากการลงพื้นที่จริง ... เรากลับเห็นสิ่งที่ต่างออกไปจากความรู้สึกแรก
เราพบว่า “นี่เป็นโค้งที่ โคตรอันตราย” ของจริง
แต่ ... กุญแจไขปริศนานี้ ไม่ได้อยู่ที่ “ความโค้ง” ... กลับไปอยู่ที่ “ทางแยก” 3 จุด
เป็นแยกรูปตัว Y สองจุด อยู่ฝั่งตรงข้ามกันของถนน อยู่ในโค้งพอดี เป็นทางแยกเข้าสู่ “ชุมชน” ที่มีบ้านเรือนประชาชนอาศัยอยู่หนาแน่น
อีกจุด เป็นทางแยกแนวฉาก เข้าสู่หมู่บ้านจัดสรรขนาดใหญ่
รถออกจากชุมชน ทั้ง 2 จุด ข้ามถนน ถูกบดบังด้วยแยกตัว Y มองไม่เห็นฝั่งซ้าย
รถที่มาจากฝั่งซ้าย (จาก อ.แม่แตง) จะมาด้วยความเร็ว ลับเหลี่มโค้งมา ... จึงจะมองเห็นรถที่ออกจากชุมชน
รถที่มาจากฝั่งขวา (จาก อ.เมืองเชียงใหม่) จะผ่านทางตรงมาด้วยความเร็วเช่นกัน .. ก่อนจะพ้นโค้งมา จึงจะมองเห็นรถที่ออกจากชุมชน
เมื่อ 3 ทาง มาบรรจบพร้อมกัน ... เป็นไปอย่างที่คุณกำลังคิดตามนั่นแหล่ะครับ
ย้อนกลับไปหลายปีก่อน ถนนสายนี้ เป็นถนนขนาดเล็ก 2 ช่องจราจร ผ่านกลางชุมชนใหญ่ที่ข้ามถนนกันไปมาสะดวก ติดต่อสื่อสารกันตามแบบชุมชนทั่วไป
จนเส้นทางนี้ กลายเป็นเส้นทางที่มีรถมาก เพราะมุ่งหน้าสู่แหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง ทั้ง อ.ปาย อ.แม่แจ่ม อ.แม่แตง อ.เชียงดาว ... ถนนสายเล็กๆที่ผ่ากลางชุมชน ถูกขย่ายออกเพื่อรองรับปริมาณรถที่มากขึ้น โดยเฉพาะรถที่มาจากต่างถิ่น เพื่อเสริมศักยภาพการท่องเที่ยว
การข้ามถนน กลายเป็น “หายนะ”
ความเร็วรถ เพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ
ถนนแสนธรรมดาเส้นหนึ่ง ... กลายเป็น “โค้งมรณะ” สร้างตำนานเรื่องเล่าสยองขวัญอันโด่งดัง
“ทำสัญญานไฟ” ... ได้มั้ย
คำตอบคือ ... อาจอันตรายกว่าเดิม เพราะจุดที่จะทำไฟแดง คือ ทางแยกรูปตัว Y อยู่ในโค้ง ที่มีระยะเบรกน้อยเกินไปสำหรับรถที่มาจากทางตรง และต้องพ้นโค้งมาจึงจะเห็นไฟแดง
แต่แท้จริงแล้ว ... ปัญหานี้ อาจแก้ง่ายกว่านั้น ... โดยใช้งบประมาณน้อยมาก เช่น ทำเกาะกลางถนน กำหนดให้รถที่ออกจากซอยเลี้ยวซ้ายเท่านั้นเพื่อไปกลับรถ หรือทำทาง One Way ให้แยกตัว Y เป็นทางเข้าชุมชนเท่านั้น พร้อมบังคับให้ไปออกอีกทางหนึ่งซึ่งไม่อันตราย หรือทำเครื่องหมายชะลอรถบนถนน ทำไฟกะพริบ ซึ่งทั้งหมดนี้ฝ่ายวิชาการ มั่นใจว่า จะมีผลทางจิตวิทยาอย่างมากกับผู้ใช้รถ
ตัวอย่างโค้งร้อยศพ มีอีกหลายสิบโค้งในประเทศไทย
อ.เอกชัย บอกว่า ปัจจัยที่ทำให้เกิดภัยบนถนนมี 3 ส่วน
1. เรขาคณิตของถนน ซึ่งก็คือ สภาพถนน ความโค้ง ความชัน ความลาดเอียง ซึ่งส่วนใหญ่จะผ่านการวิเคราะห์มาแล้ว เว้นแต่บางแห่งที่ยากต่อการแก้ไข เช่น ต้องทำโค้งองศาแคบ เพราะถ้ากว้างจะต้องเสียงบประมาณเพิ่มสูงมาก หรือไม่งั้นก็ต้องตัดผ่านภูเขา หรือที่ป่าไม้ ซึ่งมีทั้งปัญหาทางกฎหมายและใช้งบประมาณสูงเช่นกัน
2. สภาพแวดล้อม มีตลาด มีชุมชน เกิดขึ้นมาหลังมีถนน มีร้านค้า มีรถจอด มีแสงสะท้อน ซึ่งในช่วงการออกแบบยังไม่มีปัจจัยเหล่านี้ ทำให้ถนนที่ออกแบบดีแล้ว กลายเป็นเส้นทางอันตรายได้
3. พฤติกรรมการขับรถ ในทุกเส้นทางที่อันตรายจะมีป้ายเตือน มีทาสีชะลอความเร็ว มีสัญญานป้ายแสงสะท้อน มีป้ายจำกัดความเร็ว แต่ก็พบว่า ผู้ใช้รถส่วนใหญ่ ไม่ปฏิบัติตาม
ทั้งหมดนี้ เป็นหลักการและทางแก้ไขจากสถานที่จริง
หากไปดูโค้งอื่น ก็จะพบปัญหาและวิธีการแก้ ต่างกันออกไป เช่น เส้นทางภูเรือ – วังสะพุง จ.เลย แก้จากโค้งรูปตัว S ที่เกิดอุบัติเหตุบ่อยจนต้องตั้งศาลที่นั่น ให้เป็นทางตรงโงเล็กน้อยลงเนินยาว โดยตัดรูปตัว S ออกไป
จะลบคำว่า “โค้งร้อยศพ” ออกจากพจนานุกรมความรู้สึกคนไทย ... จึงไม่ใช่เรื่องง่าย
แต่เมื่ออ่านมาถึงตรงนี้ ผมเชื่อว่า เราต่างก็เห็นแล้ว “มันเป็นไปได้”
ด้วยหลักการนี้ เรายังอาจคิดได้ว่า เหตุที่เกิดขึ้นบนถนนทุกครั้งล้วนมีสาเหตุ ... ดังนั้น คำว่า "อุบัติเหตุ" ก็อาจเป็นอีกคำหนึ่งที่ควรลบออกไป
ติดตามเรื่องนี้ฉบับเต็ม ในรายการสารคดีข่าว “สารตั้งต้น” วันศุกร์ที่ 30 ธันวาคม 2559 เวลา 22.30 น.
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ประเด็นร้อน
- วิดีโอยอดนิยม
